Alles uit de kast voor de Nieuwe Bijbelvertaling

Een voorleesmarathon, een estafette, een quiz; niets lijkt te gek in de promotiecampagne voor de Nieuwe Bijbelvertaling. Vandaag ontvangt de koningin het eerste exemplaar....

De seculiere Nederlander kent de bijbel zoals hij de koran kent, slechts van naam. Uit het onderzoek Bijbelbezit en -gebruik in Nederland 2004, uitgevoerd door godsdienstsocioloog Hijme Stoffels van de Vrije Universiteit, blijkt dat zelfs gelovige christenen steeds minder vaak de bijbel inkijken. En van de bijbellozen wil slechts 9 procent de bijbel 'eigenlijk wel lezen'.

Alles wordt uit de kast gehaald om de leek met de nieuwe toegankelijke bijbelteksten te bereiken. Zodra koningin Beatrix vanmiddag in De Doelen in Rotterdam het eerste exemplaar van de NBV in ontvangst heeft genomen, begint in de Rotterdamse boekhandel Donner een voorleesmarathon die vier dagen en nachten doorgaat en waar vijfhonderd meer en minder bekende Nederlanders de hele bijbel zullen voorlezen.

De Nederland 1-omroepen (EO, IKON, KRO, RKK en ZVK) besteden de laatste dagen van oktober uitgebreid aandacht aan de introductie van de NBV, onder andere met een door Philip Freriks en Mieke van der Weij gepresenteerde interactieve nationale bijbeltekst. Met een knipoog naar BNN's Nationale IQ-test zullen op 30 oktober zeven groepen (katholieken, protestanten, bekende Nederlanders, goddelozen, black gospel, wereldreligies en hoeren en tollenaars) hun bijbelkennis testen. De groepen krijgen vragen als 'wat is de populairste jongensnaam uit de bijbel?' en 'wat betekent de uitdrukking, zo oud als Methusalem?' voorgeschoteld.

Los van de voorleesmarathon organiseert de Protestantse kerk in Nederland (PKN) samen met het Nederlands Bijbelgenootschap een bijbelestafette. Vanaf 30 oktober worden op diverse plekken (op een hoog gebouw, in een bos, in een stiltecentrum) in Nederland en Vlaanderen bijeenkomsten gehouden waar fragmenten uit de nieuwe vertaling worden voorgelezen.

Het honderdkoppige Libertas Choir uit het Zuid-Afrikaanse Stellenbosch geeft komende week een serie concerten met liederen uit de speciaal voor de NBV-doop geschreven Mezza Da Boa Esperanza (Mis van de Goede Hoop). Ten slotte trekt de NBV van oktober tot december langs honderden kerken, van Westkapelle tot Son en Breugel, om tekst en uitleg te geven en omstreden vertaalkeuzes toe te lichten.

Extra uitleg is noodzakelijk, want niet iedereen is gecharmeerd van de nieuwe oecumenische vertaling. Behoudende christenen, zoals leden van de SGP en de van de PKN afgescheiden Bezwaarde Hervormde Gemeenten, zweren bij de 'brontekst', de in 1637 verschenen Statenvertaling. Ze moeten niets hebben van de nieuwlichterij. Onofficiële hofpredikers als de gebroeders Nico en Carel ter Linden en Huub Oosterhuis vegen de vloer aan met het prestigieuze vertaalproject. Ze hekelen de 'kille ambtenarentaal' die 'niet muzikaal' is en menen dat 'wezenlijke zaken zijn wegvertaald'.

Het Vrouwennetwerk Theologie, waarin pastors, dominees en theologen zijn georganiseerd, verzamelt handtekeningen tegen de NBV. De vrouwen vinden dat een kans is gemist om de schrift te schonen van 'oproepen tot geweld, seksisme en ander onheil'. Tegen hun zin wordt de Godsnaam weer 'seksespecifiek ingekleurd door HEER te schrijven'. Het netwerk opteert voor het tetragrammaton (magisch teken van vier letters) JHWH.

Sijbolt Noorda, voorzitter van de begeleidingscommissie van de NBV, kent de kritiek. 'Zodra de fijne nuance van de ene interpretatie gaat prevaleren boven de andere, of christelijke bijbelkenners de juistheid van vertalingen betwisten, haakt de niet-ingewijde af', reageert hij. Noorda heeft niet de illusie dat de NBV alle andere vertalingen overbodig zal maken. 'Geen vertaling kan die pretentie waarmaken. Er zijn grote vertalingen uit het verleden die voor de kenners en liefhebbers hun waarde nooit zullen verliezen.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden