Almeres Burgemeester Franc Weerwind: 'Wie zich als minderheid gedraagt, wordt het ook'

Welke rol speelt afkomst in Nederland? Dat onderzoekt Robert Vuijsje in een reeks interviews. Almeres burgemeester Franc Weerwind (51): 'Kleur was nooit een issue.'

Franc Weerwind. Beeld Robin De Puy
Franc Weerwind.Beeld Robin De Puy

Voor zijn 40ste was Franc Weerwind al burgemeester. 'Ze worden het nu al jonger, ik ben een oudje.' Wat voor iemand moet je zijn om dat te willen? 'Als ik de bètavakken beheerste, had ik architect kunnen worden. Met een goede pen was ik misschien journalist geworden. Op die manieren kun je ook bijdragen aan de samenleving. Nu werd het deze functie.'

Vijftig jaar nadat zijn vader in IJmuiden was aangekomen met de boot uit Suriname, werd Franc Weerwind er burgemeester, van de gemeente Velsen. 'Mijn vader vertelde het pas een paar jaar nadat ik was benoemd tot burgemeester. Hij is een bescheiden man.

'Mijn vader kwam hier in 1959 om te studeren, mijn moeder twee jaar later. Allebei uit Paramaribo. Tijdens de studie hebben ze elkaar ontmoet.'

In gesprek

Schrijver Robert Vuijsje (Alleen maar nette mensen, Beste vriend) interviewt voor de Volkskrant Nederlanders over de rol die afkomst speelt in hun leven. Mede gebaseerd op deze serie verscheen onlangs zijn boek Kaaskoppen. Hij spreekt onder anderen nog met dj Laidback Luke (Filipijns) en zangeres Sandra St. Victor (Afro-Amerikaans).

Hoe groeide je op?

'Wij vielen op, het tweede donkere gezin in Nieuw-Vennep. Als we kattenkwaad uithaalden, wisten onze ouders het meteen. Mijn moeder ging in het onderwijs, toen kreeg ze helemaal een groot netwerk. Mijn vader werkte als verpleegkundige en manager in de gezondheidszorg. Jaren later werd ik nog herkend door mensen die hij had opgeleid: ben jij de zoon van Max? Iedereen was onder de indruk van hem.'

Waren jullie anders?

'Totaal niet. Kleur en afkomst speelden geen enkele rol.'

Waarom zeg je dat met zo veel nadruk?

'Het was zoals het was. We gingen schaatsen en voetballen en op vakantie. Een zorgeloos jarenzeventiggezin. Een rijke Nederlandse jeugd, met alle kansen die andere kinderen ook kregen.

'Ik kan me de eerste keer herinneren dat ik besefte: er bestaat verschil. Daarvoor wist ik dat niet. Het was bij een vriendje thuis, die Zuid-Afrikaanse familie had. Die mensen waren op bezoek, ze vroegen: wordt hier gemengd gespeeld? Dat vroegen ze op een verbaasde, onvriendelijke toon. Later legde mijn moeder uit dat er landen bestonden waar het anders ging dan in Nederland.'

Franc Weerwind (Nederland, 1964) studeerde bestuurskunde in Leiden. In 2004 werd hij namens D66 burgemeester van Niedorp en in 2009 van Velsen. Sinds 2015 is hij burgemeester van Almere.

Nederlands
'24 uur per dag, 7 dagen per week.'

Surinaams
'In de keuken op familiefeesten.'

Eten
'Andijviestamppot, maar wel met spekjes. En heri heri, dat maakte mijn moeder op mijn verjaardag.'

Partner
'Ze heeft rood haar en komt uit IJmuiden. Zelf had ik al voorouders uit Friesland. We hebben prachtige dubbelbloedkinderen.'

Mohammedcartoons
'Ik ben altijd voor de vrijheid van meningsuiting. Elke religie moet krachtig genoeg zijn om een cartoon te overleven.'

Wilden jouw ouders assimileren?

'Suriname had absoluut een plek in ons huis. We hadden een houten stoel die was gemaakt door boslandcreolen en Surinaamse schilderijen aan de muur. Mijn grootouders uit Suriname kwamen logeren. Het werd niet weggemoffeld.'

Als student werd je lid van Minerva. Waarom?

'Het is een mooie vereniging en ik hou van tradities. Een witte omgeving, ja. Een paar studenten met een Indische achtergrond en één andere Surinaamse creool.'

Waren ze bij Minerva verbaasd dat je lid wilde worden?

'Mijn kleur was op geen enkele manier een issue, het is nooit ter sprake gekomen. Ik ben grootgebracht met het idee van grenzen verleggen en nieuwe werelden verkennen. Je moet niet leven met het gevoel dat je een minderheid bent. Als je je zo gedraagt, dan word je het ook. Ik ben een Nederlander met ouders die elders geboren zijn.'

Tot vorig jaar was je voorzitter van NiNsee, het instituut voor het Nederlandse slavernijverleden.

'Die geschiedenis moet beter worden besproken. Nederland heeft honderdduizenden slaven op beestachtige wijze vervoerd en verhandeld. In andere landen, zoals Engeland, heeft het een mooie en nette plek gekregen in de geschiedenis. Dat moet hier ook gebeuren.'

Je bent burgemeester van Almere, waar de PVV de grootste partij is. Hoe denken zij over de rol van de slavernij in het Nederlandse geschiedenisonderwijs?

'Dat weet ik niet. Ik ben geen PVV-burgemeester. Ze zijn de grootste fractie, maar voor mij zijn ze een van de twaalf partijen, ik behandel ze net zoals de rest.'

Hoe groot is het percentage Almeerders van Marokkaanse afkomst?

'Ik geloof 2 of 3 procent.'

Hoe kan het dat de PVV zo groot is in een gemeente waar zo weinig Marokkaanse Nederlanders wonen?

'Je legt een link die ik niet kan volgen, ik heb geen reactie op deze vraag. Daarvoor moet je bij de PVV zijn of bij de Marokkaanse gemeenschap. In Almere wonen 185 bevolkingsgroepen, het heeft alle kenmerken van een grote stad. Ik ben trots op hoe al die mensen hier met elkaar samenleven, op alle initiatieven en vrijwilligers. Sinds mijn aanstelling eet ik bij Almeerders thuis, om ze te leren kennen. Ik kom alleen, zonder ambtenaren, en als het nodig is, help ik ook mee met de afwas. Hier gebeuren mooie dingen, dat mag wel eens worden gezegd.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden