Alles wat u altijd al wilde weten over toiletten

Het Bergen van Adriaan van Dis, een musical van The Bridges of Madison County, een festival voor de contrabas en waarom Hugo Claus de grootste toneelschrijver van Nederland is. Dit en tien andere voorspelde culturele hoogtepunten zijn de komende maanden te zien. Hier vindt u tip 13: Everything You Always Wanted to Know About Toilets.

Japans toilet van de firma Toto. Beeld
Japans toilet van de firma Toto.Beeld

Over de vormgeving van een stinkend maar onmisbaar plekje is veel meer te vertellen dan je dacht, blijkt op een expositie in Kerkrade.

Een tentoonstelling en manifestatie over de wc, dat lijkt wat overdreven. Wie maalt er immers om een designpot van Philippe Starck of Marcel Wanders? We kunnen lacherig doen over poep en pies, maar het raakt belangrijke maatschappelijke vraagstukken als hygiëne en welvaartsongelijkheid: meer dan een miljard mensen op deze wereld heeft géén wc.

Toch is slim design ook bij de wc onmisbaar. Of misschien wel juist bij de wc. We doen het elke dag, soms meerdere keren zelfs.

Bovendien weerspiegelt design, ook dat van het toilet, de veranderende tijdgeest, technologische innovaties en culturele verschillen. Waarom hurken ze in India? Hoe ziet het toilet van de toekomst eruit? Aan de hand van vier thema's worden deze en andere vragen beantwoord in designmuseum Cube in Kerkrade, dat dit voorjaar Everything You Always Wanted to Know About Toilets (but were afraid to ask) organiseert.

Everything You Always Wanted to Know About Toilets

18/5 t/m 19/11 Cube, Museumplein 1, Kerkrade.

Gezondheid

Geen land dat zo wordt geobsedeerd door reinheid en schaamte als Japan. De hypermoderne toiletpotten ogen als een cockpit. Met een batterij knopjes kan alles worden ingesteld; van de temperatuur van de bril tot het mikpunt van de reinigende straal en zelfs het volume van het drogende briesje. De pot van de toekomst gaat nog een stap verder en meet iemands gezondheid aan de hand van poep- en urineanalyse. Afwijkingen in spijsvertering of zelfs zwangerschap zijn nog voor het doorspoelen gediagnostiseerd.

Milieu

Meer dan 200 miljoen ton kilo poep wordt er jaarlijks geproduceerd, waarvan in ontwikkelingslanden het grootste deel rechtstreeks in sloten, meren en bermen verdwijnt. Hierdoor sterven jaarlijks 150 miljoen kinderen; dat is meer dan aan malaria en aids samen. Terwijl in het Westen elke spoeling 10 liter water kost. Een simpele maar duurzame designoplossing uit India tackelt beide problemen. Een wc krijgt twee ondergrondse beerputten. Als de een na ongeveer drie jaar vol is, wordt met een schuifhendel overgeschakeld op de andere beerput. In de drie jaar die volgen, zullen de uitwerpselen in de afgesloten put uitdrogen en uiteindelijk bruikbaar zijn als milieuvriendelijke mest.

Koning Willem III's postoel Beeld Collectie Het Loo
Koning Willem III's postoelBeeld Collectie Het Loo

Luxe

Koning Willem III (1849-1890) had een eigen verplaatsbare 'gemakstoel' die was gecamoufleerd als een pronkerig meubel: een koning gaat niet naar de wc, maar de wc komt naar de koning. Luxe inderdaad, zelfs naar onze moderne standaard. Zo worden ze dan ook niet meer gemaakt; een statussymbool is het 'achterafkamertje' nooit geworden.

Privacy

De eerste openbare toiletten stammen uit Romeinse tijd, waarbij gezellig op een rij gezeten werd. Ook zonnekoning Lodewijk XIV ging al poepend gewoon door met staatszaken. Pas in de Victoriaanse tijd werd de stoelgang een activiteit waarvoor men zich behoorde te schamen, dus uitgevoerd in afzondering. Tegenwoordig is zelfs de openbare wc bijna taboe. Met alle gevolgen van dien. Verlossing biedt alleen nog de smartphone-app Airpnp.co, die je naar het dichtsbijzijnde openbaar toilet leidt.

Dit is een van de 14 voorspelde culturele hoogtepunten.
Klik hier voor de overige tips.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden