Nieuws De Zwarte Cross

Als blijkt dat de berichtenstroom aanhoudt, verdwijnt ‘Allah’s Afbakbar’ alsnog van De Zwarte Cross

Uitgerekend het festival dat een thuis wil zijn voor iedereen, kwam zondagavond in een storm van verontwaardiging terecht. De Zwarte Cross zou racistisch en islamofoob zijn. Twee satirische teksten gingen in de loop van de laatste festivaldag een eigen leven leiden op sociale media. 

Festivalpubliek kijkt naar een motorstunt op De Zwarte Cross Beeld ANP

‘Allah’s Afbakbar’ stond op een bord boven een broodjestent. Elders hing een zeil met afbeeldingen van Oempa Loempa’s uit de film Sjakie en de Chocoladefabriek uit 1971, destijds witte acteurs met oranje schmink. ‘Leve de kleurling!’, stond er bij. En: ‘#diversiteit #wearefamily’. Het waren twee uit honderden grappige(/flauwe) leuzen op het festival. Allah’s Afbakbar gaat al een tijdje mee. Een bezoeker haalde in 2016 in een vrolijk blog de tekst aan als voorbeeld van de ludieke aankleding van het festival.

Maar normen veranderen in razend tempo. Leuzen die jarenlang grinnikend of schouderophalend werden geaccepteerd door het festivalpubliek, konden dit jaar op minder clementie rekenen buiten het festivalterrein. Het begon met een berichtje van ene Omar, vertelt Zwarte Cross-woordvoerder Pieter Holkenborg. Hij is er maandagochtend nog steeds door aangedaan, geeft hij toe. Dat je voor inclusiviteit staat en toch het verwijt van racisme krijgt. Het heeft hem geraakt.

Toen Omars klacht binnenkwam was het festival nog volop gaande. 65 duizend mensen genoten van acts als Holy Moly & The Crackers, rapper Sevn Alias en komiek Arie Koomen. In het Gaycafé was Flikker bezig, daarna volgde Cruise Control. ‘Als één iemand een tekst niet leuk vindt, nemen we dat serieus, maar hoeft dat geen aanleiding te zijn om actie te ondernemen’, vertelt Holkenborg. De Zwarte Cross ging graag met Omar in gesprek, maar liet het bord voorlopig staan, schreef de organisatie zondagmiddag terug.

‘Grimmig’

Omar deelde een screenshot van het antwoord op Facebook. Daar belandde de reactie van Zwarte Cross plus de foto van het bord onder andere in de groep ‘Trots op Islam’, een pagina met ruim 200 duizend volgers. Het commentaar bij de foto’s: ‘Eén van de grootste evenementen staat het beledigen van God/religie toe. Diep triest.’ Het bericht werd ruim 120 keer gedeeld. Beledigde moslims kropen in de pen. Aanvankelijk kregen ze allemaal de reactie die Omar had gekregen. Totdat de organisatie haar knopen telde.

Het aantal berichten liep in rap tempo op, vertelt Holkenborg. De sfeer werd ‘grimmig’, schrijft de organisatie maandag in een persbericht. Toen de storm aanhield was de keuze snel gemaakt, zegt de woordvoerder. ‘Als we een groep mensen echt gekrenkt hebben, spijt ons dat enorm. Het kan zijn dat we de plank volledig hebben misgeslagen. We waren ons van geen kwaad bewust.’ Rond half elf ’s avonds meldde de Zwarte Cross in de groep Trots op Islam dat het bord en het zeil waren verwijderd. Te laat, was de reactie van de groep, het festival was immers al bijna afgelopen.

De kritiek kwam vooral van buiten, zegt de woordvoerder. Vandaar ook dat in eerste instantie de leuzen bleven hangen. Op het festival, binnen de ludieke context, stoorde vrijwel niemand zich eraan. Elders werden de knipogen ervaren als middelvingers. ‘Afbakbar is een flauwe woordspeling, verder niet. We nemen ook onszelf op de hak.’ Toch vielen de teksten ook bij sommige artiesten niet goed. Rapper Sevn Alias liet op Instagram weten niet meer terug te komen.

Vrijheid 

Iedereen die dat wil, kan met de organisatie in gesprek, benadrukt Holkenborg. Het persbericht op maandag sluit af met ‘Vrede op aarde’. Het festival heeft geleerd, zegt hij. ‘Weg met die dingen. Nee, ze komen niet meer terug.’ De Zwarte Cross neemt de kritiek ter harte, maar het doet wel pijn. ‘Mensen die het festival kennen weten dat we niet een stelletje racisten zijn. Op onze podia staan mensen van alle achtergronden.’

Wie er voor iedereen wil zijn, blijkt nooit iedereen gelukkig te kunnen maken. Ook het verwijderen van de leuzen leidde tot kritiek. Voormalig GroenLinks-Kamerlid Zihni Özdil, bezoeker van het festival, schreef op Twitter dat ‘met een knipoog’ spot drijven met religie ‘een teken van vrijheid’ is. Hij deelde een foto van een ander bord: ‘ZC slechtste event sinds de kruisiging van Jezus Christus.’

Rapper Sevn Alias voelde zich genoodzaakt in een video te reageren op alle kritiek die hij kreeg na zijn kritiek op het festival. Hij nam er geen woord van terug, zei hij. Toch volgde er een nuancerende tweet: ‘Gun me de vrijheid mezelf te distantiëren van wat ik niet vind kunnen.’

Ook voor gehandicapte Zwarte Cross-bezoeker is het dit jaar ongehinderd høken

Ook gehandicapten hebben recht op een feestje, zegt de officieuze minister van Gehandicaptenzaken Rick Brink. De Zwarte Cross doet er alles aan om dat mogelijk te maken met mindervalidenhotel Miva las Vegas op het festivalterrein. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden