Als het om Oekraïne gaat, weet ik het wel

Gaat u vandaag voor of tegen het verdrag met Oekraïne stemmen en waarom? Dit zeiden (niet-)kiezers in Maastricht, de geboortestad van de Europese Unie.

Beeld epa

Eerst rotzooi in de EU opruimen

Katja aan den Boom (48)

Werkloos

Stemt: tegen

'Laten we eerst de huidige rotzooi opruimen, en dan heb ik het over de Europese Unie. Het wordt alleen maar erger, en wij worden er de dupe van. De vluchtelingen komen binnen en wij krijgen geen werk meer, ook ik niet. De eigen mensen worden vergeten. Ik ben heel kwaad. Mijn nee-stem is een signaal aan de hele EU. Het is even klaar, hier in Europa.

'Er zouden wat mij betreft nog wel wat referenda mogen komen, want ik vind dat we mogen meebeslissen. Eentje over de vluchtelingen, bijvoorbeeld. Dan kunnen er ook wel eens heel veel mensen tegen gaan stemmen.'

Beter Oekraïne aan onze kant

Robert van der Jagt (65)

Gepensioneerd

Stemt: voor

'Er zijn best een aantal redenen te noemen waarom Oekraïne niet naar de kant van Rusland gezogen zou moeten worden. Het land is nog lang niet aan de EU toe, en ik hoop dat dat nog een aantal jaartjes zal duren, maar het is beter om Oekraïne aan onze kant te hebben dan tegen ons. Ik zou alleen een andere vraag hebben gesteld bij het referendum. 'Ja' of 'nee' is te simpel, daarmee doe je het probleem tekort.

'Ik ben een echte D66'er en daarmee voor referenda. Maar laten we eerst eens met voorzichtige, alledaagse dingen beginnen in plaats van dit soort gecompliceerde zaken. Belastingen, of zo.'

Robert van der Jagt. Beeld Jiri Buller

Met zo'n land wil je je niet inlaten

Bor Scholten (21)

Student

Stemt: tegen

'Als ik kijk naar wat er laatst in het Oekraïense parlement is gebeurd... Er waren vechtpartijen, er werd met stoelen gegooid en de premier is zelfs opgetild. Als je een echt democratisch land bent, zou je niet met mensen van dat kaliber in een Kamer zitten. Met zo'n land moet je je niet in willen laten. In Nederland worden meningsverschillen uitgepraat, daar slaat men elkaar op de bek. Ik vind ook dat ze Nederland niet genoeg hebben geholpen in de MH17-zaak, met name in het bereiken van het rampgebied. Dat heeft de nabestaanden veel pijn gedaan.

'Er zijn veel onderwerpen waar we referenda over kunnen houden, maar dat kunnen we niet allemaal organiseren. Dit verdrag is een goede keuze. De mening van het publiek moet hier tellen.'

Het raadgevend referendum van 6 april gaat over de wet tot goedkeuring van de Associatieovereenkomst tussen de Europese Unie en de Oekraïne. Beeld anp

Politici doen toch wat hun uitkomt

Vivian Maas(43)

Administratief medewerker

Stemt: niet

'Vroeger stemde ik nog wel, maar tegenwoordig ben ik een beetje teleurgesteld. Politici beloven altijd zoveel, maar er wordt nooit iets gedaan. Het is alleen maar mooi weer spelen en ik denk dat dat ook weer het geval is bij dit referendum. Ze doen uiteindelijk toch wat hun het best uitkomt, ook al zijn de meeste mensen tegen. Als ik wel zou stemmen, zou het een nee zijn. Ik heb gelezen over kinderarbeid en plofkippen in Oekraïne: dat soort dingen hoeven wij er niet bij te hebben.

'Liever zou ik een referendum over iets in eigen land zien. Bijvoorbeeld over meer geld voor de arme en werkloze mensen in Nederland in plaats van voor de buitenlanders. Doe eerst maar eens iets aan je eigen bevolking.'

Vivian Maas. Beeld Jiri Buller

Niet kruipen voor Rusland

Annemie Lagerwij (61)

Gepensioneerd

Stemt: voor

'Oekraïne moet niet meteen bij de EU, want dan zou ik wel mijn bedenkingen hebben. Maar dit is gewoon een handelsovereenkomst en daar zie ik wel de voordelen wel van in, ook voor Nederland. Wat het de Oekraïners oplevert? Een kans op meer democratie en minder corruptie. Bovendien vind ik dat we wel wat tegen Rusland mogen doen. We hoeven ze niet per se boos te maken, maar we hoeven ook niet te gaan kruipen. Voor niemand. En dat zouden we wel doen bij een nee.

'Het is een beetje belachelijk om hier een referendum om te organiseren, want er zijn betere onderwerpen. We krijgen bijvoorbeeld veel vluchtelingen: hoe kunnen we die het best helpen?'

Het is toch een corrupt land

Jacques Maatrijk (45)

Portier

Stemt: tegen

'Er worden veel beloftes gemaakt en niet nagekomen in de politiek. Dat geldt ook voor de Europese Unie en dit is dus een beetje een proteststem. Ik laat mijn gevoel spreken bij het stemmen, en dat gevoel is wantrouwig. Wat je vaak hoort is dat het eigenlijk om een verkapte toetreding tot de EU gaat en dat zie ik niet zitten. Oekraïne is toch een corrupt land, lees je links en rechts. Deze week las ik dat zelfs president Porosjenko corrupt is. Dan denk ik: zie je wel. Met het verdrag wordt niet de bevolking, maar de leiding geholpen.

'Het is fijn als de stem van het volk wordt gehoord, dus referenda zijn absoluut een goed idee. Iedereen moet vervolgens voor zichzelf bepalen of-ie wel of geen stem uit wil brengen.'

Jacques Maatrijk. Beeld Jiri Buller

Opzetje om ze bij Europa in te lijven

Ben de Boer (24)

Student

Stemt: tegen

'Dit is een opzetje om Oekraïne bij Europa in te lijven, maar een groter Europa is voor ons niet voordelig. Het verdrag is tekenend voor het vervagen van de grenzen en het binnenhalen van onbekende dingen waarvan we niet weten wat ze op de lange termijn gaat betekenen. Geert Wilders heeft ons daarom opgeroepen om nee te gaan stemmen - en ik ben een groot aanhanger. Mijn stem is deels bedoeld als steun voor zijn partij en tegen de gevestigde politieke elite.

'Je kunt je afvragen in hoeverre dit referendum zin heeft. In 2005 mochten we ook stemmen voor de Europese Grondwet. Het werd een nee, maar ze namen met het Verdrag van Lissabon gewoon iets soortgelijks aan.'

Ze moeten een kans krijgen

Constance Coenegracht (45)

Eigenaar sportschool

Stemt: voor

'Een ja-stem is goed voor de mensen daar. Zij moeten een kans krijgen, dat vind ik het belangrijkste. Met het verdrag kan de corruptie opgelost of in ieder geval ingeperkt worden, dus de EU mag Oekraïne nu zeker niet afwijzen. Daarnaast lees je overal dat het goed is voor de handel, en ik ben altijd wel van de handel. Dus denk ik: prima, waarom niet?

'Het referendum heeft me verbaasd. Ik denk dat heel veel mensen echt niet weten wat ze moeten doen. Ook ik heb er geen studie van gemaakt, terwijl ik best de kranten lees. Misschien zou een referendum over de vluchtelingen beter zijn. Als de bevolking daar niets over mag zeggen, kan het weleens fout gaan in Europa.'

Constance Coenegracht. Beeld Jiri Buller

Stemmen om de verkeerde reden

Xana Petrikowska (23)

Student

Stemt: niet

'Ik weet niet goed wat het verdrag inhoudt en ik ken de situatie in Oekraïne niet. Als ik nu ja of nee zeg, weet ik eigenlijk niet waar ik achter sta. Veel van de mensen die gaan stemmen zullen dat ook niet weten. Ik denk dat een deel zijn angst over vluchtelingen of IS projecteert op dit verdrag. Dat is stemmen om de verkeerde redenen.

'Dat de regering nu pas om de mening van het volk vraagt maakt me sceptisch. Het is al door de Eerste en Tweede Kamer gegaan en een deel van het verdrag is al in werking. Het referendum komt een beetje als mosterd na de maaltijd.'

Nee-kamp misvormt debat

Sebastiaan Manders (18)

Student

Stemt: voor

'Dit is de eerste keer dat ik mag stemmen, en het wordt een ja. De Oekraïense bevolking heeft zich duidelijk pro-Europa uitgesproken. Om nu, nadat zij maandenlang op het Maidan in de kou hebben gestaan, dit verdrag te bombarderen... Dat is zo zonde. Het nee-kamp misvormt het debat door te doen alsof het om toetreding tot de EU gaat. En dat terwijl Oekraïne nog zeker twintig jaar niet aan lidmaatschap toe is.

'Het referendum is belachelijk. Kijk, grote onderwerpen als een Brexit of een toekomstige Nexit: dat snap ik. Maar over een associatieverdrag, dat in zichzelf weinig meerwaarde heeft? Dat vind ik erg ver gaan. Er is 40 miljoen voor dit referendum uitgegeven. Dat hadden we ook aan infrastructuur of de pensioenen kunnen besteden.'

Sebastiaan Manders. Beeld Jiri Buller
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden