Als de hypotheekrenteaftrek verdwijnt, hoe gaat dat dan?

Nu de noodzaak tot extra miljardenbezuinigingen in lijvige rapporten wordt onderstreept, zingt het H-woord weer rond: de hypotheekrenteaftrek. Het afschaffen ervan zou zoetjesaan onvermijdelijk worden, klinkt het. De politiek is verdeeld tot op het bot, maar de scenario's liggen er al. Hoe gaat dat, de hypotheekrenteaftrek schrappen?

© ANP

Behalve aan het Binnenhof wordt er openlijk over gesproken: de hypotheekrenteaftrek moet op de schop. Dankzij de aftrek heeft Nederland binnen Europa de hoogste hypotheekschuld. De constructie kost de Nederlandse schatkist jaarlijks 12 miljard euro.

Niet alleen is de fiscale constructie te duur, maar ook riskant. Immers, de hypotheekrente aftrek stimuleert huizenkopers om te lenen, en amper af te lossen. Nu Nederland in recessie verkeert, en de schuldencrisis tot nieuwe bezuinigingen noopt, maakt het huidige model, waarin de waarde van het huis als onderpand voor de lening dient, Nederland erg kwetsbaar.

Er bestaan grofweg drie scenario's om de hypotheekrenteaftrek af te schaffen.

1. Schaf de constructie in 30 jaar af.
Plaats een tijdstip op de horizon, en werk daar in enkele decennia naartoe. Dat was het voorstel van de Commissie Sociaal-Economische Deskundigen van de SER in 2010. Het idee is de woning als vermogen te belasten, maar met een fiscale vrijstelling tot 200.000 euro van de waarde van de woning. Ook de hypotheekschuld is aftrekbaar. In het rapport wordt een aankondigingstermijn van 5 jaar voorgesteld, en vervolgens een overgangsperiode van 25 jaar. Er zou in 2016 mee begonnen moeten worden, was toen het idee. Maar Hugo Priemus, de belangrijkste auteur van het rapport, meent ondertussen dat de situatie zo nijpend is dat die vijf jaar gewenningsperiode niet meer nodig zijn.

2. Stimuleer het aflossen van de hypotheekschuld.
Schaf alle vormen van hypotheken af, behalve die varianten waarin tijdens de looptijd daadwerkelijk wordt afgelost, bijvoorbeeld de annuïteitenhypotheek. Piet Moerland, topman van de Rabobank, de grootste hypotheekverstrekker van Nederland, deed dit voorstel deze zomer. Wie tijdens de looptijd aflost, is het idee, maakt steeds minder gebruik van de hypotheekrenteaftrek. ING en ABN Amro reageerden enthousiast op het plan van Moerland. Ook Klaas Knot, president van De Nederlandsche Bank, stelde onlangs voor aflossen te stimuleren, bijvoorbeeld door de renteaftrek te bepalen op basis van een fictief aflossingsschema.

3. De PvdA-variant: laat de hypotheekrenteaftrek ten dele bestaan.
Maar zo dat over dertig jaar alle 'huizenbezitters met een hypotheekschuld een aftrek van 30% krijgen voor de rente over een schuld van maximaal de gemiddelde huizenprijs'. Dit voorstel, dat in het verkiezingsprogramma van 2010 was opgenomen voorziet een jaarlijkse verlaging van het percentage dat mag worden afgetrokken: van 52 % in 2014 tot 30 % dertig jaar later.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden