‘Als het moet, praat ik met de duivel’

Oppositieleider Morgan Tsvangirai is bereid om rechtstreeks met president Robert Mugabe te spreken over een oplossing voor de politieke crisis in Zimbabwe....

Van onze correspondent Kees Broere

‘We stellen ons als MDC open voor het zoeken van een uitweg’, aldus Tsvangirai. ‘Zelfs als dat betekent dat we met de duivel zelf moeten praten. We willen alles doen om te zorgen dat Zimbabwe gered wordt uit het politieke moeras waarin het zich bevindt.’

Tsvangirai sprak per telefoon vanuit de Nederlandse ambassade in de Zimbabwaanse hoofdstad Harare, waar hij sinds zondagmiddag verblijft. De oppositieleider gaf aan zich in de diplomatieke missie veilig te voelen en mogelijk snel te vertrekken, als ‘praktische maatregelen’ voor zijn veiligheid buiten de ambassade zijn getroffen.

Tsvangirai herhaalde dat hij vrijdag niet aan de tweede ronde in de presidentsverkiezingen zal deelnemen, dinsdag heeft hij ook de kiescommissie daarvan officieel op de hoogte gesteld. Mugabe wil de verkiezingen laten doorgaan. ‘Maar een race met één deelnemer is geen wedstrijd’, zegt Tsvangirai.

De MDC-leider verwacht dat Afrikaanse landen de druk op president Mugabe verder zullen opvoeren. ‘Wat het ook is dat de Afrikaanse Unie en SADC (het regionaal samenwerkingsverband van zuidelijk Afrikaanse landen, red.) zullen besluiten: wij rekenen op hun leiderschap.’ Hij noemde daarbij met name de Tanzaniaanse president Kikwete, SADC-lid en tijdelijk voorzitter van de Afrikaanse Unie.

Rond de Nederlandse ambassade in Harare was het dinsdag opvallend rustig. Op de Nederlandse diplomatieke missie was het werk hervat. Buiten de poorten was geen spoor te zien van Zimbabwaanse politie of andere veiligheidsdiensten, op een terreinwagen na. Deze behoort waarschijnlijk toe aan de CIO, de Zimbabwaanse inlichtingendienst, die op alle niveaus van de samenleving uiterst actief is.

Het is niet mogelijk Tsvangirai op het terrein van de ambassade te bezoeken. Wel is duidelijk dat hij er een naar omstandigheden veilig en redelijk comfortabel onderkomen heeft gevonden. Toen hij zondagmiddag het terrein opkwam, zou voor hem reeds een bed klaar hebben gestaan. Ook is er ruim voldoende te eten en te drinken.

[Zie verder pagina 5, kolom 5]

‘Dit is gemakkelijk scoren’

[Vervolg van pagina 1]

Binnen de Nederlandse gemeenschap in Harare, die enkele honderden mensen telt, is verdeeld gereageerd op de bereidheid van Den Haag om Tsvangirai onderdak te geven. Voor de Nederlanders geldt inmiddels verhoogde paraatheid, al is nog niemand aangeraden het land te verlaten.

Een aantal mensen is bezorgd over de mogelijke gevolgen voor Nederlandse investeerders in Zimbabwe. ‘Zijn jullie bereid om voor stomme beslissingen te betalen’, liet iemand per e-mail weten aan een van de zogeheten blokhoofden, Nederlanders die over de veiligheid van mensen waken.

Gevraagd naar zijn reden om juist voor de Nederlandse ambassade te kiezen, liet Morgan Tsvangirai aan de Volkskrant weten dat hij de keuze voor Nederland ziet als ‘niet controversieel’. Mugabe ziet Nederland juist als lid van de zogeheten ‘Bende van Vier’, landen die Mugabes aartsvijand Groot-Brittannië steunen.

Nederland heeft de afgelopen jaren de nodige steun aan Zimbabwaanse mensenrechtenactivisten gegeven. Een enkele Nederlander in Zimbabwe vindt dat ministers Verhagen en Koenders hiermee ‘makkelijk scoren’: ‘Over China hoor je hen nooit zo fel spreken.’

De regering van Zimbabwe heeft niet officieel op de actie van Tsvangirai gereageerd. Wel drukte de partijkrant The Herald dinsdag uitlatingen af van Augustine Chihuri, de hoogste politiebaas. Volgens hem is de MDC-leider de ambassade ingegaan om zo het imago van Zimbabwe ‘verder te brutaliseren’.

Haar grootste pijlen richt het bewind van Zimbabwe nog steeds op Groot-Brittannië en de VS, die ‘leugens’ zouden verspreiden, met als doel Mugabe af te zetten.

In de Zimbabwaanse hoofdstad was het zakencentrum dinsdag vrijwel leeg. Mugabe voert officieel nog campagne voor de stemronde van vrijdag, maar in Harare waren geen openbare politieke activiteiten. Bij het hoofdkantoor van de MDC, waar de politie een inval heeft gedaan, is alleen nog een poster van Tsvangirai te zien.

De meeste mensen in Harare zijn vooral bezig met overleven en het zoeken naar voedsel. De Zimbabwaanse dollar boekte dinsdag een nieuw record, met twaalf miljard voor één Amerikaanse dollar.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden