Als er voor schooltuinen geen ruimte is, zet je ze toch rechtop

Bouwkundestudent Charlie Minter bouwde een verticale tuin om stadskinderen te laten leren over voeding.

Het leek een klassieke catch-22. Een onoplosbaar probleem. Om kinderen bewust te maken van hun voedsel is er scholing nodig. Scholing via schooltuintjes. Alleen is daar in drukbevolkte steden steeds minder ruimte voor. Een Delftse student bouwkunde kwam met een oplossing. Dit is hoe Charlie Minter (27) een verticale schooltuin bouwde.


Het begon een jaar geleden toen Minter deel uitmaakte van De Nationale Denktank; een door McKinsey georganiseerd initiatief met als hoofdthema 'verduurzaming van de voedselketen'. Een van de grootste problemen die de denkers daar constateerden, was het gebrek aan kennis onder stedelijke consumenten. En dan vooral onder stadskinderen.


'Er is een beroemd Engels onderzoek waarbij kinderen wordt gevraagd waar melk vandaan komt', zegt Minter. 'Zes op de tien kinderen zeiden: uit de fabriek. Ze konden de link met een koe niet maken.'


Een veelgehoorde oplossing voor die kenniskloof is stadslandbouw. Alleen kleven daar twee problemen aan. Ten eerste kan het nooit in de vraag voorzien en ten tweede is het lastig te combineren met de andere functies die in een stad thuishoren. 'De stad moet wel dichtbebouwd blijven', legt Minter uit, 'want natuurgebieden en boerenland opofferen voor vinexwijken met moestuinen is ook geen goed idee.'


'De vraag was dus als volgt: hoe kunnen we moes- en vooral schooltuinen bouwen, zonder er al te veel ruimte voor op te offeren?' Het antwoord klinkt even simpel als onmogelijk: dat kan op de gevels. 'Elk gebouw heeft ongebruikte muren', zegt Minter. 'Dus wat nou als wij die muren gebruiken voor schooltuinen?'


Makkelijker gezegd dan gedaan, want zomaar een bak met aarde tegen een muur aanzetten, werkt niet. Dus gebruikte bouwkundestudent Minter een soort schuimrubberen matras waar de wortels zichzelf in vast kunnen zetten. Achter de hele constructie zit een irrigatiesysteem dat de plantjes van water en voedsel moet voorzien.


Samen met de Stichting Move werd bovendien een lespakket ontwikkeld. Twee Rotterdamse basisscholen hebben les 1 - de voedseltest - inmiddels achter de rug. 'Vooral toen de kinderen hoorden wat ze bij les 2 en les 3 ging doen, werden ze echt enthousiast', vertelt Minter. Zo mogen de leerlingen de komende weken een ontwerp voor de muur maken. Waar komen welke plantjes? Sorteer je ze op kleur van de bloemetjes of op smaak van de kruiden? In les 3 gaan ze echt met hun handen in de aarde. 'Volgend jaar mei komen we terug met een chef-kok die van de oogst een feestmaal gaat maken', zegt Minter.


Dat wordt een feestmaal zonder broccoli, prei en winterpenen, 'want je moet toch een beetje kijken wat wel en wat niet op een muur kan groeien', legt Minter uit. 'Bovendien liggen de meeste schooltuinen in de winter braak, maar een braakliggende muur op het schoolplein ziet er niet uit. We hebben er dus voor gekozen om alleen maar eetbare plantjes te gebruiken die ook in de winter groen zijn. Denk aan: kruiden, aardbeien, blauwe bessen, maar ook aan onbekende gewassen zoals de patrijzenbes; een delicatesse in Scandinavië.'


Komend jaar probeert de inmiddels afgestudeerde Minter zijn constructie verder te ontwikkelen zodat meer scholen haar kunnen installeren. Via de website van zijn stichting natuuropjemuur.nl is de verticale moestuin bovendien te koop voor particulieren die graag hun buitenmuur willen opfleuren.


Deze week zijn de leerlingen van de twee Rotterdamse basisscholen bezig met het opstellen van hun oogstagenda. Volgende week vrijdag opent wethouder Hugo de Jonge (onderwijs) de eerste verticale moestuin. Waar? 'Het is puur toeval', bezweert Minter, maar de eerste verticale schooltuin staat straks op het schoolplein van openbare basisschool De Klimop.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden