'Als de kwaliteit maar goed genoeg is, blijven mensen wel betalen voor nieuws'

De toekomst van nieuwsjournalistiek hangt toch niet af van de kranten? Uitgever Sander Stallinga van Nu.nl vraagt het zich hardop af tijdens het nieuwsdebat van Sanoma's mediaparade. 'Jawel', riposteert NRC-hoofdredacteur Peter Vandermeersch: 'Je hebt professionals nodig voor de verrijking. Daarbij stelen jullie als de raven.'

Eva Jinek, Marc Schreuder, Peter Vandermeersch, Sander Stallinga, Christiaan Ruesink en Jan de Jong Beeld Vk.nl

De toon is gezet tijdens het debat tussen vijf tafelgasten uit de mediawereld, dat deze middag wordt geleid door Eva Jinek. Het is een onderdeel van de mediaparade, een jaarlijks evenement van uitgever Sanoma met allerlei presentaties en workshops. 'Het was nog nooit in de geschiedenis zo makkelijk om nieuws te vergaren en kenbaar te maken', luidt de inleiding van Jinek. 'Gaat iemand ooit nog betalen voor nieuws?'

Daarover waren de vijf eensgezind: Ja. Als de kwaliteit maar goed genoeg is, blijven mensen betalen, denken zowel Stallinga, Vandermeersch en de overige deelnemers Christiaan Ruesink (AD), Jan de Jong (NOS) en Marc Schreuder (RTL Nieuws). Alleen het model, daarnaar blijft het gissen. Ruesink en Vandermeersch blijven als enige in papier geloven: 'Juist in een tijd waarin alles zo snel gaat, worden oude media belangrijker', stelt Ruesink. 'Slow is good, kranten blijven altijd bestaan.'

Vandermeersch: 'Als kranten wegvallen is dat slecht nieuws voor de journalistiek en voor ons allemaal. Het succes van sites als Nu.nl is mogelijk dankzij ons economische model. Het feit dat er mensen zijn die betalen voor kwaliteitskranten, zorgt ervoor dat er online over dat nieuws kan worden bericht', waarna de NRC-hoofdredacteur rept over het 'stelen als de raven'. 'Wij maken het en jij schrijft het over, laat ons daar ernstig over zijn.'

Stallinga van Nu.nl werpt tegen dat iedereen dezelfde bronnen en persbureaus gebruikt en dat ook zijn site investeert in eigen verslaggevers. Vandermeersch: 'Het enige verschil is dat jullie er 2 hebben lopen in Den Haag, en wij 17. Als de kranten niet meer bestaan gaan we een hoop missen en dat zou een enorme verarming betekenen voor de democratie.' Toch is Vandermeersch niet al te somber gestemd: 'Er zijn nog altijd een miljoen mensen in Nederland die betalen voor een kwaliteitskrant.'

NOS-directeur De Jong denkt wel dat die groep steeds kleiner wordt. 'Voor verdieping zal een beperkt deel nog gaan betalen.' Moet de staat wellicht bijspringen? Een subsidie, net als de NOS? Marc Schreuder van RTL: 'Er is gelukkig nog nooit een krant gefinancieerd door de staat, laten we dat zo houden'. Vooralsnog blijven de krantenbazen investeren in hun product, ook in regiotitels, zegt Ruesink. 'In tegenstelling tot dat wat ze bij Wegener doen - waar veel wordt bezuinigd - investeren wij juist in grote redacties in de regio om zo de kwaliteit daar hoog te houden.'

Voor die niche, maar ook voor bijvoorbeeld financieel nieuws, is ook online nog wel een werkende betaalmuur te bedenken. Maar de kranten zien wel langzaam de aandacht van de consument verschuiven naar het harde nieuws waar online titels nu patent op hebben - waaronder overigens ook de goed bezochte gratis nieuwssites van de kranten. Als de abonneeaantallen achteruit gaan, moet die betaalmuur er dan komen? Vandermeersch: 'Het debacle met De Pers toont aan dat je kwaliteitscontent niet kunt laten afhangen van adverteerders. Dat zie je ook aan de andere twee gratis titels, Metro en Spits, dat is, laten we eerlijk zijn, bullshit.' Jan de Jong denkt dat een echt werkend model wellicht wel nooit gevonden zal worden. 'Maar de techniek gaat voort en de media zullen zich daaraan aanpassen.'

Een behoefte aan kwaliteit zal er altijd blijven, alleen is volgens sommigen de vraag of de bestaande merken dat aanbod ook zullen blijven aanbieden. Ruesink: 'Er zal een slag komen, er zullen kranten omvallen. Ik denk niet dat er ruimte is voor én een Volkskrant én een NRC Handelsblad'. Zelfs hardnieuwsbrenger Nu.nl ziet het niet somber in. Stallinga: 'Onze medewerker Brenno de Winter was vorig jaar journalist van het jaar. Ik ben dan ook helemaal niet pessimistisch'.

Daarbij moeten de oude en nieuwe media contact blijven zoeken met de lezers. Stallinga vindt dat NRC dat bijvoorbeeld goed deed in de zaak rond het Friso-nieuws. 'Het is goed dat de krant in een weblog de interactie zoekt. Als je dat niet doet, ontken je ook de rijkheid van het medium.' De Jong waarschuwt wel voor het 'verhypen' van het nieuws. Jinek erkent: 'Ja, voor je het weet heb je het over de hogere middeninkomens en zit je er zelf middenin', doelend op de mini-hype rond haar ochtendshow van afgelopen weekend, waarin ze mensen die 150.000 euro verdienen per abuis tot de middeninkomens rekende.

De hypes, maar ook het veelvuldig overnemen van elkaars nieuws, zijn mogelijk zelfs de redding van de kwaliteitsmedia, besluit de NOS-baas: 'Dat overal staat dat het nieuws over minister Leers van de Volkskrant komt, draagt juist weer bij aan de levenscyclus van de krant.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden