Als er ooit zoiets als een deugmens heeft bestaan, dan is Jan Terlouw er één

Tv-recensie Haro Kraak

Jan Terlouws meest recente stop in zijn ononderbroken touwtje-tour: te gast bij De Meesterwerken van Paul Witteman.

Beeld de Volkskrant

De terugkeer van Jan Terlouw als prominente stem in het publieke debat heeft zich de afgelopen maanden voor onze ogen voltrokken. Niet dat de 85-jarige oud-D66-politicus, natuurkundige en kinderboekenschrijver onzichtbaar was in de jaren daarvoor. Maar sinds zijn recht in de camera en zonder autocue uitgesproken speech over 'het touwtje uit de brievenbus', eind november in De Wereld Draait Door, is er niet aan hem te ontsnappen.

Ter illustratie: bij Pauw en voorganger Pauw & Witteman is Terlouw nooit te gast geweest. En vóór zijn gloedvolle betoog zat hij slechts twee keer in tien jaar bij DWDD. Sindsdien, in de afgelopen zes maanden, schoof hij al drie keer aan in de talkshow - ja, DWDD houdt van succesnummers. Zo onthulde Terlouw vlak voor de verkiezingen het manifest dat hij met de jongerenafdelingen van tien politieke partijen had samengesteld.

Afgelopen vrijdag zat hij er met ander nieuws dat haast wel te maken moet hebben met zijn 'comeback': Terlouw schrijft het boekenweekessay 2018. Thema: natuur. Dat past naadloos in zijn groene boodschap, die zich eenvoudig laat samenvatten: we moeten de planeet behouden voor onze kinderen. Zijn andere pijler is solidariteit en vertrouwen: we moeten weer van het goede van de mens uitgaan en zorgen dat minder mensen zich achtergesteld voelen in de samenleving.

Bekijk hier de aflevering van De Meesterwerken met Jan Terlouw.

Het zijn ware woorden en stiekem ook open deuren. De vraag is vooral hoe hij deze morele omslag wil bewerkstelligen. Zaal per zaal wil hij de mensen overtuigen, lijkt het. 'Is de touwtje-uit-de-brievenbus-tour al voorbij?', vroeg Van Nieuwkerk vrijdag. 'Het is ongelooflijk', zei Terlouw. 'Het heeft zoveel losgemaakt.'

Woensdag vond de meest recente tourstop plaats: een bezoek aan De Meesterwerken, waarin Paul Witteman een gast interviewt aan de hand van zijn favoriete kunst en cultuur, een afgeleide van Zomergasten. Witteman beloofde Terlouw te tutoyeren, 'want we kennen elkaar al heel lang', maar af en toe kon hij het niet helpen om de statige man tegenover hem toch met 'u' aan te spreken.

Terlouw trapte het nieuwe seizoen af met goeiig enthousiasme ('Ik herinner me de verrukking bij mijn eerste boek: ik kan lezen!') en veilige keuzes: de speelfilm Amadeus, over Mozart, het boek Dit kan niet waar zijn van Joris Luyendijk, over de amorele bankierswereld, en de 'Do ist der Bahnhof'-scène van Koot & Bie. Knap is hoe Terlouw bijna alles kan laten terugkeren naar zijn centrale verhaal: een mens kan goed of fout zijn, en de worsteling om het goede te doen is de kern van het leven.

Ja, als er ooit zoiets als een deugmens heeft bestaan, dan is Jan Terlouw er één. In deze gepolariseerde tijden is het niet gek dat een man als Terlouw - vrij van cynisme, idealistisch op het naïeve af, door en door fatsoenlijk, progressief en nostalgisch tegelijkertijd - als een boegbeeld wordt omarmd door jong en oud, vooral ter linkerzijde natuurlijk. Om met Jan Terlouw te spreken: een verrukking.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.