Als de klant het wil, laat Dipa het condoom in het doosje

In weinig landen van de Derde Wereld verspreidt het aids-virus zich zo snel als in India. Ook vanwege de omvang van de bevolking (bijna een miljard mensen) spreken onderzoekers en VN-organisaties van 'een tijdbom'....

ROB VREEKEN

Van onze verslaggever

Rob Vreeken

BAZAR STATION

Hotel Sanghati is vol. Op elk van de kamertjes bevinden zich op het ogenblik een prostituee en een hoerenloper. Wat zij daar doen mag voor zich spreken, hóe zij het doen niet: met of zonder?

Mèt, zo hoopt en gelooft A. Halder, leider van het aidsproject in Bazar Station, een vissersstadje op 70 kilometer onder Calcutta, ergens in de veelvormige monding van de Ganges. Tenslotte heeft hij ervoor gezorgd dat de sleutels van de hotelkamers zijn vastgemaakt aan een doosje waarin zich tevens een condoom bevindt. 'The little helper', meldt het doosje ter toelichting.

Maar of de kleine helpers altijd hun verpakking verlaten, tsja. 'Ik betaal toch? Waarom zou ik dan een condoom gebruiken?', krijgen Dipa (25) en haar 19-jarige collega Geta vaak te horen. 'Dan weigeren we. We leggen uit dat het slecht is', zegt Dipa. En als de klant blijft aandringen? 'Dan doen we het toch', geeft ze toe. Roepies zijn roepies: elke klant is goed voor de helft of eenderde van de dagomzet.

Bovendien zijn ze nauwelijks in staat overtuigend uit te leggen dat condoomgebruik noodzakelijk is om aids te voorkomen. Op de vraag wat zij van aids weten, antwoorden Dipa en Geta, beiden ongeletterd, zonder gêne: 'Niets.' En na enig aandringen: 'We weten dat het een dodelijke ziekte is. Daarom zijn we bang. Meer niet.'

De twee jonge vrouwen hebben hun werkplek in hotel Bharati. Evenals het Sanghati-hotel, een paar honderd meter verderop, is Bharati een nogal deprimerend oord

, vooralsnog wordt het vieze, afzichtelijke hotelletje alleen bezocht door vissers, van wie dit gebied langs de Baai van Bengalen er vele rijk is, en door inwoners van Calcutta die er een weekeindje op uittrekken.

De hotelbaas krijgt zijn kamerhuur van de meisjes, die met een gemiddelde van twee of drie klanten per dag, en een prijs van 75 tot 175 roepies per klant, een redelijk maandloon verdienen. Het geld besteden de alleenstaande moeders (Dipa drie kinderen, Geta één) voor het gezin. Soms sparen ze wat.

Coördinator Halder is vol goede moed over zijn project, maar hij beseft de moeilijkheden. Voor voorlichting schiet een simpele folder te kort - veel prostituées en klanten kunnen niet lezen. Straattheater werkt wel, maar is tijdrovend. En altijd kan de verlokking van een paar extra roepies sterker zijn dan het besef van de risico's. Menig riksha-rijder verkoopt de aan hem uitgereikte condooms liever dan ze weg te geven aan de klant die hij naar het bordeel brengt.

Dus lijkt het in dit vissersstadje af en toe dweilen met de kraan open. Daarmee verschilt het weinig van de rest van India. Ondanks gestaag uitbreidende aidsprogramma's vertonen de India aidsstatistieken alarmerende curves omhoog.

Volgens de dermatoloog dr I. Gilada, veruit de bekendste van de artsen die zich in Bombay op het aids-virus hebben gestort, telt India 5 miljoen hiv-geïnfecteerden. 'Van hen hebben er vermoedelijk 250 duizend de ziekte aids ontwikkeld', zegt hij. 'Voor de eeuwwisseling schat ik het aantal geïnfecteerden op twintig tot dertig miljoen.'

Dat is twee- tot driemaal zo hoog als door VN-instellingen wordt voorspeld, maar Gilada doet dat af als 'conservatieve' cijfers. Hoe dan ook, iedereen is het erover eens dat de toestand onrustbarend is en dat de programma's tekortschieten.

Verspreiding van het virus door homoseksuele contacten, aldus Gilada, speelt in het conservatieve India geen grote rol. Besmetting via injectienaalden van verslaafden gebeurt alleen in de deelstaat Manipur op grote schaal.

Het virus verspreidt zich vooral via hetero-contact. In het uitgestrekte India werken vele duizenden vrachtwagenchauffeurs . Zij maken volop gebruik van de diensten van prostituees, evenals de vele seizoenarbeiders in de steden.

De Indiase aids-explosie deed zich daardoor het eerst voor in steden als Bombay en Madras. Vooral de rosse buurten van Bombay, waar tienduizenden vrouwen werken, bleken haarden van besmetting. Maar ook in aidsbestrijding heeft Bombay een ruime voorsprong op de rest van het land. Gilada heeft de indruk dat het aantal geïnfecteerden in de stad, nu 250 duizend, zich aan het stabiliseren is.

Het bloed van de bloedbanken bijvoorbeeld is in Bombay nu veilig. Van de bloedbanken op het platteland en kleinere steden kan dat niet worden gezegd. Zelfs voor eenvoudige zaken als registratie en controle ontbreken in de gezondheidszorg buiten de stad vaak het geld en de infrastructuur.

Of van de circa driehonderd hoeren in Bazar Station er al veel zijn besmet, of zelfs al aan de ziekte lijden - projectleider Halder zou het niet weten. 'We hebben geen cijfers', zegt hij. 'Er wordt hier nooit bij iemand bloed gecontroleerd. We hebben in dit gebied zelfs geen arts.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden