Allochtonen

VORIGE week las ik tot mijn genoegen hoe ver in Spanje reeds de emancipatie van allochtonen is gevorderd. In het deel van Spanje waar ik regelmatig vertoef, wonen heel veel allochtonen, vooral Engelsen en Nederlanders....

Maar ik had weer eens te vroeg gejuicht in mijn onwetendheid over wie er volgens de nieuwste inzichten tot de allochtonen mogen worden gerekend. Althans, dat bleek uit een tamelijk onrustbarend bericht dat onlangs bij mijn e-post zat. Namelijk dat nog altijd niet bekend is hoeveel allochtone studenten er studeren aan de Nederlandse universiteiten en hbo-instellingen.

Hoe is het mogelijk, zou je denken, dat men zoiets nog niet weet?

Welnu, niet iedere universiteit durft studenten op etniciteit te registreren. Het heeft zoiets van: je moet de emancipatie van allochtonen bevorderen, maar tegelijk moet je eigenlijk net doen of je het helemaal niet relevant vindt of iemand allochtoon is. Vragen naar iemands etnische achtergrond, zo wordt vaak gedacht, is eigenlijk gênant en discriminerend.

Bovendien blijken universiteiten heel verschillende definities te hanteren van wat een allochtoon is. Heel verwarrend. Nu bestaat er gelukkig, zo vernam ik in hetzelfde e-postbericht, al jaren een Expertise Centrum Allochtonen Hoger Onderwijs. Dit centrum heeft sinds zijn oprichting niet stilgezeten: het is tot de conclusie gekomen dat mensen uit de OESO-landen en Indonesië geen echte allochtonen zijn. Want die zitten niet in een vergelijkbare minderheidspositie als andere allochtonen. Nu, er zit een boel expertise achter zo'n oordeel, dat merk je meteen. Een Amerikaanse zwarte uit een getto die hier zijn geluk komt beproeven, is dus geen allochtoon, maar een goed opgeleide Marokkaan wel.

Nog boeiender is echter de definitie die het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen zelf geeft. Je kunt merken dat men daar al jaren ervaring heeft met allochtonenbeleid in het onderwijs. Volgens het ministerie zijn echte allochtonen personen die zonder extra beleidsmaatregelen in de marge van de samenleving terecht zouden komen. Hoe stel je dat in vredesnaam vast? En wanneer een allochtoon het inderdaad redt, hoe weten we dan dat dit niet ook zou zijn gebeurd zónder doodknuffelende lessen in eigen taal en cultuur? Erger nog: zijn Marokkaanse randgroepjongeren opeens geen allochtonen meer omdat ze ook mét beleidsmaatregelen in de marge van de samenleving terechtkomen?

Ik hoop in ieder geval dat we in het hoger onderwijs verschoond blijven van allerlei beleidsmaatregelen gebaseerd op rare definities en indelingen van begrippen als 'allochtoon' en 'autochtoon'. En dat we dus niet, net als in het voortgezet onderwijs, zoiets krijgen als '1,9 studenten' voor wie we bijna twee keer zoveel geld krijgen als voor een gewone student. En dat we dus geen belastinggeld hoeven te verkwisten. En dat we ons dus niet in bochten hoeven te wringen om aan te tonen dat we zoveel allochtone studenten hebben.

Hoewel: in Groningen zouden we daarmee ook ons voordeel kunnen doen. Want het moet toch niet te veel moeite kosten met de vigerende definities Friezen en Groningers als allochtonen te promoten. Misschien is het tijd dat ook Groningers, net als Friezen, onderwijs in eigen taal en cultuur krijgen. En als dan over twintig jaar geen cabaretier meer een Gronings accent gebruikt om domme boersheid te suggereren, dan weten we dat Groningers echte allochtonen waren omdat ze zich dankzij vooruitstrevende beleidsmaatregelen aan hun achterstandspositie hebben ontworsteld.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.