'Als er wat gepikt wordt, wordt altijd eerst naar de allochtoon gekeken'

Welke rol speelt afkomst in Nederland? Dat onderzoekt de Volkskrant in een reeks interviews. Kickbokser Tyjani Beztati (19). 'Aan de Surinaamse kant waren ze wat strikter.'

Kickbokser Tyjani Beztati. Beeld Robin de Puy

In een Surinaams eethuis in Diemen doet Tyjani Beztati zijn petje even af. Dat is van het merk Clan de Banlieue. De kortgeknipte haren zijn nu zichtbaar. 'Als het langer is heb ik krullen', zegt hij. 'Geen kroeshaar, het zijn grotere krullen.'

Zijn vader werd geboren in Marokko en zijn moeder in Suriname. Ze ontmoetten elkaar in Amsterdam. 'Ik was 11 toen mijn ouders scheidden, daarna woonde ik het meest bij mijn moeder, maar ik kwam ook veel bij mijn vader.'

Hoe was dat?

'Aan de Surinaamse kant waren ze wat strikter met regels, ze zaten er meer bovenop. De vrouwen ja, mijn moeder en mijn oma.'

Tyjani Beztati (Nederland, 1997) kickbokst 30 september tijdens Glory 45, in Sporthallen Zuid in Amsterdam, tegen Yodkhunpon Sitmonchai uit Thailand. Van zijn veertien profgevechten heeft Beztati er dertien gewonnen, waarvan vijf op knock-out. 'Die ene verliespartij was in China tegen een Chinese kampioen, op punten. Dat ging niet helemaal eerlijk.'

Waren er meer verschillen?

'Met zijn zussen praat mijn vader Nederlands en Arabisch door elkaar. Ik versta het, spreken is moeilijker. Mijn moeder spreekt vooral Nederlands. Haar huis is modern ingericht. Bij mijn oma aan vaders kant staat zo'n Marokkaanse bank, ze heeft echt een traditionele inrichting. Daar heb ik altijd even dat Marokkaanse gevoel.'

Nederlands
'Ik voel me een Amsterdammer.'

Marokkaans
'Altijd.'

Surinaams
'Ook altijd.'

Eten
'Pannekoeken.'

Partner
'Ik heb nooit een serieuze relatie gehad.'

Hoe ga jij je huis inrichten?

'Nu woon ik nog bij mijn moeder. Later wil ik een modern huis, in Eric Kuster-stijl.'

Was het moeilijk om je tussen die twee werelden te bewegen?

'Ze zeggen dat Marokkanen en Surinamers niet met elkaar samen kunnen. Dat Noord-Afrikanen en Zuid-Amerikanen te verschillend zijn. Als er wat gepikt wordt, denken mensen automatisch: dat is die Marokkaan. Sowieso wordt altijd eerst naar de allochtoon gekeken.'

En verder?

'Ze hebben andere gewoonten. Moslims bidden vijf keer per dag, de meeste Surinamers niet.'

Ben je gelovig?

'Ik denk dat er een Allah is, maar ik ben me nog aan het verdiepen in het geloof. Aan de ramadan heb ik weleens meegedaan, alleen wil ik eerst alles goed doen als moslim. Daarna zal ik nog een keer meedoen. Het is lastig te combineren met topsport.'

Wie waren de laatste drie tegenstanders in jouw kickbokswedstrijden?

'Een Russische Duitser, een Marokkaanse Deen en een Tunesische Belg. Moslims zitten door heel Europa.'

Waarom vecht je voor Marokko?

'In Suriname heb ik ook gevochten. Ik ben trots op beide landen. Het Surinaamse publiek liet me voelen dat ik een van hen was. Bij Marokkanen is het ook zo. Maar het zou zomaar kunnen dat ik over vijf jaar voor Suriname vecht. Je hebt nu een overvloed aan Marokkaanse kickboksers. Als ik voor Suriname had gekozen, zou ik meer opvallen.'

Beeld Robin de Puy

Was uitkomen voor Nederland geen optie?

'Het zou kunnen. Ik ben in Nederland geboren, alleen voel ik me meer een trotse Amsterdammer. Amsterdam ligt wel in Nederland.'

Maakte je die keuze omdat het internationale Marokkaanse publiek groter is dan het Nederlandse?

'Dat is zo, maar het was niet de reden. Het was mijn gevoel. Marokkanen uit Duitsland, Frankrijk, Italië, Marokko zelf - het is niet normaal hoe enthousiast ze reageren. Mijn tatoeëerder was in Barcelona. Daar begon een Spaanse Marokkaan tegen hem over mij. Hij zei: ja ik ken Tyjani, ik tatoeëer hem.'

Waar word je meestal voor aangezien?

'Als ik een baardje heb, denken ze dat ik een Marokkaan ben. Zonder baard kan ik allebei zijn. Het is voor mij nooit een ding geweest. We leven in een andere tijd dan vroeger, we zijn verbroederd. Ik ben opgegroeid in Amsterdam-Oost. Als je in dezelfde buurt woont, maakt het niet uit waar je ouders vandaan komen. Alle allochtonen zijn sowieso samen. Dominicanen, Turken, Nederlanders, ik zat met iedereen in de klas.

'Over een Surinaamse vriend van me zeggen we: hij heeft Marokkaanse trekjes. Hij deed de ramadan, ging mee op vakantie naar Marokko, heeft veel Marokkaanse vrienden. Over mij kunnen ze dat niet zeggen, ik ben het allebei. Ik gebruikte een keer een Arabisch woord bij mensen die mij niet goed kenden. Ze zeiden over mij: hij denkt zeker dat hij Marokkaans is. Ik ben het echt. Ik heb weleens Hollandse mensen over Marokkanen horen praten, terwijl ze niet wisten dat ik er een was. Nee, daar heb ik niets van gezegd. Stel dat het tot een situatie leidt waarin geweld wordt gebruikt, wie gaat er dan de cel in?'

In gesprek

Schrijver Robert Vuijsje (Alleen maar nette mensen, Beste vriend) interviewt voor V Nederlanders over de rol die afkomst speelt in hun leven. Mede gebaseerd op deze serie verscheen vorig jaar zijn boek Kaaskoppen. Hij spreekt onder anderen nog met kunstenaar Raquel van Haver (Colombiaans) en acteur Phi Nguyen (Vietnamees).

Wie heeft het moeilijker, Nederlandse Marokkanen of Surinamers?

'Ze hebben het allebei niet moeilijk, soms worden dingen moeilijker gemaakt dan ze zijn. Wat ik van beide kanten hoor, als ze op een baan solliciteren is het vaak: je bent het net niet geworden. Waarom niet, dat is altijd de vraag. Was het hun afkomst of iets anders? Vroeger merkte ik het soms bij het uitgaan, voordat de portiers mij kenden. Het is weleens gebeurd dat ze me niet binnenlieten. Ik weet niet of dat lag aan mijn Marokkaanse kant of de Surinaamse.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden