Alles zwart-wit in 'Die Zauberflöte'

De Koningin van de Nacht uit de opera Die Zauberflöte is een hysterisch loeder. Beroemd is de coloratuuraria waarin haar wraaklust opvlamt tot de ijselijk hoge f....

In de enscenering van de Zuid-Afrikaanse kunstenaar William Kentridge wemelt het van de verwijzingen naar de Verlichting, de Franse Revolutie en de Vrijmetselarij, zonder dat al die symbolen de zangers in de weg zitten.

Alles draait consequent om licht en donker in zijn regie. De drie hofdames van de Koningin van de Nacht bewonderen prins Tamino door een oude platencamera met balg op statief. In het positief en negatief van de zwartwitfotografie zag Kentridge een geschikte metafoor voor goed en kwaad. Het donkere camerahuis staat symbool voor het rijk van de koningin.

Traptreden over de hele breedte en beschilderde zijdoeken geven het toneel een enorme dieptewerking. Op een transportband zijn de opkomsten spectaculair. Geprojecteerde animatiefilms maken alles mogelijk in de fraaie productie die deze week in première ging in de Brusselse Muntschouwburg.

De toverfluit van prins Tamino inspireert een rinoceros tot een elegant dansje. Vogels komen in witte lijnen tot leven op een zwart schoolbord. Als Papageno ze probeert te vangen, vliegen ze weg en zo vergaat het deze natuurmens ook met de vrouwen. De stijl van acteren verwijst naar de vroege stomme film en sluit daardoor goed aan bij de getekende medespelers.

Gelukkig weet Kentridge ook van stoppen. Bij de gevoeligste aria's en duetten bestoken zijn projectoren de scène niet meer met zijn almaar opnieuw verschijnende lijnen en figuren en kan de muziek zichzelf zijn.

Korte improvisaties op een fortepiano gaven lucht aan de gesproken dialogen. Het getwinkel uit de orkestbak bracht de sfeer van de première op 30 september 1791 onder leiding van Mozart dichterbij.

De snel genomen ouverture miste nog ritmische precisie. De gelauwerde dirigent René Jacobs stond voor het eerst voor het eigen Symfonieorkest van de Munt. Eerder leidde hij er opvoeringen van opera's van Cavalli, Monteverdi en Handel, met gespecialiseerde barokensembles. De jonge sopraan Sophie Karthäuser is een ster in België. Zij blonk uit als Pamina. De Nederlandse bas Harry Peeters zette een overtuigende Sarastro neer.

Na vele beproevingen mag de prins Tamino met zijn geliefde Pamina de tempel van Isis en Osiris betreden. Toegezongen door het koor van priesters schrijden ze over de trap naar boven. Het lijkt alsof ze door het diafragma uit een gigantisch camerahuis treden. Het oog van Osiris knippert het paar gemoedelijk van buitenaf toe. Papageno en Papagena moeten het met minder doen. Hun piepkuikens worden schoolbord . geboren op het

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden