Alom geprezen 'Super Mario'

Koel en zakelijk, in alles de tegenhanger van zijn voorganger Berlusconi, probeert Mario Monti Italië financieel gezond te krijgen. Tot nu toe oogst hij niets dan lof.

Precies honderd dagen is Mario Monti nu premier van het zo geplaagde Italië. Al is de 68-jarige professor uit Varese al sinds zijn aanstelling op 16 november 2011 veel meer dan dat de eerste minister. Hij is 'Super Mario', 'de redder van Italië' en zelfs 'de man die Europa zou kunnen redden van de ondergang'.

Deze laatste kwalificatie heeft Monti te danken aan het blad Time. Hetzelfde vooraanstaande tijdschrift dat Monti's voorganger Silvio Berlusconi op de cover omschreef als 'de man achter de gevaarlijkste economie ter wereld'. Het typeert het enorme verschil in waardering tussen de oude en nieuwe baas in het Chigi-paleis, de officiële zetel van de Italiaanse regering in Rome.

Waar Berlusconi in de nadagen van zijn premierschap de risee van Europa was, kreeg Monti onlangs een staande ovatie bij zijn bezoek aan het Europees Parlement. En stelde de Belgische oud-premier Guy Verhofstadt zelfs voor Monti de problemen van andere landen te laten oplossen zodra hij klaar is in Italië.

Maar ook Monti's recentelijk bezoek aan het Witte Huis eindigde in een complimentenregen van de Amerikaanse president Barack Obama voor de hoogleraar aan de invloedrijke Bocconi-universiteit en oud-eurocommissaris van Interne Markt en Mededinging. Hoe anders dan de afstandelijkheid die Obama betrachtte met Berlusconi vanwege diens misplaatste opmerkingen, rechtszaken en politieke conflicten.

En niet te vergeten Berlusconi's schandalen. Vorig jaar februari spraken de Italianen nog slechts over 'Rubygate'. Het schandaal rond de minderjarige Marokkaanse nachtclubdanseres Karima El Mahroug ('Ruby') die door Berlusconi zou zijn betaald op seksfeesten in zijn villa in Arcore, bij Milaan.

Nu smullen de Italianen louter van de openbaar gemaakte inkomsten en bezittingen van Monti en zijn ministersploeg op de Italiaanse regeringssite Governo.it. En als Monti al ergens op zijn nachtelijke activiteiten valt te bekritiseren, is dat hij volgens zijn echtgenote Elsa Antonioli te weinig slaapt. Omdat Monti tot diep in de nacht beleidsstukken zit door te nemen.

Monti is anders dan zijn voorganger nu eenmaal wars van uitbundigheid en frivoliteit. Koel, zakelijk en soms met enige zelfspot probeert Monti aan de opdracht te voldoen die hij en zijn zakenkabinet vol hoogleraren, ambtenaren en bankiers medio november van president Giorgio Napolitano kreeg: Italië voor de parlementsverkiezingen van 2013 weer financieel gezond te maken en economisch te moderniseren.

Dus heeft Monti de Italiaanse pensioenleeftijd verhoogd, pakt hij de belastingontduiking aan, doorbreekt hij de verstikkende monopolies van apothekers of vrachtwagenchauffeurs en morrelt hij aan afspraken met het Vaticaan en de vakbonden.

Maar hoe pijnlijke de beslissingen soms voor de Italianen ook uitpakken: alle grote politieke partijen blijven achter Monti staan. Evenals 60 procent van de bevolking, zo bleek onlangs uit een opiniepeiling van onderzoeksbureau Demos. Zelfs Monti's besluit Rome niet langer kandidaat te laten zijn voor de Olympische Spelen van 2020, is haast klakkeloos geaccepteerd. De Italianen beseffen dat er in tijden van crisis geen tijd is voor dromen.

Toch zijn bij alle complimenten voor Monti's successen ook kanttekeningen te plaatsen. De financiële situatie van Italië blijft penibel. Zo heeft de premier lijdzaam moeten toezien hoe de kredietstatus van Italië binnen een maand liefst driemaal is afgewaardeerd. Maar ook hoe 34 Italiaanse banken, waaronder UniCredit, Intesa Sanpaolo en Banca Nazionale del Lavoro, door een ratingverlaging zijn getroffen. Bovendien heeft de Europese Commissie donderdag voorspeld dat de Italianen, die al in een recessie zitten, ook dit jaar een economische krimp van 1,3 procent kunnen verwachten.

Daarnaast is Monti's goede begin slechts het spreekwoordelijke halve werk. Wie daaraan twijfelt, leest het volgende citaat: 'In zijn eerste honderd dagen in functie heeft hij het onmogelijke gedaan, iets wat zijn weerga haast niet kent in de moderne Italiaanse geschiedenis. Hij heeft de controle gekregen over dit schijnbaar onbestuurbare land.' Deze ronkende analyse is afkomstig uit het artikel Miracle in 100 days dat begin augustus 2008 in het blad Newsweek verscheen. En de Italiaan die hier zo werd bewierookt, was Monti's voorganger Berlusconi.

We weten hoe pijnlijk het premierschap van Berlusconi is afgelopen. Sterker nog: morgen hoort Berlusconi (75) van de rechters in Milaan of hij tot vijf jaar celstraf wordt veroordeeld wegens corruptie.

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden