'Als België kampioen wordt, krijgt Wilmots een standbeeld'

VRT-sportpresentator Karl Vannieuwkerke ( 45 ) heeft nu nog de handen vol aan de Rode Duivels. Vanaf 12 juli, de Tour is dan een week op weg, is hij anchor van Vive le Vélo. Dat in Nederland De Avondetappe is verdwenen, hij snapt er niets van.

Voetbal of wielrennen?

'Als je het me nu vraagt, in de weken dat ik elke dag in een vol voetbaldorp bij de VRT-toren in Brussel zit, zeg ik natuurlijk voetbal. Vanaf 12 juli, als ik weer van kasteeltje naar kasteeltje trek en van wijndomein naar wijndomein, zal het antwoord wielrennen zijn. Maar met het pistool op de borst: voetbal, met wielrennen daar heel kort na.

'Voetbal was mijn eerste liefde, ik heb gekeept van mijn 6de tot mijn 23ste bij KVK Ieper. Rinat Dasajev, de doelman van de Sovjet-Unie in de jaren tachtig, was mijn held. Mijn moeder en ik hebben heel West-Vlaanderen rondgereden op zoek naar een tenue en handschoenen zoals hij die droeg.

'Ik ben altijd wel een sportbeest geweest. Ik volgde alles, tot snooker aan toe. Van mijn vader mocht ik in 1986 tijdens het WK voetbal in Mexico niet naar België tegen de Sovjet-Unie kijken; ik was 15, het was examentijd. Ik ben toch op kousenvoeten naar beneden geslopen. Toen hoorde ik de trap kraken. Ik vreesde een ernstige bolwassing. Maar mijn vader vroeg alleen: hoeveel staat het? Samen op de bank werd het een fantastische nacht: de Rode Duivels wonnen met 4-3, na verlenging.

'De sfeer van nu is te vergelijken met het enthousiasme van toen, zeker nu we in de kwartfinales zitten. De VRT heeft tijdens de wedstrijden een marktaandeel van 90 procent. Ik vraag me oprecht af waar die andere 10 procent eigenlijk naar kijkt.'

Guy Thys of Marc Wilmots?

'Moeilijk - ik vind bondscoaches of trainers geen belangrijk thema. Thys heeft een mooi palmares: tweede met de nationale ploeg op het EK in 1980, vierde op het WK in Mexico. Er hing een soort folklore om hem heen: die eeuwige sigaar, een glas whisky en de spreekwoordelijke konijnenpoot die geluk zou brengen. Uit nostalgische overwegingen kies ik voor hem.

'Wilmots straalt iets chagrijnigs uit. Hij voelt zich snel aangevallen. Dat maakt hem niet populair. Er is kritiek. Tot afgelopen zondag, tegen Hongarije, moest je vaststellen dat de ploeg sinds het WK in Brazilië nauwelijks progressie heeft gemaakt. Maar de statistieken spreken in zijn voordeel: we winnen veel en incasseren weinig tegendoelpunten. En let op: als we Europees kampioen worden, krijgt Wilmots een standbeeld naast het Atomium.'

CV Karl Vannieuwkerke

1971 Geboren in Ieper
1989 Geneeskunde aan de Katholieke Universiteit Leuven, afdeling Kortrijk (KULAK)
1990 - 1994 Toegepaste communicatie aan de KULAK
1994 Sportverslaggever en nieuwslezer bij Focus TV West-Vlaanderen
1997 Sportverslaggever en -presentator bij de VRT
2005 - 2016 Tour... / Vive le Vélo
2015 Documentaire Merci Merckx
2016 Documentaire De zomer van Lucien

Karl Vannieuwkerke is getrouwd en heeft twee kinderen.

Jan Mulder of Imke Courtois?

'Als man: Imke. Ze is slim, charmant, ziet er goed uit en komt als analist aan tafel uitstekend uit haar woorden. Ze speelt voor Standard Luik en ik hoorde haar na afloop de eigen wedstrijden becommentariëren. Ik wist dat ze bij ons zou passen. Ik geloof niet dat vrouwen het voetbal anders zien. Imke heeft het ook over het schuiven met blokken en de ruimte tussen de linies. Ik ben blij met een vrouw in een mannenpanel, het zou omwille van de gelijkheid vanzelfsprekend moeten zijn. Waar blijven de dames bij jullie?

'Als tv-maker zeg ik: Jan Mulder. Het is een droom om met hem te werken. We voelen elkaar perfect aan. Hij zegt: jij bent de Spielmacher, jij zet mij vrij voor het doel, waarna ik kan scoren. Hij is heel populair hier, hij zegt waar het op staat. Dat zijn de Belgen wat minder gewoon. En als hij er eens naast zit, redt hij zichzelf met een kwinkslag. Bij Studio Voetbal van de NOS vind ik hem anders, wat minder energiek. Je merkt dat hij zich prettig voelt in Brussel. We verblijven in hetzelfde hotel. Hij heeft zijn ritme. Ontbijten, kranten lezen, een column schrijven voor Het Laatste Nieuws, wat flaneren door de straten. Daar wordt hij om de tien meter aangesproken. Ik zie dat Jan geniet.'

Vive le Vélo: goed gejat of zelf verzonnen?

'Goed gejat. Vooropgesteld dat een meereizende talkshow al veel langer bestond, we hebben natuurlijk wel naar De Avondetappe met Mart Smeets gekeken. We hebben het op een eigen manier ingevuld, met eigen rubrieken. Er is geen na-ijver. Mart en ik zijn vrienden geworden, we gaan soms samen met onze vrouwen op restaurant. Er is wederzijdse bewondering.

'Ik vind het nog altijd onbegrijpelijk dat De Avondetappe is verdwenen. De kijkcijfers waren nog prima, veel Nederlanders zitten nu bij ons. Zo'n programma kan generaties overleven. Het hangt echt niet alleen op Mart, zoals Vive le Vélo niet alleen om mij draait. Het schrappen was respectloos voor het format.'

Tekst gaat verder onder de foto.

Presentator Mart Smeets bij de Avondetappe, het dagelijkse programma van de NOS over de Tour de France. Beeld ANP Kippa

Eddy Merckx of Lucien Van Impe?

'Merckx. Over beide Belgische Tourwinnaars heb ik recentelijk documentaires gemaakt. Zeker bij de reeks over Merckx was mijn drijfveer dat hij met zijn prestaties en uitstraling niet mag worden vergeten. Mijn kinderen zijn 11 en 12 jaar oud, ze kennen zijn naam, maar veel verder gaat het al niet meer. Dat is jammer.

'De toekomst van een land wordt gebouwd op de fundamenten van de geschiedenis. En sport is het cement in de samenleving. Dat Merckx een keer is betrapt op doping, en Van Impe nooit, zegt me weinig. Ik denk dat iedere wielrenner uit de afgelopen generaties heeft gebruikt wat nodig was om in de top te kunnen meefietsen.'

Wielerjournalistiek: hartstochtelijke liefhebbers of kritische volgers?

'Het vak bestaat toch vooral uit hartstochtelijke liefhebbers. Het evolueert wel, na de dopingaffaires in de Festinaploeg en met Lance Armstrong zijn de ogen wel opengegaan. Ik reken mezelf tot de kritische volgers, maar overschat niet wat je kunt bereiken. Natuurlijk hebben ook wij ons meer dan eens afgevraagd: klopt dit wel? Maar zonder harde bewijzen kun je het niet brengen. Vergeet niet dat het uiteindelijk de FBI is geweest die heeft aangetoond dat Armstrong fraudeerde.

'Voor de duidelijkheid: ik zie zeker de waarde van heel betrokken verslaggeving. Luister maar naar vroeger Rick De Saedeleer bij ons of Jack van Gelder bij jullie. Of Michel Wuyts die Tommeke, Tommeke, Tommeke! riep, toen Tom Boonen in Madrid wereldkampioen werd. De verslaggever mag wel degelijk ook supporter zijn.'

Ernstig ziek: publieke zaak of privékwestie?

'In mijn geval: een publieke zaak, onder voorwaarde dat je er zelf voor kiest. In 2014 is bij mij speekselklierkanker vastgesteld. Het verloop van mijn ziekte en de behandeling - twee operaties en 32 bestralingen - heb ik gedeeld via Facebook en Twitter. Het waren de doktoren die mij dat vroegen. Volgens hen bestaat grote nood onder patiënten aan open communicatie met lotgenoten. Ik heb een dag nagedacht en toen besloten all the way te gaan, ook als het verkeerd zou lopen. De reacties waren overweldigend. Anderen putten moed uit mijn openheid. Zelf voelde ik me ook gesteund. Laatst kreeg ik nog twee mails van patiënten die me bedankten. Uit mijn verslagen had ze een symptoom herkend, een opgezwollen wang. Ze waren er net op tijd bij. Alleen al daarom was het de moeite waard.

'Het maakte de periode niet minder heftig. Het idee dat ik mijn kinderen misschien niet in het volle leven kon afzetten, greep me enorm aan. Wat mij heeft geholpen, is het stellen van doelen: de kwalificatiewedstrijd van België tegen Wales verslaan en het Belgisch kampioenschap veldrijden. Het was ook FOMO, fear of missing out, het erbij willen zijn. Dat is na mijn genezing wat anders komen te liggen. Het is een cliché, ik weet het, maar ik geniet nu meer van kleine dingen: op een mistige ochtend naar buiten lopen en dan de dauwdruppels op het gras zien.'

WOI of WOII?

'Geen twijfel: de Eerste Wereldoorlog. Ik ben geboren in Ieper, als we in de tuin gaten groeven, stuitten we op naamplaatjes, kogels, granaatscherven. Als kind voetbalde ik op Britse soldatenkerkhoven. Als de wind goed stond, hoorde ik het blazen van The Last Post bij de Menenpoort. Het is nog altijd een idee van me met mijn dochter te paard, op van die echte warhorses, langs de frontlijn te trekken en daar een documentaire over te maken. Het is onze taak doorgeefluik van de geschiedenis te zijn.'

Bed and breakfast of hotel?

'110 procent bed and breakfast. Veel persoonlijker. Wij hebben een verblijf thuis, in Beerst, vlakbij Diksmuide. Mijn vrouw regelt het. Het is platteland, je kijkt vier kilometer ver. Ik ben onderweg, over enkele minuten druk ik de knop van de toegangspoort in en zit ik in een andere wereld. Vanaf dan is het onthaasten en nadenken over het leven.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden