Alliantie vraagt geïndustrialiseerde landen hardere maatregelen tegen broeikaseffect Eilandstaten pogen samen overstromingen te voorkomen

R. Horoi van de Solomon Eilanden in de Stille Oceaan, ambassadeur bij de VN, strijdt voor een zaak van levensbelang....

Van onze verslaggever

DEN HAAG

Sommige eilanden zullen verdwijnen. 'Het zet ons land voor kosten die we niet zelf kunnen dragen', zegt de VN-ambassadeur.

Horoi was op bezoek in Nederland, samen met zijn collega J. Stoval van de Federale Staten van Micronesia en L. Hurst van Antigua en Barbuda uit het Caribisch gebied. Zij probeerden de overheid over te halen in te stemmen met een voorstel van de alliantie van kleine eilandstaten (Aosis), een samenwerkingsverband van 36 eilandstaten met bijna veertig miljoen inwoners. De alliantie wil dat de geïndustrialiseerde landen de uitstoot van gassen die het broeikaseffect veroorzaken, in 2005 met 20 procent hebben verminderd ten opzichte van 1990.

De drie ambassadeurs brengen met steun van de Raad van Kerken een bliksembezoek aan Europa om zoveel mogelijk landen achter het voorstel te krijgen. Eerder deze week bezochten ze Denemarken, Zweden, Zwitserland en Oostenrijk. Woensdagavond reisden ze door naar Brussel, na besprekingen in Nederland met onder anderen ambtenaren van het ministerie van Milieubeheer.

Gisteren waren ze ook bij de presentatie van een oproep van de Nederlandse milieubeweging en de Raad van Kerken aan directeur-generaal milieuzaken H. Pont van het ministerie. Daarin wordt erop aangedrongen dat Nederland het voorstel van de eilandstaten gaat steunen tijdens de bijeenkomst over klimaatverandering volgende maand in Berlijn.

Dan wordt in Duitse hoofdstad vergaderd over een aanscherping van het in Rio gesloten wereld-klimaatverdrag. Dat gaat uit van een stabilisatie in 2000 van de uitstoot van gassen die het klimaat kunnen veranderen.

Wat er daarna moet gebeuren, is niet vastgelegd. De eilandstaten willen een verregaande beperking om de kans klein te houden dat ze grote schade oplopen.

Hurst van het Caribische vakantieparadijs, niet ver van de Nederlandse Antillen, is duidelijk. 'Als het zeeniveau met een meter stijgt, zijn onze stranden weg, lopen ons vliegveld en onze hotels onder en valt de bestaanszekerheid van ons land weg.'

Nog dramatischer is het lot van landen als Kiribati en Tuvalu in de Pacific. Deze landen, bestaande uit atollen, zullen verdwijnen', zegt Horoi van de Solomon Eilanden.

Zo ingrijpend is dat voor zíjn land niet. Een paar van de honderden eilanden zullen in zee zinken, maar de meeste zijn vulkanisch en het hoogste punt is 2500 meter.

De klimaat-top is de eerste in zijn soort. Onder de vlag van de Verenigde Naties moeten er afspraken worden gemaakt om de uitstoot te beperken van gassen die de atmosfeer kunnen opwarmen. De grote boosdoener is kooldioxyde dat vrijkomt bij de verbranding van fossiele brandstoffen als kolen en olie. Maar ook verbindingen als methaan en lachgas dragen bij aan dit effect.

Of het klimaat hierdoor ingrijpend verandert, is nog altijd de vraag. De beste schatting is, zegt L. Bijlsma die is betrokken bij het onderzoek naar het broeikaseffect, dat de gemiddelde temperatuur op aarde over een eeuw één tot vier graden hoger zal zijn. Hierbij hoort een zeespiegelstijging van 25 tot 85 centimeter. 'Er zijn nog veel onzekerheden en regionaal kunnen de verschillen aanzienlijk zijn.'

Voor veel van die eilandstaten is die stijging van enige decimeters al te veel. 'Wij achten de geïndustrialiseerde landen verantwoordelijk voor de uitstoot van broeikasgassen. Dus zij moeten ook het voortouw nemen om de uitstoot te verminderen', zegt Horoi.

Pont zei in een reactie het voorstel van de milieubeweging niet zonder meer te steunen. 'We willen het klimaatverdrag aanscherpen, maar met hoeveel is moeilijk te zeggen. Die 20 procent in 2005 is erg veel in een korte tijd. En we gaan niet iets beloven dat we niet waar kunnen maken.'

'Jammer', geeft Hurst beleefd als antwoord. 'Ik wil de politiek van Nederland niet kritiseren. De kleine eilandstaten laten aan het Noorden zien dat er iets niet deugt aan hun beschaving. Wij zijn een alarmbel. We willen niet dat de beschaving verdwijnt, we willen ze waarschuwen. Als ze handelen, profiteert iedereen ervan. Want wanneer landen als China en India gaan leven zoals West-Europa, is de wereld ten dode opgeschreven. We willen onze eilanden redden en ook uw beschaving.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.