'Als de prijzen dalen, is er ook geen chaos meer'

'Het is nu al de vijfde keer dat ik ga stemmen, maar ditmaal is het totaal anders.' Met stralende ogen staat Missih Rohmah achter haar rijdende vitrinekastje een bordje gado-gado op te scheppen voor een klant....

Van onze verslaggeefster Marianne Boissevain

'Ik weet al wat ik ga stemmen, jazeker. Een nieuwe partij, een sympathieke partij, een partij die goed voor ons is. Je kunt haast wel zeggen dat ik er verliefd op ben - nou goed, eigenlijk op de leider dan', zegt ze uitdagend. 'Nee, nee, dat is geheim', roept ze haastig, om de vraag die ze zelf uitlokt voor te zijn.

Maar ze kan het niet voor zich houden. 'Ik weet nog niet of het de PAN wordt van Amien Rais of de Strijdende PDI van Megawati Soekarnoputri. Als die partijen winnen, zal het leven hopelijk wat goedkoper worden, en er zal een einde komen aan de chaos.'

Missih Rohmah is bij lange na niet de enige in Indonesië die worstelt met de vraag welke partij haar stem verdient. Hoe moet je kiezen uit 48 partijen, voor het grootste deel nieuwkomers, die allemaal beloven dat ze het beste met je voorhebben.

Veel Indonesiërs zouden het liefst nu al weten welke partij straks de grootste wordt - dan zouden ze daarop stemmen. 'Het heeft geen zin om je stem aan een verliezer te geven', meent een winkelierster. 'Je moet op een grote partij stemmen, anders verandert er niets.' In Jakarta aarzelt menigeen nog tussen de Strijdende PDI van Megawati Soekarnoputri en de regeringspartij, de Golkar. Dat wordt een hele gok.

Megawati en haar partij zijn razend populair: op de toegangspoort van menig kampong wappert de donkerrode partijvlag met de zwarte stierenkop, achter de raampjes van taxi's en busjes prijken foto's van Megawati met haar vader, wijlen president Soekarno. Toch verkeren veel kiezers nog in dubio. 'Vroeger heeft de Golkar altijd gewonnen', weifelt de winkelierster. 'Maar als die wint wordt het zeker een chaos.'

Angst voor chaos en nog meer geweld is een belangrijke drijfveer om toch vooral op een grote, sterke partij te stemmen. Dat maakt de meeste van de 48 meedingende partijen kansloos. Het nutteloze onkruid zal op 7 juni worden weggemaaid, een overzichtelijk ingedeeld bloemperk blijft over. De meestgenoemde nieuwkomers die dan nog overeind blijven zijn Megawati's Strijdende PDI en de Partij voor een Nationaal Mandaat van moslimleider Amien Rais.

'Ik wil stemmen op een partij voor de vrouwen', zegt Nyonya Rodiah, die op het betonnen voetpad door de kampong met een kind op de arm met de buurvrouw staat te praten. 'Maar zo'n partij is er niet. Een vrouwenpartij zou er wel voor zorgen dat de prijzen omlaag gaan. Rijst, suiker, alles is onbetaalbaar geworden. '

Twee eisen stellen de Indonesische kiezers aan hun toekomstige regering: het leven moet minder duur worden en er moet een eind komen aan de chaos. Welke van die twee is het belangrijkst? De 28-jarige Agato, die verderop in de kampong om geld zit te kaarten, heeft geen bedenktijd nodig. 'De prijzen van de eerste levensbehoeften moeten omlaag. Dan is er ook geen chaos meer.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden