Alles over voor dat ene speldje

Ze zijn er nog, de verzamelaars van voetbalparafernalia. De kinderjaren ruim gepasseerd zijn ze fanatiek op jacht naar dat ene boek over Feyenoord of dat zeldzame speldje van SC Emma uit Limburg....

HET IS dringen, deze zaterdagochtend in Zaal Maenen te Valkenswaard. Nog nooit verhuurde beursorganisator Wim Amels, voor het kapitale bedrag van negen gulden, zoveel tafels aan verzamelaars, handelaars en al die andere deelgenoten van het grote geheim: hoe het bezit van oude boeken, speldjes, shawls, plaatjes, foto's of mini-shirtjes de fan gelukkig kan maken.

'Zeg weet jij iemand die Feyenoord vliegt naar Curaçao in de handel heeft.' De hartenkreet is afkomstig van Bert Neijsen, Feyenoord-aanhanger en fanatiek verzamelaar van alle zaken die in Nederland over voetbal zijn gedrukt. 'Het is een dun boekje, hoor. Ik ben er al jaren naar op zoek. En met mij nog zeker een tiental mensen.' Neijsen heeft 981 Nederlandse voetbalboeken in bezit. Daar is hij volgens eigen zeggen lang geen koploper mee.

Zijn dubbelen heeft Neijsen hier op de 21ste beurs van Valkenswaard in de aanbieding, 'voor de beginnende verzamelaar'. Het zijn de bekendere boeken: van Abe Lenstra, Voetballen doe je Zo, tot de bekende Topvoetbalserie van Hans Molenaar en Joop Niezen.

Het zijn ook de minder interessante stukken die overblijven, wanneer uit een zolderopruiming de hele partij moet worden overgenomen. Neijsen deed dat altijd zonder mankeren, maar de laatste tijd wordt hij selectiever. Het geld speelt een rol. 'De prijzen rijzen de pan uit.' Bovendien heeft hij het meeste al in bezit. 'Ik ga nu puur om dat ene exemplaar eruit te pikken.'

Neijsen is in Zaal Maenen op sjouw, terwijl vrouw en zoon de stand keurig bewaken. Het Curaçao-boekje is niet te vinden. Adverteren, alle netwerken aanspreken, spelers uit die tijd (1965) bellen, niets heeft tot nu toe geholpen.

Het is net zo onvindbaar als Opel-Hand in Hand met Feyenoord uit 1986. Daarin werden door de auteurs enkele lelijke zaken over Wim van Hanegem gemeld. Het boek werd daarom uit de handel genomen. Handelaar Bert Hulleman uit Epe heeft er één, maar niet voor de verkoop. 'Als ik er tien had, was ik ze morgen kwijt. Er wordt naar gezocht. Die boeken moeten vernietigd zijn, maar volgens mij liggen ze ergens in een schuur te verrotten.'

Het verzamelen van voetbalparafernalia is wachten op dat ene moment dat een gewenst item uit een oude schoenendoos of een antieke kast bij opa valt en door iemand met een opgeruimd gemoed naar de rommelmarkt wordt gesleept. Bij Dick van den Brink ('dertig jaar trainer geweest, meneer') gaat elke zaterdag en zondag om zes uur de wekker, dan gaat hij met zijn vrouw de markthallen af.

'Alles dat bij die gewone markten op voetbalgebied valt te vinden, kopen we op. Voor de handel of voor het eigen museumpje, op de slaapkamer boven. Ik ben gericht op een breed assortiment: de voetbalboeken natuurlijk, singles, programma's, shawls, maar ook oude ballen en schoenen. Hier kicksen uit de jaren vijftig, met leren noppen, 125 gulden.'

De handel in voetbalspulletjes is een zaak van de man met de gewone portemonnee. Een plaatje van Panini, Bob Bond of een Bruynesteijn, doet eenvijftig. Voor tien gulden kan nog zoiets fraais als een biografie over Pele, uit 1964, van de hand van Fritz Hack, worden aangeschaft.

'Het kostbaarste dat ik heb, maar het ligt thuis', zegt Van den Brink, 'is een Miss Blanche-boek, uit 1932, met van die ingekleurde platen. Het doet duizend gulden en er valt niet meer aan te komen.' Op de markt valt het het jubileumboek Ajax 50 jaar voor 750 gulden te spotten. Even verderop, bij Hulleman, ligt het voor 600 te koop.

Peter Saunders, een Brit die uit Kent is komen oversteken, heeft een gesigneerde Engelse elftalfoto van het WK 1966 in zijn bezit. 'Van een vriend van George Cohen, de back van dat wereldkampioenselftal. Ik heb er twee, uit een gelimiteerde editie van 500 stuks.'

Hij vraagt duizend gulden, maar niemand wil het stuk, met handtekeningen van Nobby Stiles - de man die bij voorkeur met zijn noppen schreef - en Bobby Charlton. Zoals ook een Duitse handelaar weinig lijkt af te zetten. Welke Nederlander wil er nou een biografie van Berti Vogts of, nog erger, een foto van Bernd Hölzenbein?

De Belg Serge van Hoof, handelaar in uitgaven uit diverse landen, weet waarom. Biografieën van spelers verkopen niet. Het is hooguit vijf procent van de markt. Boeken over clubs doen het beter. 'Maar dan wel met foto's of veel statistieken. Met heel veel tekst zijn ze daarentegen niet te slijten.'

Een paar tafels verderop houden twee Nederlanders hun jaarlijkse uitstap naar de voetbalbeurs. Kees Wisgerhof en Rienk van den Berg doen in speldjes. Kees heeft zesduizend Nederlandse speldjes, Rienk heeft er inclusief zijn buitenlandse exemplaren negentienduizend. Dat zit zo: 'In het buitenland zijn speldjes nog populair maar in Nederland worden ze nauwelijks meer gemaakt, wegens milieuregels voor het emailleren. Je hebt alleen nog van die lelijke Taiwan-dingen van de VI', verklaart Van den Berg.

De tweeduizend dubbelen van het duo liggen te wachten op geïnteresseerden. Het liefst ruilen ze. 'Een heel mooi speldje verkopen we niet. Dat ruilen we liever voor een zeldzaam exemplaar.'

Van de 3800 voetbalclubs in Nederland ('er zijn alleen in Amsterdam al honderden verdwenen') missen ze er nog drie: van SC Emma uit Limburg, Hero uit Breda en Verkade uit Zaandam. 'Het betaald voetbal hebben we compleet, inclusief zeldzame exemplaren als die van Beroepsvoetbalclub Alkmaar', meldt Wisgerhof.

Vaak zien ze mensen gelukkig van de beurs vertrekken. Van den Berg: 'Er kwam hier vorig jaar een meneer die een speldje zocht van zijn club, van Donar uit Baarn. Dat hadden wij in ons bezit. Die man is erg blij naar huis gegaan.'

Ben van der Spek uit Rotterdam ziet ook met regelmaat tevreden klanten vertrekken. Zijn vader stond al met de truck bij het Feyenoord-stadion.

'Ik struin nog vaak in vaders voorraadloods. Daar komen de t-shirts uit 1974, nog in het plastic, uit vandaan. Vijftien gulden, mogen ze ze hebben.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden