NieuwsJaarlijkse heidag kabinet

Alles staat in het teken van het coronavirus – ook op Ruttes heidag

Het kabinet vreest een tweede golf in de coronacrisis. Op de jaarlijkse heidag met alle bewindslieden en daarna de persconferentie van premier Mark Rutte en minister van Volksgezondheid Hugo de Jonge klonken weer waarschuwingen om toch vooral afstand te houden en het aantal contacten in te perken. Anders dreigen weer ‘lockdownachtige maatregelen’.  

Premier Mark Rutte en Hugo de Jonge minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport tijdens een informele bijeenkomst met het kabinet op het Catshuis. Beeld Freek van den Bergh / de Volkskrant

Wie constant de anderhalve meter predikt, moet zelf het goede voorbeeld geven. Zeker als je de minister van Volksgezondheid bent en omringd wordt door de klikkende camera’s van de parlementaire pers. ‘Ho, ho, ho’, springt Hugo de Jonge dus achteruit, als een journalist hem met snelle pas nadert. ‘Dat is wel érg dichtbij.’

Op het gazon van het Catshuis was ‘chef corona’ de enige in pak, in weerwil van de traditie dat het kabinet een vrijetijdskloffie draagt op de jaarlijkse heidag. Een dag waarop premier Mark Rutte – hij bedacht de traditie – graag uitstraalt dat zijn team het na jaren regeren nog steeds uitstekend kan vinden, wat de media ook schrijven. Gekibbel over een quarantaineplicht? Niet op de heidag. Daar moet het vooral gezellig zijn.

Toch stond ook deze aftrap van het politieke seizoen onvermijdelijk in het teken van het allesbeheersende coronavirus. Dat was te merken aan de statafels waaraan de kabinetsleden, ver uit elkaar, de journalisten één voor één te woord stonden. Dat was ook te merken aan hun woorden, die trouw het gevaar van het virus en het opvolgen van de coronaregels benadrukten. Zelfs het pak van De Jonge was een aanwijzing: hij moest het land ‘s avonds nog toespreken.

Wilt u dit verhaal liever beluisteren? Hieronder staat de door Blendle voorgelezen versie.

Even bellen

De Jonge was het die zijn collega’s van D66 en ChristenUnie vorige week verraste met de quarantaineplicht, een plan dat hij snel afzwakte toen bleek dat hij de twee partijen niet meekreeg. ‘Zulke situaties gaan we voortaan vermijden’, zei dinsdag minister Sigrid Kaag, waarschijnlijk de volgende partijleider van D66. ‘Het is beter als we elkaar van tevoren even bellen.’

De Jonge leek er de noodzaak minder van in te zien. ‘Je kunt niet alles’, reageerde hij op de suggestie dat het beter is om het kabinet bij grote beslissingen vooraf in te lichten. ‘We proberen zo snel als mogelijk te acteren.’

Een paar uur later probeerden Rutte en De Jonge – nu beiden in donkere pakken – tijdens de inmiddels vertrouwde persconferentie opnieuw dat gevoel van urgentie over te brengen. ‘Om maar met de deur in huis te vallen’, zei premier Mark Rutte, ‘het gaat niet goed’. Het aantal ziekenhuisopnames vertoont een stijgende trend, het aantal regio’s met meer besmettingen groeit en ook de leeftijd van geïnfecteerde mensen loopt op. ‘Als we het nu niet ombuigen kan het rap misgaan’, aldus De Jonge. ‘Als we het zicht op het virus verliezen komen we weer in lockdownachtige maatregelen terecht. Dat kan ook grote economische gevolgen hebben.’

Zes gasten

Het kabinet wil vooralsnog vooral dat mensen het aantal contacten weer inperken. Zoveel mogelijk thuiswerken blijft het devies, ook na 1 september. Daarnaast is het advies om geen bijeenkomsten meer thuis te organiseren. Als het dan toch moet, mogen er nog maar maximaal zes gasten boven de twaalf jaar langskomen. Rutte: ‘Een verjaardag of etentje wordt er zo niet leuker op, maar het moet echt even.’

Door het aantal bijeenkomsten te beperken, moeten GGD’s beter in staat zijn om verspreidingshaarden uit te stampen. Nu blijken geïnfecteerde mensen volgens De Jonge vaak in contact te zijn geweest met ‘wel vijftig tot zestig personen’. ‘Als de GGD die allemaal moet gaan nabellen, gaat het contactonderzoek niet goed. Dat kan de GGD niet aan.’

Volgens de minister van Volksgezondheid is nog ‘een kleine 50 procent’ van de besmettingen tot de bron te herleiden. ‘We hebben heel veel meer zicht op het virus dan in het voorjaar. Het is tien keer beter. Maar het blijft verraderlijk. Daarom moeten we nu het aantal contacten beperken om te voorkomen dat we het zicht op het virus kwijtraken, dat gevaar dreigt minimaal in een aantal steden.’

Premier Rutte benadrukte dat de belangrijkste maatregelen nu lokaal worden getroffen. ‘Regionaal als het kan, landelijk als het moet’,  blijft het motto van het kabinet. De Jonge verwees daarbij naar Rotterdam, waar de laatste dagen het aantal besmettingen iets zakt. ‘In de Marokkaanse gemeenschap waren daar een aantal grote uitbraken na familiefeesten. Dan is heel gerichte communicatie het beste instrument. Dat soort maatregelen kun je helemaal niet landelijk doorvoeren.’

Door de ernst van de huidige situatie te benadrukken, bleef onderbelicht dat de belangrijkste maatregel die Rutte en De Jonge dinsdag bekend maakten een versoepeling was. Geïnfecteerde personen hoeven voortaan nog maar tien dagen in quarantaine in plaats van veertien dagen. 

De hoop is vooral dat mensen het daardoor beter kunnen opbrengen om zich te houden aan de quarantaine. Volgens Rutte is meer discipline nu hard nodig. ‘Als we niet oppassen zijn we binnen afzienbare tijd terug bij af. Terug bij een overbelaste zorg, terug bij een land op slot.’ 

Advies kabinet: geen bijeenkomsten met meer dan zes mensen thuis; werk ook na 1 september zoveel mogelijk thuis

Het kabinet raadt iedereen af om thuis nog langer bijeenkomsten met grotere groepen mensen te organiseren. Dat zei premier Mark Rutte dinsdagavond op een persconferentie over de coronacrisis.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden