Alles wat U altijd over Europa wilde weten

Het boekje Eurofabels - De grootste misverstanden over Europa ruikt nog naar drukinkt. Het propagandawerkje begeleidt het Nederlandse EU-voorzitterschap. Er staat een tekeningetje op van een man die uitglijdt op het ijs....

Hoe groot is de kans dat ik na de totstandkoming van de Europese Monetaire Unie tegen de lamp loop met mijn zwarte geld in Portugal? In welk land is de kans het minst groot?

Hoe groot de kans is dat een Nederlander die zwart geld heeft in Portugal, gepakt wordt, kan het ministerie van Financiën niet zeggen. De kans wordt in elk geval niet groter na de monetaire eenwording, want belastingpolitiek is nationale politiek en dat blijft zo. Financiën adviseert een zwarte rekening in Luxemburg. Dat land doet, in verband met het bankgeheim, niet mee aan het uitwisselen van rente- of dividendinformatie. Ook dat blijft zo.

Wanneer worden de stekkers nu eindelijk eens hetzelfde? En de schoen- en de kledingmaten?

Voorlopig helaas niet, schrijft de Gids voor de Europese consument, uitgave van de Europese Commissie. Wat betreft de kleding- en de schoenmaten voegt ze er opgeruimd aan toe dat die maten niet overal dezelfde hoeven te zijn, omdat 'een Deense niet noodzakelijkerwijze dezelfde lichaamsbouw heeft als een Italiaanse'. Dat moet even bezinken.

De Europarlementariër John Tomlinson vroeg de Eurocommissie in 1994 waar de harmonisatie van de stekkers bleef. Antwoord: de commissie is niet van plan zich daarmee te bemoeien. Het harmoniseren van stekkers laat ze over aan het Cenelec, Europees Comité voor elektrotechnische normalisatie. Dat Cenelec gaf vier jaar geleden een brochure uit: 'Stekkers en stopcontacten in Europa: leven met verschillen.'

Mag ik vanwege Schengen doorrijden wanneer de Franse douane me wil tegenhouden? En de Duitse?

Over het algemeen is het nooit aan te bevelen door te rijden wanneer een uniform een stopteken geeft. Volgens het Schengen-verdrag zijn de grenscontroles opgeheven. De Fransen doen wel mee, maar hebben de grenscontroles in het noorden hervat uit onvrede met het Nederlandse drugsbeleid. Dat besluit is niet in strijd met Schengen, aangezien de nieuwe regel luidt dat de douane overal mag controleren. Vaak zal dat ver achter de grens zijn, maar aan de grens kan ook. Hetzelfde geldt voor de overige landen die het Schengen-akkoord uitvoeren: Duitsland, België, Luxemburg, Spanje en Portugal. De belangstelling van Franse douaniers voor auto's met Nederlandse kentekens en voor de kleur van de inzittenden is een ander verhaal.

Waarom kan ik in Nederland geen geld uit de muur van de bank halen met mijn giropasje en in grote-mensenlanden wel?

Dat heeft niet zozeer met de EU te maken als wel met Nederland. De banken zijn het eenvoudigweg niet eens met de Postbank over 'gastgebruik', en vice versa. Troost: geld trekken met een giropasje bij de ING-bank kan wel. Een zegsvrouw bij een particuliere bank liet weten dat overleg op prijs wordt gesteld, 'mits op initiatief van de Postbank.' Ook laten bezinken.

Waarom is geld overmaken naar een ander land zo duur, en blijft dat zo?

Nu is het een chaos en variëren de kosten voor een overschrijving tussen 25 en 40 gulden. Daar komt bij dat sommige banken de gewoonte hebben kosten dubbel in rekening te brengen, zowel aan de opdrachtgever als aan de begunstigde. Bovendien: volgens de Gids voor de Europese consument 'zijn deze bankverrichtingen niet altijd betrouwbaar: een aantal overschrijvingen is nooit te bestemder plaatse gearriveerd'. De Europese Commissie doet pogingen om de banken te verplichten zich aan maximumkosten te binden, maar met de opzet van een Europese bankgirocentrale schiet het nog niet op.

Waarom kun je bij NS geen kaartje voor een treinreis in Frankrijk kopen?

Dat kan best, zegt NS. Als het maar een veelgevraagde bestemming is. Niettemin hebben de Spoorwegen deze service vier jaar geleden moeten verminderen, omdat de wachttijden voor de loketten 'volledig de spuigaten uitliepen'. Een Europees distributiesysteem is er niet. Er wordt over gepraat, maar, 'elke grote maatschappij vindt zijn eigen systeem het beste en dat moet dan door anderen worden overgenomen.' Voor de TGV en de Eurostar bestaat een vliegtuigachtig systeem: je kaartje is tegelijk je reservering. Met andere woorden: Te laat? Kaartje ongeldig.

Wordt de benzine na de EMU overal even duur?

Helaas voor de pomphouders in de grensstreek: neen. Weliswaar bestaan er minimum-accijnstarieven in Europa, maar daarboven zijn de lidstaten vrij de belasting te heffen die ze willen. Zelf bepalen hoeveel belasting ze heffen, zal het allerlaatste zijn dat de lidstaten uit handen geven. De Commissie stelt spinnend vast dat de verschillen in benzineprijzen leiden tot 'omvangrijke grensoverschrijdende aankopen, voornamelijk door inwoners van grensgebieden en doorgaand verkeer. Dit lijkt een gerechtvaardigd gevolg van de interne markt te zijn.' Daar zullen de pomphouders in die gebieden anders over denken.

Kan ik met mijn diploma solliciteren aan een Italiaanse universiteit?

Dat ligt aan uw diploma. In beginsel zijn diploma's binnen de Europese Unie geharmoniseerd. Havo is een probleem, want dat product van de Mammoetwet kennen ze elders niet. Over een aantal beroepen waarbij voorgeschreven diploma's horen, is afgesproken die diploma's te erkennen. Artsen, tandartsen, verpleegsters en vroedvrouwen kunnen zodoende gemakkelijk in het buitenland terecht. Die diploma-harmonisatie heeft heel wat voeten in de aarde gehad: zo is van 1970 tot 1985 onderhandeld over het ingenieursdiploma. Zonder succes. Vervolgens is op een ander spoor overgeschakeld: elk diploma moet worden erkend, tenzij kan worden aangetoond dat het niet deugt. Voorbeelden van diploma's waar geen problemen over zijn: juristen, leraren, fysiotherapeuten.

Heeft de privé-import van auto's nog zin?

Zeker, gewoon doorgaan. Prijsverschillen van 40 procent voor hetzelfde type komen voor. 'De Europese Commissie is besprekingen met de automobielindustrie begonnen om verbetering in de situatie te brengen.' Verschillen in belasting blijven, zoals btw, registratiebelasting en ook hier geldt: landen geven niet graag het belasting heffen uit handen. En zolang Nederland de Belasting op Personenauto's en Motorfietsen (BPM) kent en Duitsland niet, heeft het voor de aanstaande Opel- of VW-rijder zin zich in Düsseldorf te oriënteren.

Komen er Brusselse maatregelen om iets te doen aan het krankzinnige verschil in prijs van geneesmiddelen in Nederland en de omliggende landen?

Neen! Uit Den Haag begrijpen we dat het ministerie nog geen enkele richtlijn heeft bereikt. Waarom weet de voorlichter van minister Borst niet. Niettemin hoopt hij dat het binnenkort afgelopen is met die verschillen: er is nu de wet op de geneesmiddelenprijzen. Daarin staat dat de prijs in Nederland niet hoger mag zijn dan het gemiddelde van de prijs in de ons omringende landen. Voor afzonderlijke medicijnen kunnen de prijzen dus aanzienlijk blijven verschillen.

Krijgt in Nederland het verkeer op een rotonde voorrang? En mogen we straks ook 130 zoals in Frankrijk? Of onbeperkt hard zoals in Duitsland?

Heeft wederom niks met de EU te maken. Verkeersbeleid, dus ook snelheidsbeleid, is nationaal beleid; desondanks bestaat er internationaal overleg om regels gelijk te trekken. In Nederland kennen we de minirotonde (verkeer op de rotonde heeft voorrang) en de gewone rotonde (verkeer van rechts heeft voorrang). De ANWB betreurt dit verschil en doet moeite er een einde aan te maken.

In hoeverre vullen die twintig Eurocommissarissen hun tijd met het peuteren in hun neuzen?

Kwantificeren is moeilijk, maar sommige commissarissen werken inderdaad harder dan andere. Bij de uitbreiding van de EU met Oostenrijk, Finland en Zweden (1995) is ruim geschoven met portefeuilles om iedereen aan een bureau en een secretaresse te helpen. De Duitser Martin Bangemann (industrie, telecommunicatie) wordt vaker buiten dan binnen het Breydelgebouw gesignaleerd. Zijn nieuwe collega Ritt Bjerregaard (Denemarken, milieu) klapte daarover vorig jaar uit de school in haar omstreden dagboek over het reilen en zeilen van de Commissie. Voorzitter Santer heeft de publicatie van het boek verboden.

Waarom zijn Australische en Californische wijnen even duur als Franse?

Wat een rotvraag, zegt de Vereniging Nederlandse Slijters-Wijnhandelaren. De prijs van wijn wordt bepaald door de kwaliteit, niet door de Eurocommissie. Invoerbeperkende maatregelen of extra heffingen zijn er niet, voor zover de vereniging weet. De winkelprijs bestaat uit de prijs van de wijnboer, transportkosten, ongeveer 81 cent accijns per fles (in Nederland) en btw. Daar bovenop komen de marge van de groothandel en de detailhandel.

Hoe hard mag ik waar met een caravan of een aanhanger?

Maximumsnelheden worden niet door Brussel voorgeschreven. Afhankelijk van het weer en van het gewicht van auto en caravan mag je in Frankrijk 130, in Duitsland 80, in Groot-Brittannië 96, in Spanje 80, in Portugal 100, in Oostenrijk 100, in België 120, in Ierland 80, in Griekenland 120, in Luxemburg 90, in Finland 80, in Zweden 80.

Is het waar dat vanwege de EU de maat van condooms gestandaardiseerd is, zodat geen rekening wordt gehouden met nationale eigenschappen?

Niet waar. Vooral de Britten klaagden dat hun deel te groot is voor het standaardrubber. De harmonisering van condooms heeft echter betrekking op de kwaliteit, niet op de maat. De aanbevelingen van de standaardiseringscommissie zijn bovendien facultatief.

Heeft de Europese Commissie kromme komkommers en kromme bananen verboden?

Ze zijn niet verboden, maar evenmin populair. De EU heeft een regeling uitgevaardigd waaronder zowel bananen als komkommers worden geclassificeerd volgens internationale normen, om de handel te vergemakkelijken.

Worden telefoonnummers gestandaardiseerd?

Wordt aan gewerkt. In Eurospraak: 'Er zit een ontwerprichtlijn aan te komen.' 06-11 moet per maart 1997 in Europa 112 worden. Gratis 06-nummers worden 0800-nummers. Toegang tot het internationale net wordt overal 00. De Europese Commissie heeft een Groenboek goedgekeurd met onder meer voorstellen aan de PTT's over de mogelijkheden om per gesprek de voordeligste maatschappij te kiezen.

Kan ik mijn hond meenemen naar Engeland?

Zeker kunt u uw hond meenemen, als u bereid bent hem zes maanden in eenzame opsluiting achter te laten in verband met quarantaine. Er gaat binnenkort mogelijk iets veranderen, maar vooralsnog vallen honden niet onder hét geloofsartikel van de EU: vrij verkeer van personen, goederen en kapitaal. Het Britse ministerie van Landbouw bestudeert plannen om de uit 1901 stammende wet op de quarantaine te veranderen, maar het volk is huiverig. Op een recent geval van een besmette vleermuis na, is al 26 jaar geen geval van hondsdolheid in Groot-Brittannië gesignaleerd.

Is het Europees Parlement een podium voor sterren met een schitterende toekomst achter zich?

Het Parlement heeft in elk geval de schijn tegen. Otto von Habsburg (84), zoon van de laatste keizer van Oostenrijk, droomt er van Mitteleuropa. Een grap van de geschiedenis is dat Daniel 'le rouge' Cohn-Bendit er tegen Charles de Gaulle (kleinzoon) aankijkt. Geen gebrek ook aan ex-premiers: Wilfried Martens, Leo Tindemans, Michel Rocard. Frankrijk is trouwens sterk vertegenwoordigd met Alain Pompidou (zoon) en Jean-Marie Le Pen. Gezamenlijk idool: Nana Mouskouri. Veel te vertellen hebben ze nog steeds niet en daarin belooft het Verdrag van Amsterdam weinig verandering te brengen.

Waarom heeft de Europese vlag maar twaalf sterren, terwijl de Europese Unie toch vijftien landen telt?

Oud-Commissievoorzitter Jacques Delors zag wel wat in de blauwe vlag van de Raad van Europa en pikte die in 1985 in voor zijn Commissie. Een jaar later, tijdens de G-7 in Tokyo, ging diezelfde blauwe vlag met twaalf sterren in top. Nu namens de hele Europese Gemeenschap. De aanwezige regeringsleiders wisten van niks. Geruime tijd correspondeerde het aantal sterren vervolgens 'toevallig' met het aantal lidstaten. Vorig jaar kwam daar met de toetreding van Oostenrijk, Zweden en Finland een eind aan.

Heeft de Europese Unie een eigen volkslied?

Jazeker, de prelude tot de finale van Beethovens negende symfonie, de Ode an die Freude. Het Europese volkslied werd in 1972 aangenomen door de Raad van Europa, maar wordt - het blijft verwarrend - ook gebruikt door de EU.

Als er een volkslied is, is er wellicht ook een Europese 'nationale' feestdag?

Inderdaad, 9 mei. Helaas weet geen sterveling ervan. Behalve de Eurocraten, want die hebben dan vrij. Voor zover bekend doen ze niet aan zaklopen of koekhappen, en een vrijmarkt in Brussel is er evenmin. Op 9 mei 1950 werd de eerste stap gezet op weg naar de Europese Unie. De Franse minister van Buitenlandse Zaken, Robert Schuman, riep Frankrijk, Duitsland en andere Europese landen op tot samenwerking bij de kolen- en staalproductie als 'de eerste fundering van een Europese federatie'.

Een feestdag, een vlag, een volkslied; is er dan ook een Europees volk?

Ai! Pijnpuntje. Cultuurfilosofen kunnen het al niet eens worden over een Europese cultuur, laat staan een volk. Meestal wordt een volk met een taal gelijkgesteld, al zullen de Belgen daar anders over denken. De EU telt twaalf officiële talen. Toen Finland, Noorwegen en Zweden in 1995 toetraden, werd bepaald dat teksten in die drie talen 'op gelijke wijze authentiek zijn als de in de negen huidige talen vastgestelde teksten'. De hongerigen voor de deur - Cyprus, Malta, Hongarije, Polen, Tsjechië - brengen ook weer vier talen mee. Geen wonder dat het niet wil vlotten met het zaklopen op die nationale feestdag.

Klopt het dat wortels volgens de Europese regels tot de categorie fruit worden gerekend?

Ja. Volgens een verordening uit 1979 over jam horen ook wortels bij fruit. Daar hebben de Portugezen voor gezorgd, die hun worteljam in heel Europa wilden kunnen verkopen. Volgens de Eurocommissie verschaft deze richtlijn duidelijkheid aan zowel producenten als consumenten.

Als de Oost-Europeanen toetreden tot de EU, krijgen die dan ook allemaal een Eurocommissaris?

Dat valt nog te bezien. Iedereen vindt dat een nog groter college onbestuurbaar wordt. De EU bekijkt nu of en hoe de Commissie kan worden verkleind. Maar elk land wil eigenlijk toch het liefst zijn vertegenwoordiger in Brussel behouden, ook Nederland. De grote landen willen eventueel een van hun twee Commissarissen inleveren, maar dan eisen ze wel dat de kleine landen ook een duit in het zakje doen. De Benelux zou dan bijvoorbeeld genoegen moeten nemen met één commissaris.

Zijn Europarlementariërs nu wel of niet zakkenvullers?

Europarlementariërs verdienen net zoveel als hun nationale collega's. Daardoor bestaan grote verschillen tussen de nationaliteiten. De Nederlanders krijgen zo'n 110 duizend gulden per jaar, de Italianen 145 duizend, de Grieken maar 52 duizend. Maar dan de onkosten: algemene kosten 6800 gulden per maand; kosten voor medewerkers 20 duizend gulden per maand, dagvergoeding voor de zittingen van het parlement 480 gulden; reiskosten voor de eerste vierhonderd kilometer 1,65 gulden per kilometer, telematicavergoeding 2200 gulden per jaar, extra reizen 6600 gulden per jaar. Vooral de minder bedeelde Europarlementariërs beschouwen de hoge onkostenvergoedingen als noodzakelijke aanvulling op hun karige salaris.

Houden we de koningin op de euro?

Uiterlijk 1 januari 2002 komen de euromunten en -biljetten in omloop. Een half jaar later worden de nationale munten uit de roulatie genomen. Volgens de Europese Almanak blijft twintig procent van een zijde van de munt beschikbaar voor nationale symbolen. Ook op de rand blijft ruimte voor een opschrift; dus God blijft met ons, net als onze vorstin, zij het dat ze wat moet inschikken. Er moeten 46 miljard oude muntstukken uit de roulatie worden genomen, met een totaal gewicht van 300 duizend ton. Het slaan van de nieuwe munt kost 4,5 miljard gulden. De opbrengst aan oud metaal wordt geschat op 1,6 miljard gulden.

Blijft de vaste prijs voor boeken bestaan?

Een heet hangijzer, omdat de regelingen per land ver uiteenlopen. Sommige lidstaten (onder meer Nederland, Finland, Oostenrijk, Duitsland) hebben de prijsbinding gebaseerd op afspraken. Andere (Frankrijk, Spanje) kennen wettelijke voorschriften. De rest (Zweden, Ierland, Groot-Brittannië) wil van allebei niets weten. Om het nog ingewikkelder te maken: nationale regelingen over boekenprijzen schieten tekort, omdat de taalgrenzen niet overeenkomen met landsgrenzen. Voorstanders van vaste prijzen vinden dat de 'cultural nature' van boeken bescherming verdient; tegenstanders beweren dat dat ook met vrije prijzen lukt. De Europese Commissie besloot begin dit jaar de kool en de geit te sparen en kwam tot de conclusie dat er geen voorstel komt voor een uniforme regeling.

Is de Raad van Europa hetzelfde als de Europese Raad?

Neen. De Europese Raad is het hoogste orgaan van de EU, bestaande uit het Franse staatshoofd en de regeringsleiders van de vijftien lidstaten. Hun bijeenkomsten worden kortweg 'Europese Top' genoemd. De Raad van Europa is een aanzienlijk minder belangrijke instelling, bestaande uit veertig Europese landen. Ze zetelt in het Palais de l'Europe in Straatsburg, waar ook het Europees Parlement een week per maand vergadert. De Raad van Europa waakt over de mensenrechten en de democratie. Maar de oorspronkelijk nette club telt inmiddels ook diverse leden die het met de mensenrechten wat minder nauw nemen, waaronder Rusland en Kroatië.

Bepaalt de EU ook de herrie die mijn grasmaaier mag maken?

In zekere zin wel. In 1984 keurde de ministerraad een wet goed die het lawaai van grasmaaiers aan banden legt. In die tijd produceerde de Europese industrie per jaar drie miljoen grasmaaiers, met een grote diversiteit aan geluidsvolumes. Om te voorkomen dat nationale markten onder het voorwendsel van geluidsoverlast zouden worden afgeschermd tegen buitenlandse concurrentie, besloot Europa tot harmonisering van de maximaal toelaatbare herrie.

Vallen kerstbomen onder EU-regelgeving?

Nee. Een Europees voorschrift over vorm, kleur of naaldkwaliteit van kerstbomen ontbreekt. Er bestaat wel een onafhankelijke organisatie van kerstboomtelers in West-Europa, die een lijst heeft uitgegeven met 'Europese specificaties voor kerstbomen'. Die lijst is bedoeld om de kwaliteit van de bomen te waarborgen en de handel tussen de lidstaten te smeren. Vooral Franse en Deense leden hadden opgeroepen tot deze vorm van zelfregulering.

Die Britten liggen altijd dwars in de Europese Unie. Kunnen we ze niet gewoon royeren?

Nee, dat kan niet. De Europese verdragen voorzien niet in schorsing of royement van lidstaten. Geen enkel land kan de Unie verlaten, kwaadschiks noch goedschiks. Wel kan de EU in uitzonderlijke gevallen sancties opleggen aan een land dat zich aan wangedrag schuldig maakt.

De EMU lijkt alleen bedacht voor het bedrijfsleven. Wat heeft de gewone burger er eigenlijk aan?

Bedrijven hebben inderdaad het meeste voordeel van de euro, omdat met een gemeenschappelijke munt de wisselkoersrisico's tussen de deelnemende lidstaten wegvallen. Dat kan handel, economie en werkgelegenheid bevorderen en is dus indirect ook goed voor de bevolking. De reizende wereldburger is ook in zijn nopjes; hij kan straks in EU-landen contant betalen met een en dezelfde munt. Maar het blijft de vraag welk voordeel de bejaarde in Appelscha heeft die nooit in het buitenland komt. Hij wordt waarschijnlijk op kosten gejaagd omdat de omwisseling van guldens in euro's niet gratis zal zijn. Hij betaalt direct aan het loket of indirect als belastingbetaler.

Worden spoorbreedte en netspanning van de verschillende spoorwegen op elkaar afgestemd??

Wat spoorbreedte betreft, kan de Europese trein tegenwoordig vrijwel ongehinderd voortdenderen. Alleen Spanje en Portugal hebben nog afwijkende maten. Voor de internationale verbindingen zijn de Iberiërs al bezig hun rails te harmoniseren. Het spanningsveld zit in de bovenleiding. Wat dat betreft is Europa een lapjeskat, zegt NS. Het voltage varieert van 750 (Engeland) tot 25.000 (Frankrijk). Sinds de Thalys hoeft de trein naar Parijs niet meer van locomotief te wisselen. Met Duitsland blijft het tobben: aan de grens komt een andere locomotief voor de trein. Zonder oponthoud oostwaarts treinen, kan alleen met twee boemeltjes uit Groningen en Limburg.

Is het spoor überhaupt nog te redden in Europa?

Alles wat met spoorwegen te maken heeft is heikel, al was het maar omdat conducteurs en treinbestuurders nogal actiebelust zijn. In juni heeft de Eurocommissie een voorstel gedaan om de spoorwegen van de ondergang te redden. De afgelopen twintig jaar zijn er in deze sector een half miljoen banen verloren gegaan. Als er niets gebeurt, is zowel het goederen- als het personenvervoer per spoor over tien jaar helemaal verdwenen. De Eurocommissie streeft naar een Europees spoorwegnet zonder allerlei oponthoud bij grenzen; mooi gezegd: een aantal 'trans-Europese spoorsnelwegen'.

Waarom reist het parlement met treinwagons vol koffers en kisten heen en weer tussen Brussel en Straatsburg?

Die verspilling van tijd, geld en moeite is te danken aan het gevecht tussen de lidstaten om Europese instellingen op hun grondgebied te krijgen en te houden. Veel Europarlementariërs willen het liefst in Brussel blijven. Daar bevinden zich hun tegenstrevers: de Europese Commissie en de Europese Raad van Ministers. Maar Frankrijk houdt vast aan de zetel in Straatsburg, wat vijf jaar geleden nog eens is bevestigd tijdens de Top in Edinburgh. De plenaire zittingen van het parlement worden elke maand in Straatsburg gehouden. Ze duren een week. 'Mini-zittingen' zijn in Brussel. Ook de twintig parlementaire commissies vergaderen in Brussel. De meeste ambtenaren van het Europees Parlement zitten daarentegen weer in Luxemburg.

Klopt het dat het Europees Parlement twee nieuwe, peperdure vergaderpaleizen in aanbouw heeft?

Helaas wel. Het summum van verspilling voltrekt zich momenteel in Brussel en Straatsburg. In beide steden worden nieuwe hoofdgebouwen neergezet. Dat in Brussel ('Gril der Goden' geheten) gaat zeker twee miljard gulden kosten, Straatsburg doet het voor de helft.

Blijft er nog ruimte voor een Nederlands milieubeleid?

Ook het Europese milieu moet harmonie uitstralen. Maar in het Verdrag van Maastricht is nadrukkelijk bepaald dat lidstaten alle vrijheid hebben om verder te gaan dan waartoe in EU-verband wordt besloten. Ook behouden lidstaten de bevoegdheid internationale milieuverdragen te sluiten. Als een lid door Europees beleid op al te hoge kosten wordt gejaagd, is altijd wel een potje te vinden waaruit het gedupeerde land gecompenseerd kan worden.

Is de Europese Commissie inderdaad een log en bureaucratisch apparaat dat zich met van alles en nog wat bemoeit waar ze eigenlijk niets mee te maken heeft?

Het dagelijks bestuur van de Europese Unie heeft ruim zestienduizend ambtenaren in dienst. Dat lijkt veel, maar bij de gemeente Amsterdam werken er meer: 24 duizend. Ze verdienen stevig, in sommige gevallen buitensporig veel. In Denemarken ontstond kort geleden een rel toen bleek dat een Deense secretaresse in Brussel meer verdiende dan een Deense minister. De Europese Commissie is de kop van jut in Brussel. Vaak ten onrechte. De Commissie neemt slechts het initiatief tot wetgeving, die vervolgens door de lidstaten zelf - de Europese Raad van Ministers - wordt bekrachtigd.

Krijg ik mijn pensioen als ik op een Grieks eiland ga wonen? En mijn bijstandsuitkering?

Gepensioneerden kunnen in het land van verblijf pensioen uitbetaald krijgen. Ze mogen zich dus op Samos vestigen, inclusief hun familie, op voorwaarde dat ze een ziektekostenverzekering afsluiten. Deze regeling geldt voor alle lidstaten. Wie in het buitenland werkt, valt in de regel onder de sociale voorzieningen van dat land. Hij komt wel in aanmerking voor Nederlandse bijstand, mits hij kan aantonen dat het plaatselijke niveau van voorzieningen onvoldoende is. Dit zou bijvoorbeeld kunnen opgaan voor Italië, Spanje of Griekenland.

Wanneer worden de taxiprijzen eens hetzelfde?

Vergeet het maar. Vermoedelijk wil de Eurocommissie, net als de meeste nationale regeringen, geen ruzie met taxichauffeurs riskeren. Taxibeleid blijft nationaal beleid. Voorzichtig morrelt Brussel aan gilde-achtige constructies. Al vijf jaar wordt vergaderd over grensoverschrijdende taxisystemen. De Eurocommissie wil dat taxichauffeurs vrij moeten zijn klanten in andere lidstaten op te pikken. Weinig verrassend: belangenvereniging KNV Taxi ziet er weinig in. Zij spreekt van 'carportage' wanneer bijvoorbeeld een Duitse ondernemer zich in Breda vestigt en Nederlandse ritten gaat rijden. Zal nog wel even duren voor het zo ver is.

Komen er Europese postzegels?

Volkskrant-postzegelkundige Dirk K. Vrede weet van geen initatieven, maar kan het zich goed voorstellen. Toen de ecu werd ingevoerd, hebben de Fransen ook een zegel uitgebracht. Postzegels zijn in beginsel een aangelegenheid van de nationale PTT's. Er wordt wel gesproken over een zegel in euro's, zoals ook de telefoonrekening in euro's onderwerp van gesprek is.

Mag elk dorp zijn eigen type tram of bus houden?

Er bestaat een gemeenschappelijk actieprogramma vervoersbeleid 1995-2000. Doel: betere afstemming op het gebied van openbaar vervoer. Richtlijnen van Europa zullen nog wel een jaar of twee op zich laten wachten. Die voorschriften zullen niet zozeer betrekking hebben op merken of typen, als wel op veiligheidseisen, bijvoorbeeld op het gebied van autogordels, rolbeugels en kooiconstructies. Op het ogenblik leveren Nederlandse fabrikanten wel bussen met veiligheidskooi voor de Engelse markt, maar niet voor Nederland.

Kan Nederland er nog een eigen drugsbeleid op na houden?

Geen vraag om in tien regels te beantwoorden. Als het goed is, komt het dit weekeinde tijdens de EU-top in Dublin tot een officieel besluit over 'gemeenschappelijk optreden' (action commune). Frankrijk en Nederland kwamen tijdens de onderhandelingen in aanvaring over een eerste versie, waarin impliciet stond dat de 'strijd tegen de drugsverslaving' een 'aangelegenheid van gemeenschappelijk belang' was. Met andere woorden: een aangelegenheid van gezamenlijke en bindende actie. Volgens premier Kok heeft het een haar gescheeld of Nederland was gedwongen geweest de koffieshops te sluiten. Na een flinke Frans-Nederlandse schermutseling kwam het ruim een week geleden tot een compromis waarvan minister Sorgdrager eerst zei dat onze nationale trots gered is, maar later gaf ze toe dat ze de koffieshops strenger gaat controleren, 'want dat is de enige manier om ons kwetsbare beleid overeind te houden'. De tevreden roker wacht in spanning af.

m.m.v. Peter de Graaf, Hildegard Ligthart, Miranda van Roosmalen, Martin Sommer. Met dank aan Jet van den Toorn en Anja van Wieringen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden