Allochtoon vaker betrokken bij doodslag

Sinds 1992 publiceert Elsevier jaaroverzichten van het aantal gevallen van moord en doodslag in Nederland. Justitie en politie lezen het graag; ook het verzameld werk geeft veel inzicht: mannen boven de 65 worden eerder neergeslagen dan neergestoken....

Allochtonen zijn relatief vaak betrokken bij moord en doodslag in Nederland; moord in combinatie met seksueel misbruik wordt het zwaarst bestraft, met gemiddeld bijna tien jaar celstraf.

Dit en talloze andere gegevens hebben onderzoekers Gerlof Leistra van Elsevier en Paul Nieuwbeerta van het Nederlands Studiecentrum voor Criminaliteit en Rechtshandhaving tussen 1992 en 2001 voor het weekblad verzameld. En voor politie en justitie, sinds Elsevier begon met het publiceren van jaaroverzichten over moord en doodslag toonde zij belangstelling - het vergaren van informatie en het beheer daarvan blijken bepaald niet het sterkste punt van de opsporingsautoriteiten. Ook dát blijkt uit het boek Moord en doodslag in Nederland

Niet dat Nederland zo moorddadig is. Zuid-Afrika telt bijna 57 moorden per 100 duizend inwoners. In Nederland is dat het 'slechts' 1,7. In 2000 bijvoorbeeld, toen Nederland bijna 16 miljoen mensen telde, stierven 140 duizend mensen, 0,8 procent. Het overgrote deel van deze mensen, 96,3 procent, stierf een natuurlijke dood. De rest, 3,7 procent, door een oorzaak 'van buitenaf'. Het betrof, voor de volledigheid, 5169 personen. Die oorzaken van buitenaf waren divers: 32 procent kwam om het leven door een val, 29 procent door zelfmoord en 28 procent door een ongeluk. Slachtoffer van moord of doodslag was uiteindelijk 'slechts' 3,5 procent van deze personen.

Uit het boek blijkt dat in Nederland iets meer dan de helft van de daders en slachtoffers autochtone Nederlanders betreft. Relatief gezien zijn allochtone Nederlanders echter in de meerderheid. De statistieken van de onderzoekers tonen aan dat het risico dat autochtonen lopen om slachtoffer te worden van moord of doodslag 0,8 per 100 duizend inwoners is. Voor Antillianen in Nederland ligt dat getal op 6,9. Bij Turken is het 6,2; bij Marokkanen 6,0 en bij Surinamers 4,8. Wordt bij Antillianen alleen gekeken naar de mannen, dan komen de onderzoekers zelfs uit op het cijfer 12.

Ook de 'kans' om een moord te plegen ligt bij allochtone Nederlanders aanzienlijk hoger. Voor Antillianen is dat 22,1 per 100 duizend inwoners tegen 0,8 voor autochtone Nederlanders. Bij Turken is dat 9,8; bij Surinamers 9,5 en bij Marokkanen 8,0. Voor Antilliaanse mannen ligt het cijfer zelfs op 30. De moorden worden relatief vaak in eigen kring gepleegd. Van bijvoorbeeld de daders van Turkse afkomst had 58 procent het voorzien op een slachtoffer van dezelfde origine.

Van de zaken die moord en doodslag betreffen wordt 80 procent opgelost. 77 Procent van alle veroordeelde daders krijgt alleen gevangenisstraf opgelegd, 4 procent alleen tbs en 17 procent zowel tbs als een gevangenisstraf. De resterende 2 procent van de veroordeelden krijgt jeugddetentie.

Voor moord worden daders gemiddeld met bijna 8,5 jaar celstraf gestraft. Voor doodslag is dat twee jaar korter. Wordt tbs opgelegd, dan scheelt dat bij moord 2,5 jaar celstraf. Bij doodslag scheelt dat een klein jaar.

Leistra en Nieuwbeerta tonen verder aan dat mannen 91 procent van de gevallen van moord en doodslag plegen. Mannen zijn ook vaker slachtoffer dan vrouwen - in 71 procent tegen 29 procent van de gevallen.

Ook is onderzocht hoe de slachtoffers aan hun eind kwamen. Van de mannelijke slachtoffers wordt 48 procent neergeschoten. Jongens onder de 18 jaar worden het vaakst neergestoken. Mannen boven de 65 jaar worden het vaakst neergeslagen. Vrouwen worden weer vaker door verwurging om het leven gebracht. Slechts 17 procent van de vrouwelijke slachtoffers sterft door vuurwapengeweld. Onder vermoorde vrouwen jonger dan 18 jaar en boven de 65 jaar is verwurging de meest voorkomende doodsoorzaak. Daartussenin worden vrouwen vaker neergestoken.

Gerlof Leistra en Paul Nieuwbeerta: Moord en doodslag in Nederland. Prometheus; 18,95 euro.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden