Als alle cijfers maar kloppen

Wie: Jaap de Jong Functie: Accountant bij Ernst & YoungErvaring: ‘Een klant beseft soms niet dat de jaarrekening zijn eigen verantwoordelijkheid is.’..

Jaap de Jong (27 jaar, rustige, vriendelijke prater, strak in het pak) studeerde af in 2006. Hij is accountant bij Ernst & Young. Accountancy, fiscaal advies, juridisch advies en transaction advisory services zijn volgens de website de vier pijlers van Ernst & Young’s dienstverlening, maar hier beperken we ons tot de eerste bezigheid, en dat is die van Jaap. In deze eerste maanden van het jaar is de accountant voornamelijk bezig met het controleren van jaarrekeningen.

1. Dat controleren, althans de manier waarop accountants dat doen, heeft hen een bijnaam opgeleverd, te weten

a. pezewevers.

b. vinkers.

c. chicaneurs.

Toch wordt er ook wel eens een postje overgeslagen. ‘Want stel dat een post honderd is. Bestaande uit twee posten van veertig, één van tien en vijftien kleintjes, en we hebben de eerste drie gezien. Dan kan het zijn dat we voor die kleine posten geen werkzaamheden verrichten.’

2. In dat geval spreekt de accountant van een

a. LMZ (Laat Maar Zitten).

b. OA (Ongezien Akkoord).

c. LL (Laten Lopen).

Jaap en zijn collega’s krijgen specificaties van klanten. Ze controleren of de verschillende administraties op elkaar aansluiten.

3. Het overzicht van bezittingen en schulden van een bedrijf heet

a. balans.

b. boekhouding.

c. finance.

De controle van de jaarrekening, aldus Jaap, is de tweede controle. De eerste heet de interimcontrole. Daarin wordt bekeken hoe een bedrijf de administratieve processen heeft geregeld. Jaap: ‘Hoe beter de processen lopen, hoe minder werk we nu hebben. Ofwel: Als de interne beheersing slecht is, veroorzaakt dat veel werk in het vervolgtraject, tijdens de jaarverslagcontrole in januari, februari en maart.’ In de eerste periode heeft hij interviews afgenomen, waarvan de kernvraag is: hoe beheerst het bedrijf de risico’s?’ De vraag in het tweede gedeelte is er een aan zichzelf: hoe zie ik dat terug in cijfers en kloppen die ook?

4. Als interimcontroleur rapporteer je je bevindingen in een

a. managementletter.

b. tussenrapport.

c. kruisjesrapport.

Bij de grootste klant werken circa 25 man van Ernst & Young zes maanden lang, bij kleine klanten is een klein groepje in maximaal twee weken klaar. Jaap, die onlangs een switch in het klantenpakket heeft gemaakt, van grote internationale bedrijven naar middle market, opereert op dit ogenblik in een team van drie mensen.

5. Een team staat onder leiding van

a. de partner.

b. de baas.

c. de chef.

d. de capo.

Omdat de bedrijven waar hij nu werkt kleiner zijn dan eerst, zit Jaap vaker met de mensen aan tafel die het voor het zeggen hebben. Dat vindt hij leuk, en ook dat hij een wat meer adviserende functie heeft gekregen. ‘Er wordt me meer gevraagd’, zegt Jaap.

Naast zijn gewone accountantswerk houdt hij zich bezig met werving en recruitment, het binnenhalen van accountancy- en bedrijfseconomiestudenten. Accountants zijn er namelijk te weinig; bij Ernst & Young worden daarom in house-dagen, meeloopdagen en masterclasses georganiseerd. Binnenkort gaat Jaap met 24 geïnteresseerden een grote opdracht maken, vier dagen lang, in Istanbul, waar hij ‘onwijs veel zin in heeft’.

6. Vooruit. Een cadeautje. Hoe heet zo’n opdracht die de studenten gaan maken?

a. Een zaak.

b. Een assignment.

c. Een case.

De studenten adviseert hij goed om zich heen te kijken voor ze zich ergens vastleggen. Dat je kunt aangeven wat je wilt, vindt hij zelf een groot voordeel van werken bij een groot accountantskantoor als Ernst & Young, met veel verschillende klanten. ‘Bijna alles kan.’Hij komt bij diverse klanten en werkt in wisselende teams.

Maar terug naar de jaarrekening. Daarover blijken volgens Jaap nog wel eens misverstanden te bestaan. Zo wordt vlak voor de afronding van de controle aan de klant een verklaring gevraagd waarin deze bevestigt dat de jaarrekening klopt, dat er geen belangrijke feiten zijn achtergehouden. Jaap: ‘Klanten kunnen daar verbaasd op reageren, een klant beseft soms niet dat de jaarrekening zijn eigen verantwoordelijkheid is.’

7. Hoe heet deze verklaring (volgens sommige van Jaap’s klanten zeer terecht)?

a. LOR

b. PRUL

c. PROP

8. Kleine foutjes in de jaarrekening of zaken die voor de mensen die de jaarrekening lezen irrelevant zijn, worden genoemd:

a. niet materieel.

b. niet relevant.

c. niet van toepassing.

Jaap: ‘Echte fouten kunnen zijn kosten of opbrengsten die niet in de juiste jaren zijn verantwoord, of voorraden die niet aanwezig zijn.’

9. Dan spreken we van een

a. controleverschil.

b. audit difference.

10. In dat geval ontvangt de directie een overzicht van verschillen, een – op z’n Engels uitgesproken –

a. SAD.

b. BAD.

c. MAD.

Jaap: ‘Een verschil kan meerdere redenen hebben. Het kan bijvoorbeeld een inschattingsverschil zijn, of een tekortkoming in de verslaggeving. Een voorbeeld van een inschattingsverschil is het volgende. Een bedrijf zou geld voor een dienst moeten ontvangen, maar de andere partij is in financiële problemen gekomen. Toch is het bedrag als inkomsten geboekt. Wij kunnen dan zeggen: de kans is te klein dat u het krijgt, u zult het moeten afboeken. Wat het tweede punt betreft, de verslaggeving, daarvan zijn de regels zo complex geworden en worden ze zo vaak gewijzigd dat nog maar weinig bedrijven het kunnen bijhouden.’

11. Het dikke naslagwerk waarin deze regels kunnen worden opgezocht doet zijn naam eer aan:

a. GAAP.

b. ZUCHT.

c. KREUN.

d. JANK.

En, tot slot: ‘Mensen denken dat als wij klaar zijn met controleren, dat de jaarrekening klopt. Dat is niet zo. Wij vragen de klant zelf de oorzaken van de verschillen weg te nemen en de jaarrekening aldus aan te passen. Pas daarna kunnen we een goedkeurende accountantsverklaring afgeven.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden