Onze gids deze week

'Als het publiek naar adem hapt door mijn foto's: des te beter'

'Ik fotografeer nu eenmaal mensen in barre omstandigheden, het is mijn beroep om hun verhalen te delen. Dus als het publiek naar adem hapt als ze mijn foto's zien: des te beter.' Dixit de wereldberoemde Darcy Padilla - die ons door haar verrassend diverse voorkeuren gidst.

Darcy Padilla.Beeld Els Zweerink

Voor iedereen die nog nooit van haar had gehoord: zoek maar eens op YouTube. Darcy Padilla, Family Love. Om te huilen zo mooi. Een achttien jaar durend fotoproject over het leven van Julie Baird, samengevat in een filmpje van vijf minuten, met de stem van Dinah Washington eronder, ze zingt This Bitter Earth. Alsof de foto's nog niet hard genoeg aankomen.

Darcy Padilla (51) fotografeert al meer dan vijfentwintig jaar de allerarmsten uit de Amerikaanse samenleving. Ze studeerde journalistiek met bijvakken als sociologie en fotografie. Toen ze begin twintig was, werd haar een vaste baan aangeboden bij The New York Times. Die weigerde ze; liever ging ze als freelancer met haar camera en haar opschrijfboekje de straat op om haar eigen documentaire verhalen te maken. Haar cv leest als een aaneenschakeling van successen. In 1991 kreeg ze haar eerste prijs: voor een reportage over gevangenen met aids in de staatsgevangenis in Vacaville, California. Vier jaar later volgde een beurs van de prestigieuze John Simon Guggenheim Foundation voor haar serie over de bewoners van opvanghotels voor daklozen in San Fransisco.

In de lobby van een van die hotels trof ze op een dag in 1993 de 18-jarige Julie Baird, verslaafd aan heroïne, besmet met hiv, een baby van acht dagen op de arm. Julie zou tot haar dood in 2010 Padilla's onderwerp blijven, als je het tenminste zo mag zeggen, want Julie en Darcy werden vrienden. Met haar zwart-witfoto's won ze de Eugene W. Smith prijs, vernoemd naar de grondlegger van de 'geëngageerde fotografie'. In 2015, met hetzelfde The Julie Project, de World Press Photo voor beste langdurige fotoproject. 'Een editor bij een vooraanstaand tijdschrift, en ik ga niet zeggen welk, zei ooit toen ik met foto's van Julie bij haar kwam: 'You chose the wrong poor person.' Ik was nog jong, begin dertig, en ik keek haar aan en zei: 'Sorry, ik wist niet dat er ook een right poor person was.' Julie was blank, maar het prototype bijstandsmoeder: moeder alcoholist, zelf gaan drinken toen ze 6 was, misbruikt tot haar 14de, zes kinderen gekregen van meerdere mannen, op één na afgestaan omdat ze niet voor ze kon zorgen. Ze is het kind uit The Message van Grandmaster Flash.'

(Tekst gaat verder onder foto).

CV

1965 Geboren in California, VS
1991 begint als freelance fotograaf
1993-2010 The Julie Project
1996 John Simon Guggenheim Fellowship voor serie over aidspatiënten in daklozenopvang San Fransisco
2009 fotografeert Amerikaanse voorverkiezingen
2010 Eugene W. Smith Award voor The Julie Project
2014 Fotoboek Family Love
2015 eerste prijs World Press Photo Long Term Projects voor The Julie Project
2016 Amerikaanse voorverkiezingen voor Le Monde
2016 Canon Female Photojournalist Award voor reportage Pine Ridge Indian Reservation
2017 Expositie tijdens fotofestival Visa pour L'Image in Perpignan (september)

Beeld epa

1. Muziek: The message, Grandmaster Flash and the Furious Five

Joseph Saddler, aka DJ Grandmaster Flash, hiphoppionier en een van de eersten die zijn platen scratcht, scoort in 1982 een hit met The message, een van de eerste hiphopplaten met een sterke sociale boodschap over het leven in zwarte getto's.

'Ik was 16 toen ik dit nummer voor het eerst op de radio hoorde, en ik kan het nog steeds woord voor woord meezingen. Het ijzersterke refrein: Don't push me, cause I'm close to the edge, I'm trying not to lose my head, maar vooral het couplet dat voor mij de kern van dit nummer raakt, en begint met de zin: Child is born with no state of mind, blind to the ways of mankind. Grandmaster Melle Mel rapt daar over een kind dat blanco geboren wordt. Alles kan nog gebeuren in zijn leven, maar omdat zijn wieg in een getto staat, is hij voorbestemd om een tweederangs leven te leiden, beginnend met beroerd onderwijs en slecht betaalde baantjes, eindigend in criminaliteit en de gevangenis - waar hij op een dag wordt gevonden, bungelend aan een touw. Grandmaster Flash was de eerste die op zo'n donkere toon rapnummers maakte over maatschappelijke problemen, en ik vind het briljant, omdat het zoveel lagen in een verhaal aanboort, en tegelijkertijd intens tragisch, want er is sinds dit nummer uitkwam niets veranderd in de levens van de mensen die hij beschrijft.'

2. Muziek: The Bottle, Gil Scott-Heron

The Bottle, een nummer over alcoholisme van de in 2011 overleden dichter/zanger/musicus Gil Scott-Heron, was een hit halverwege de jaren zeventig.

'Je kunt hier niet naar luisteren zonder geraakt te worden. Door de muziek, die uptempo is en toch triestig, door de poëzie. Probeer het maar eens met een nummer van Madonna. Dat lukt je niet. Met The Bottle zegt Scott-Heron: iedereen kan alcoholist worden.

'Ik heb zelf geen enkele verslaving. Ik rook niet, en ik drink met mate. Maar er kwam alcoholisme voor in mijn familie. Mijn grootvader is eraan overleden toen ik 6 was. Hij had wat je nu zou noemen PTSS; hij kwam beschadigd terug uit de Tweede Wereldoorlog. Hij heeft een tijdje bij ons in huis gewoond. Jaren geleden vroeg mijn vader wat ik me nog van mijn grootvader herinnerde, en ik vertelde hem over het schuurtje dat achter ons huis stond, en waar mijn broer en ik als kind wel eens gescharrel hoorden, en dat we dan zeiden dat het de Boogey Man was. Waarop mijn vader zei: 'Dat was je opa.' Mijn moeder wilde niet dat hij in huis dronk. Zoals Grandmaster Flash het leven in het getto probeert te begrijpen, wil Gil Scott-Heron uitleggen: luister, het is allemaal niet zo simpel als het er uit ziet: een dronkaard op de stoep waar je even overheen stapt. Er zit een mens in iedere alcoholist.'

(Tekst gaat verder onder video).

Gil Scott-Heron.Beeld getty

3. Documentaire: Streetwise, Martin Bell

Streetwise (1984) werd genomineerd voor een Oscar voor beste documentaire. Bell volgde een aantal dakloze pubers in Seattle die zich op straat prostitueerden. De documentaire was een vervolg op een reportage in Time Magazine, waarvoor zijn vrouw Mary Ellen Mark de foto's maakte. Een van de hoofdrollen was voor de toen 13-jarige Tiny. Dit jaar verscheen het boek Tiny: Streetwise Revisited bij Aperture. Met foto's die Mark dertig jaar van Tiny maakte.

'Ik geef de voorkeur aan de film boven de foto's. Die waren iconisch. Ooit. En ik kies de film puur op esthetiek. Vaak worden in documentaires vooral talking heads opgevoerd. Ik vind dat de minst interessante vorm om een verhaal te vertellen. Bell deed het in Streetwise anders. Zijn camera volgt deze jongeren op straat, je hoort de straatgeluiden als een soort deken de hele film door, en daar overheen monteerde hij de gesprekken die hij met ze voerde.'

Documentaire Streetwise van Martin Bell.

4. Eten: wijn

'Ik had ook kunnen zeggen: tomaten met olijfolie en knoflook. Maar ik kies voor wijn. Omdat wijn, net als het leven, geen moment hetzelfde is. Zodra je de fles ontkurkt, verandert de smaak al. En het eerste glas smaakt anders dan het tweede en het derde. Ik discrimineer niet op kleur, ik hou net zo veel van rood als van wit. Het enige dat ik nooit drink, is zoete wijn.'

5. Film: Eternal Sunshine of the Spotless Mind

Romantische sciencefiction uit 2004, naar een scenario van Charlie Kauffman, geregisseerd door Michel Gondry. Over een stel dat na twee jaar hun relatie verbreekt en bij een bedrijf met de naam Lacuna Inc. alle herinneringen aan elkaar uit hun geheugen laten wissen.

'Ik ben helemaal geen fan van de acteurs in deze film: Jim Carrey en Kate Winslet. Maar Carrey speelt hier misschien wel zijn beste rol. Net als bij Streetwise kies ik voor deze film vanwege de volstrekt oorspronkelijke manier waarop de regisseur zijn verhaal in beelden vertaalt. Ik ben als fotograaf natuurlijk erg gespitst op beeldtaal, en ik weet nog dat ik de bioscoop uitliep en dacht: wow. Die splitscreens, of de scène waarin de directeur van Lacuna Inc uitlegt hoe het wissen van je geheugen werkt: alsof je naar een medische televisiecommercial kijkt.'

Dat je met het wissen van alle slechte herinneringen ook de goede verliest. Dat de boodschap van de film dus is dat er geen vreugde is zonder verdriet. Geen licht zonder donker. Dat kan in het leven wel zo zijn. Maar in het werk zoekt Darcy Padilla helemaal niet naar die balans. Als er mensen zijn die zeggen: wat een deprimerende foto's, gun ons alsjeblieft een beetje lucht, of iets van humor. Dan zegt ze: 'Sorry, en jammer voor die mensen. Ik fotografeer nu eenmaal mensen in barre omstandigheden, het is mijn beroep om hun verhalen met de wereld te delen. Dus als het publiek naar adem moet happen als ze mijn foto's zien: des te beter.'

Beeld Els Zweerink

6. Fotografie: Conversations with the dead, Danny Lyon

Klassieker uit 1971, Lyons fotoboek over gevangenissen in Texas. New Journalism in beeld, aangevuld met tekeningen en dagboekfragmenten van gevangene Billy McCune, ten onrechte veroordeeld tot de doodstraf, later omgezet in levenslang. In een wanhoopsdaad sneed hij zijn penis af, stopte die in een beker en gaf hem door aan een gevangenisbewaarder. Conversations with the dead werd in 2015 opnieuw uitgegeven door Phaidon.

'Als student journalistiek hing ik uren rond in de universiteitsbibliotheek om in fotoboeken te bladeren, en dit boek was mijn favoriet. Ik heb het pas na drie maanden, op aandringen van mijn broer die in de bibliotheek zijn bijbaantje had, teruggebracht. Lyons boek sloot precies aan bij de lessen sociologie die ik volgde bij Angela Davis, de Black Panther-activiste. Die gingen over gevangenschap, schending van mensenrechten, over de psychologische effecten van opsluiting. Bovendien: het zijn prachtige foto's. Heel gedetailleerd en poëtisch. Ik voel me verwant met hem. Niet alleen fotograferen we dezelfde onderwerpen, net als hij ga ik als een reporter te werk, ik verzamel informatie, of het nu foto's zijn, of brieven, dagboekfragmenten of krantenknipsels. Met biografische elementen van de mensen die je portretteert, wint een verhaal aan kracht.'

7. Literatuur: De zeer oude man met de enorme vleugels, Gabriel García Marquez

Kort verhaal uit 1969, over een jong echtpaar in een armzalig hutje aan de Caraïbische kust. Op een stormachtige avond spoelt een zonderlinge man aan. Hij is oud en verzwakt en heeft grote vleugels. Grootmoeder roept dat het een engel is die gedood moet worden, maar Pelayo is het er niet mee eens. Hij besluit de zonderlinge man op te sluiten in de kippenren.

'Alles van Marquez is mooi. Ik hou van zijn beeldende manier van schrijven. Ik heb de laatste tijd weinig tijd gehad om te lezen, omdat ik voor Le Monde de Amerikaanse voorverkiezingen heb gevolgd. Op mijn nachtkastje ligt nu The Warmth of Other Suns, van Pulitzer-winnaar Isabel Wilkerson. Het gaat over drie generaties Afro-Amerikaanse migranten die de zuidelijke staten hebben verlaten om elders in het land een betere toekomst te vinden.'

8. Schilderkunst: Carravaggio

'Kijken naar een schilderij is voor mij hetzelfde als kijken naar een foto, of een sculptuur. Het draait allemaal om emotie, om hoe je op een werk reageert.

'Ik kan hier net zo goed Van Gogh noemen, of Frida Kahlo, nog twee favoriete schilders. Alle drie om andere redenen. Caravaggio is een inspiratie vanwege zijn gebruik van donker en licht, het dramatische effect daarvan. Van Gogh vanwege zijn persoonlijke achtergrond, en Frida Kahlo omdat haar zelfportretten een geschilderde autobiografie zijn. Verhalen vertellen op een unieke manier - dat is toch waar het voor mij steeds om draait in de kunst, en waarop ik alle voorbeelden heb geselecteerd. Het is waar ik zelf steeds naar streef, overigens zonder vaak gelukkig te zijn met het resultaat.'

Wat dieper in de krochten van internet: een verrassing. Darcy Weddings. 'Mijn naam is Darcy Padilla, ik ben fotojournalist en documentair fotograaf.' En dan een hele serie bruiloftsfoto's, gemaakt in vijfsterren locaties als het Four Seasons, de Berkeley City Club, The Bentley Reserve.

'Het was een idee van mijn vriend om bruiloften te fotograferen. Na 2001 was er weinig werk voor fotografen, en er moest brood op de plank komen. Mag ik vloeken? Toen hij het voorstelde was mijn eerste reactie: 'No fucking way. Ik ben geen bruiloftsfotograaf.' Waarop hij zei: En als je het doet op de manier waarop je ook je documentaires maakt?' Als ik eerlijk ben: wat is begonnen als inkomen, is inmiddels een cadeau: op plekken te komen waar iedereen vrolijk is, en goed gekleed, waar feest wordt gevierd en mensen los gaan op de dansvloer.'

Darcy Padilla.Beeld Els Zweerink
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden