Als Aldel het niet redt, wat dan wel?

Toen Aldel in 1966 Delfzijl verkoos boven Rotterdam, ging de vlag uit. Nu heerst bange vrees voor de toekomst.

DELFZIJL - Voor Elzo Wolda leek het een werkdag zoals de afgelopen 27 jaar. Tot hij maandagmorgen hoorde dat aluminiumbedrijf Aldel, de bakermat van zijn werkende leven, failliet gaat. Over een paar dagen staat hij op straat.


Aldel staat op de dijk bij Delfzijl, aan de rand van Nederland. Een nieuwe baan zoeken in dit deel van Groningen is lastig. 'Dat wordt een hele uitdaging. Dit is een krimpgebied.'


Maar vertrekken is ook bijna onmogelijk, zegt Wolda, die na 23 jaar in de smelterij opklom tot coördinator. 'We zitten hier met aardbevingen. Mijn huis heeft scheuren, dat is onverkoopbaar. Als ik werk vind buiten de regio, zijn de onkosten groter dan het inkomen.'


Ze halen hun toegangspas langs de toegangspoort, één voor één, de mannen van Aldel - Groningse kerels met snorren en bakkebaarden, voor wie dit bedrijf al decennia een deel van hun leven is. Veel keuze is hier niet. Wie bij Aldel binnen was, ging nooit meer weg.


'Een groot deel van je leven loop je hier rond', zegt een man die er al bijna dertig jaar werkt. 'Nu weet ik niet of ik me nog ga omkleden of niet. Heeft dat nog zin?'


'Ik kom toch even kijken voordat ze de knop omdraaien', zegt zijn collega met 24 dienstjaren.


Aldel kampt met structurele problemen. De aluminiumprijs ligt laag. De energieprijzen zijn hoog. De aluminiumsmelter behoort tot de grootste stroomverbruikers van Nederland. Voor zulke industriële grootverbruikers liggen de energieprijzen in Nederland veel hoger dan in Duitsland.


Het verschil tussen de Nederlandse en de Duitse energieprijs is 'voor ons het verschil tussen winst en verlies', zegt directeur Karsten Pronk. Een elektriciteitslijn naar Duitsland is overwogen - aangelegd met regeringsgeld. Maar de buitenlandse eigenaar van Aldel trekt zijn handen ervan af.


'De overheid kan hier wel aardgas uit de grond halen, maar een stroomdraad trekken naar Duitsland, dat gaat niet', zegt Wolda.


Bij de toegangspoort staat de Groningse gedeputeerde Yvon van Mastrigt (PvdA). In oktober leende ze samen met minister Kamp (Economische Zaken, VVD) 8 miljoen euro aan Aldel, om te werken aan een noodplan. Daarmee zou het bedrijf het tot februari volhouden, was haar verteld. Maar begin deze maand hoorde ze dat het geld alweer op raakte.


'Bedankt voor alles wat u gedaan heeft', roept een werknemer die toch maar gaat werken.


De ondergang van Aldel heeft grote gevolgen voor de werkgelegenheid in Oost-Groningen, vreest de gedeputeerde. Aldel verkoos in 1966 het verre Delfzijl als vestigingsplaats boven de haven van Rotterdam. De euforie was groot: bestuurders begonnen direct een dorp te slopen, om de industrie ruimte te geven.


Delfzijl draait nu op zware chemische fabrieken: allemaal energieverslinders die lijden onder de hoge stroomprijs. 'Aldel is de kanarie in de mijn', zegt Van Mastrigt. 'Als het met Aldel fout gaat, hoe loopt het dan af met die andere bedrijven? De werkgelegenheid is hier heel ijl.'


Juristen tillen hun aktetassen langs de beveiligingspoortjes. De directie vroeg faillissement aan vóór 2014, omdat ze anders nieuwe inkoopcontracten en arbeidsovereenkomsten moesten tekenen. Op het prikbord hangt een mededeling over 'de stand van zaken' naast de uitnodiging voor de nieuwjaarsbijeenkomst.


De meeste medewerkers zitten dan al thuis. 'We staan hier op straat in een regio waar geen werk is,' zegt Reint Hoek. Hij was 27 jaar in dienst.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden