Allrounder

Ook al heeft hij het schaatsen inmiddels ingeruild voor motorrijden, Rintje is weer bij de Olympische Spelen. Hij analyseert de schaatswedstrijden voor de NOS.

Sotsji: protesteren of niet protesteren?

'Niet protesteren. Sowieso weet maar een enkele sporter waar het echt over gaat. Je moet sporters ook niet vragen naar hun politieke standpunten. Als topsporter heb je veel andere dingen aan je hoofd. Ja, de topsporter heeft oogkleppen voor. Hij heeft maar één doel: in Sotsji zo hard mogelijk schaatsen. Ireen Wüst heeft wel eens iets gezegd over de manier waarop in Rusland op homoseksualiteit wordt gereageerd, maar zij is nu ook stil. Dat doet ze bewust, denk ik. Ze is daar om goud te pakken, nergens anders voor.'


Ard of Keessie?

'Eh, Ard. Maar dat baseer ik niet op hun overwinningen. Dat was ver voor mijn tijd. In mijn schaatscarrière heb ik veel met Ard Schenk te maken gehad, als chef de mission in Nagano in 1998 bijvoorbeeld. Kees Verkerk heb ik geloof ik twee keer een hand gegeven, meer niet. Ik ben vaak met Schenk vergeleken. We zijn allebei grote kerels. Hij is succesvoller geweest op de Olympische Spelen, ik op EK's en WK's. Hilbert van der Duim en Hein Vergeer waren de mannen tegen wie ik opkeek. Maar ik had niet het gevoel dat ik in hun voetsporen moest treden. Ik schaatste puur voor mijn plezier. Ik was al 15, 16 toen ik ontdekte dat ik er goed in was. Toen pas kwam de topsporter in mij naar boven.'


Fries of Nederlander?

'Allebei. Veel Friezen zien mij meer als Nederlander dan als Fries. Lemmer ligt ook net op de grens hè. De echte Friezen vinden dat Lemmer niet bij Friesland hoort. Ons dialect is ook anders, wij spreken Fries met veel Nederlandse woorden. Als je Lemsters hoort, als niet-Fries, kun je veel woorden begrijpen. Van een echte Fries kun je niks verstaan. Ik heb nooit overwogen hier weg te gaan. Het is een lekker dorp. In de winter is het rustig, in de zomer druk. Op het moment dat je de drukte zat bent, is het weer winter. Het gaat goed samen. Als ik ooit zou verhuizen, zou het eerder naar een warm land zijn dan naar een andere plaats in Nederland.'


Water of ijs?

'Water, toch. Surfen, kiten, zeilen, ik beleef er enorm veel plezier aan. Die boot, ja, daar kan ik in mijn eentje mee zeilen. Youandi, mijn vriendin, houdt weleens een touwtje vast, maar niet veel meer. Ik geniet het meest van de elementen van de natuur. Je bent continu bezig in 3D: de zeilen, de boot, het water, de golven, de wind. Wat gaat er gebeuren? Als er een windvlaag komt, heb ik 'm al gezien. Het fijnste is dat je op het water geen tijd hebt om te piekeren.'


Olympische Spelen of wereldkampioenschap?

'De Spelen. Een WK wordt elk jaar gehouden. Bij de Olympische Spelen horen verrassingen. Er is extra spanning, extra druk. Er staan altijd sporters op die plotseling iets extra's hebben, die boven zichzelf uitstijgen. Ik had dat nooit, trouwens. De mooiste Spelen vond ik Albertville en Lillehammer, die hadden nog iets kneuterigs. Ik heb geen goud gewonnen op de Spelen, maar ik weet dat ik er alles heb uitgehaald wat erin zat. Mijn loopbaan kent nu eenmaal weinig uitschieters. Voor de Olympische Spelen was ik te veel een allrounder. Ik was middelmatig goed op veel afstanden.'


Dione de Graaff of Mart Smeets?

'Ik vind ze allebei leuk. Ze zijn niet met elkaar te vergelijken. Dione is wat meer ontspannen. Als Mart een vraag stelt, stuurt hij je naar het antwoord dat hij wil horen. Maar hij gaf mij altijd veel vrijheid hoor. Ik heb een heel goede band met hem. Hij is een wandelende encyclopedie, een man met verhalen. Je mag hem of je mag hem niet. Ik mag hem.


'Ik praat graag over schaatsen. Tijdens wedstrijden voel ik nog steeds spanning. Het is net alsof ik zelf de baan op moet. Omdat ik geen belangen heb, kan ik op tv vrijuit praten. Daarom heeft de NOS me ook gevraagd de wedstrijden in Sotsji te analyseren. Ik zeg alles.'


Milner of Sanex? (1)

'Sanex, daar heb ik veel aan te danken. Die reclame voor Milnerkaas was iets vluchtigs, Sanex bracht een prachtige wisselwerking tussen een product en een sporter teweeg (Ritsma richtte met Sanex de eerste commerciële schaatsploeg op, red.). Uiteindelijk waren we allebei succesvol. Het was de mooiste tijd uit mijn schaatscarrière. Ik wilde mijn eigen route bepalen naar wedstrijden en niet worden gehinderd door financiële rompslomp. In de kernploeg kon veel niet. Je lag op trainingskampen nog net niet in een jeugdherberg met zes man op een kamer, maar veel scheelde het niet. Ik had bij Sanex altijd een kamer alleen. Dat is prettig als je meer dan tweehonderd hotelovernachtingen per jaar hebt.


'Ik ging naar Hawaii op trainingskamp, daar kon ik een heel jaar op teren. We hebben destijds de basis gelegd voor het moderne schaatsen. Het is mooi dat dit systeem nog steeds wordt gebruikt.'


De motorraces ONK Superbikes of de Dakar Rally?

'Ja, Dakar, dat was een teleurstelling. Ik was navigator van een servicetruck van Ginaf Rally Service. We lagen er al na twee dagen uit. Daar ga je niet voor naar Argentinië en Chili. We kwamen te laat binnen en mochten niet meer starten.


'Met de motorsport is het volledig uit de hand gelopen. Vorig jaar ben ik een eigen team begonnen, De Hollandsche Jongens Racing. Ik rij mee in de ONK Superbikes, de zwaarste klasse. Tijdens de races ontvangen we gasten. Bij ons is netwerken heel belangrijk. De tijd van domweg ergens een sponsorstickertje op plakken is voorbij. Bedrijven willen meer en dan mag het best wat kosten.


'Het is elke keer een volksverhuizing. Afgelopen jaar reden we met een vrachtwagen, een bus en een grote aanhanger naar de circuits. De tent is 5 bij 10 meter, plus twee tenten van 4 bij 4 met barretjes en een mobiele keuken met barbecues en een oven, voor het verse brood. Twee, drie koks bereiden het eten en er staat altijd een dj te draaien. Als de wedstrijd is afgelopen, gaat het nog even los.


'Het begin? Na het schaatsen ben ik een keer voor de fun op een motor gezet. Motorrijders zijn gek, dacht ik altijd, die sporen niet. Totdat ik er zelf op ging zitten. Snelheid is maar relatief, een beleving. Bij motorfietsen lijkt de snelheid vanaf de kant vele malen hoger dan wanneer je op de fiets zit. Vallen went nooit. De eerste keer brak ik een sleutelbeen, nota bene op een persdag. We stonden meteen op de voorpagina van De Telegraaf, geweldig. Ik ging iets te enthousiast een bocht in. Klets, voorwiel weg. Later heb ik een keer een pols gebroken en vorig seizoen is het kapsel van mijn sleutelbeen afgescheurd.'


De baan in het Olympisch Stadion of Thialf? Oftewel: binnen of buiten?

'Het heeft allebei zijn charme. Ik heb veel mooie wedstrijden gereden in Thialf, maar de herinneringen van buitenwedstrijden zijn meer blijven hangen. Winnen in Inzell of Boedapest, met sneeuw rijden, wedstrijden die worden uitgesteld omdat het te warm is, dat blijft hangen.


'In Amsterdam willen we met de tijdelijke baan oude tijden laten herleven. Het Bislett-gevoel (stadion in Oslo, red.), met volle tribunes en een flesje Beerenburg tegen de kou. 'De coolste baan van Nederland', heet het. Na de Spelen vindt het NK er plaats. Het is niet lang na de Spelen, maar alle schaatsers doen mee. Dit wil iedereen meemaken. We denken zelfs al aan een EK of WK. Het was mijn idee, ja. Ik keek op een dag om me heen in het Olympisch Stadion en dacht: hier moet een keer worden geschaatst.'


Rintje Ritsma of Sven Kramer

'Ik ben mezelf en Sven is ook zichzelf. Hij is wat meer gespecialiseerd op de langere afstanden, ik was meer een allrounder. In het allrounden laat de concurrentie het jammer genoeg afweten.


'In mijn tijd had je jongens als Johann Olav Koss en Roberto Sighel, die zorgden voor een mooie competitie. Nu gaat het grotendeels om de Nederlanders. Sven kan rustig tien wereldtitels halen, geen enkel probleem. Ook in jaren dat hij minder hard zou trainen, kan hij nog steeds winnen. Voor de sport is dat heel jammer, maar dat kun je Sven niet kwalijk nemen.'


Milner of Sanex? (2)

'Ja, die reclame met die badscène. Dat was wel een drempel waar ik overheen moest. Ik zei vooraf dat ik op de set niet in mijn blote kont zou gaan staan. Dat was goed, ik kon een broekje aan houden. Maar dat broekje was er niet. Tijdens de opnamen was ik naakt. Elke keer als er een stukje was opgenomen, moest ik door een paar vrouwen helemaal worden afgedept. Uiteindelijk stond het er echt mooi op. Ik heb er ontzettend veel reacties op gehad. Een sekssymbool? Nee, zo heb ik mezelf nooit gevoeld.'


Extra: Cv Rintje Ritsma

1970 Op 13 april geboren in Lemmer


1990 Lid van de kernploeg van de KNSB


1992 Eerste deelname aan Olympische Spelen (van de vijf)


1994 Eerste Europese titel allround (van de zes)


1995 Eerste wereldtitel allround (van de vier)


1995 Verlaat kernploeg en richt eerste commerciële schaatsploeg op: Sanex.


2006 Vlaggendrager Olympische Spelen Turijn


2008 Stopt met langebaanschaatsen


2008-2010Teammanager Bobsleebond


2009 Opgenomen in Hall of Fame, erelid schaatsbond


2009 Eerste motorrace in ONK Superbikes


2013 Richt met Jarco Grotenhuis raceteam 'De Hollandsche Jongens' op


Rintje Ritsma, bijgenaamd 'De Beer van Lemmer', woont met zijn vriendin in Lemmer.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden