Allochtone jongeren willen erbij horen

Voor een baan moeten allochtone jongeren nog harder knokken dan hun autochtone leeftijdgenoten. Discriminatie zorgt voor een achterstand, maar ook de eigen cultuur zit in de weg.

Werk


'We denken dat je op de langere termijn niet binnen de groep past', krijgt de 23-jarige juriste M. te horen nadat ze heeft gesolliciteerd op een baan bij haar stage-adres, een advocatenkantoor op de Amsterdamse Zuidas. Omdat ze nog aan het solliciteren is, wil ze niet met haar naam in de krant.


M. is slechts een van de 40 duizend allochtone jongeren die geen baan kan vinden. De werkloosheid onder jongeren van niet West-Europese afkomst is twee keer zo hoog als die onder autochtone jongen, namelijk 33,3 procent.


Volgens M. speelt haar niet-Westerse achtergrond een rol in het vinden van een baan bij een groot advocatenkantoor. 'Er heerst een mono-cultuur', zegt M. 'Wanneer er na het weekend wordt gesproken over hockeyclubs, kaasplankjes en wijntjes, kan ik daar niet over meepraten'. In het weekend doet M. aan salsa en brengt ze tijd door met familie. Ondanks haar open persoonlijkheid heeft ze het gevoel de aansluiting met collega's te missen.


Dat discriminatie een rol speelt bij de instroom op de arbeidsmarkt voor allochtone jongeren blijkt uit onderzoek naar werkloosheid onder allochtone jongeren van de Sociaal Economische Raad (SER). 'In selectieprocedures komt het voor dat jongeren met een niet-westerse allochtone achtergrond minder vaak voor een vervolggesprek worden uitgenodigd dan autochtone jongeren, zonder dat er een verschil bestaat in opleiding of ervaring.' Dit werd onlangs pijnlijk duidelijk in een email van een Arnhems bedrijf waarin werd gezegd dat het 'niks zou worden met de sollicitant, ten eerste omdat het een neger was'. Het bedrijf zei dat het om een interne grap ging.


'Vorige week werd in een sollicitatiegesprek als eerste gevraagd of mijn ouders hadden gestudeerd, omdat kinderen van gestudeerde ouders beter schriftelijk zouden formuleren', zegt M. geëmotioneerd. Volgens haar moet de allochtone student om zich te bewijzen nog meer excelleren om een baan te vinden.


Mitchell Esajas, oprichter van het New Urban Collective onderstreept dat discriminatie een rol speelt bij het aannemen van allochtone jongeren. 'Recruiters zijn vaak onbewust op zoek naar mensen met dezelfde achtergrond.' Esajas brengt bedrijven in contact met studenten van allochtone afkomst door het organiseren van bijvoorbeeld speeddates tussen studenten en bedrijven en workshops. Hij is zelf van Surinaamse afkomt en de eerste en enige van vijftig neven en nichten die naar de universiteit ging.


'Allochtone jongeren worden thuis niet optimaal gestimuleerd om hogerop te komen en hebben vaak geen goed netwerk.' Volgens Esajas is dat cruciaal omdat veel vacatures niet gepubliceerd worden, maar via het netwerk lopen. Hij adviseert allochtone studenten dan ook om lid te worden van studentenverenigingen of andere activiteiten naast de studie te ontplooien.


Ook ontbreekt het de allochtone jongere vaak aan soft skills, zoals presenteren of het schrijven van een goede sollicitatiebrief. Thuis worden ze daarbij niet geholpen. Esajas: 'Er niemand die zegt dat je een sollicitatie niet via WhatsApp verstuurd. Daarom moet het onderwijs de studenten beter voorbereiden.'


Esajas denkt dat culturele verschillen de hoger opgeleide allochtoon ook parten speelt bij sollicitaties. 'Wanneer in een sollicitatiegesprek wordt gevraagd waar iemand goed in is, zal een allochtone sollicitant eerder geneigd zijn ook minder goede eigenschappen op te sommen. Dit vloeit voort uit bescheidenheid en respect voor autoriteit, terwijl het in de Nederlandse cultuur gebruikelijker is om voor jezelf op te komen.'


Om het netwerk te verbeteren introduceert de SER, samen met een aantal andere organisaties zoals MKB-Nederland en het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid, het Link2Work project. Om te beginnen in Amsterdam en Rotterdam, waar de jeugdwerkloosheid onder allochtone jongeren wel kan oplopen tot 80 procent. Hierbij begeleiden mentoren uit het bedrijfsleven allochtone jongeren door het openstellen van hun eigen netwerk, het aanbieden van een werkervaringsplaats of het helpen bij een sollicitatiebrief.


Naast discriminatie en verschillen in sociaal-economische achtergrond, speelt volgens de SER ook studiekeuze een rol. Zo kiest de allochtone jongere veel vaker voor een studie op economisch of sociaal-cultureel gebied, en veel minder vaak voor een technische studie. En juist voor de secretaresses, juridisch- en ict-medewerkers zijn de vooruitzichten op de arbeidsmarkt slecht, terwijl die voor de monteur of loodgieter veel beter zijn. De voorkeur voor sociaal economische studies kan onder druk van ouders tot stand komen. Werken in de techniek of industrie wordt door ouders vergeleken met werk dat zij in hun land van herkomst of als gastouder hebben gedaan.


Om zijn kansen op de arbeidsmarkt te vergroten heeft Zakaria bewust voor een technische opleiding op mbo-niveau gekozen. 'Ik solliciteer ongeveer 3 keer per week, variërend van pijpenfitter tot afwashulp, maar word meestal niet eens uitgenodigd voor een gesprek', zegt de 22-jarige Marokkaanse-Nederlander uit Amsterdam.


'Ik dacht verzekerd te zijn van een baan, maar ben nu ook op ongeschoold werk onder mijn niveau aan het solliciteren zoals vakkenvullen of afwassen.' Zakaria zegt dat zelfs dit lastig is omdat de meeste supermarkten vakkenvullers van onder de 18 jaar willen. Of hij wordt afgewezen vanwege te weinig werkervaring.


Hem zakt de moed soms in de schoenen. Hij overweegt nu om weer een opleiding te volgen, die voor 80 procent uit werken bestaat, om zo de nodige werkervaring op te doen. Ook juriste M. kiest voor werkervaring. Ze is aan de slag gegaan bij een rechtsbijstandskantoor en solliciteert ondertussen verder in de hoop haar droombaan bij een groot advocatenkantoor te vinden.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden