Alles om geen 'schwule Sau' te zijn

Hij weet wat het is om te leven met een geheim in de homofobe voetbalwereld. Marcus Urban ging er bijna aan onderdoor. Hij is dolblij met de coming-out van Thomas Hitzlsperger.

Een voetballer van het nationale elftal die uit de kast zou komen, die publiekelijk zou zeggen dat hij homo was. Marcus Urban wist dat het ooit zou gaan gebeuren. Toen deze week Thomas Hitzlsperger in een spraakmakend interview in Die Zeit vertelde op mannen te vallen, was Urban reuzeblij. 'Ik was zelfs sprakeloos. Dit kan een geweldige stap voorwaarts betekenen voor de emancipatie van homoseksuelen in het profvoetbal. Ik verwacht de komende maanden meer outings.'


Marcus Urban (1971) was ooit een veelbelovend voetballer, eerst in de DDR, later in het verenigde Duitsland. Voordat hij definitief kon doorbreken, stopte hij halverwege de jaren negentig. Verder dan de tweede divisie, bij Rot-Weiss Erfurt, bracht hij het niet. Hij kon, als homo, de druk niet langer aan, zegt hij in Berlijn.


'Het geheim dat ik meedroeg, bracht me aan de rand van de afgrond. Ik was mezelf niet op het veld, ging juist extreem hard spelen, om maar niet voor homo, voor schwule Sau, te worden uitgemaakt. Op een gegeven moment kon ik er niet langer tegen.' Hij stopte abrupt, kwam uit de kast, ging reizen, werd personal coach en publiceerde het boek Versteckspieler, die Geschichte des schwulen Fußballers Marcus Urban.


Urban haalde de top nooit, Thomas Hitzlsperger (31) kwam 52 maal voor het Duitse elftal uit. Hij speelde onder meer mee tijdens het WK 2006, het 'voetbalsprookje' dat met veel succes in het eigen land werd gehouden. Dat hij homo was, wist niemand. Tot hij zijn grote geheim deze week aan twee journalisten van Die Zeit verklapte.


De sporter wilde net als Urban niet langer verstoppertje spelen. Niet toevallig koos de voormalige voetballer van Aston Villa, Stuttgart, Lazio, Wolfsburg en Everton zijn 'outing'-moment een paar weken voordat de Winterspelen in het homofobe Rusland beginnen: 'Ik wil de discussie over homoseksualiteit in de professionele sport op gang helpen.'


De reacties uit de voetbalwereld - van Gary Lineker tot de Duitse bondscoach Joachim Löw - zijn overwegend positief. Bondskanselier Angela Merkel stak de voetballer ook een hart onder de riem: 'We leven in een land waarin iedereen over zijn of haar seksuele voorkeuren moet kunnen praten, zonder de angst dat daar intolerante reacties op volgen', liet ze via haar woordvoerder weten.


De uitspraken van roeptoeters als René van der Gijp ('Voetbal is bij uitstek een sport waar weinig homo's voorkomen. Echt waar! Als je homo bent, ga je in een kapperszaak werken') zijn sinds deze week dus in een ander licht komen te staan. De inmiddels gestopte Hitzlsperger is de eerste voetballer van een groot voetballand die uit de kast komt.


Urban heeft een reusachtig respect voor Hitzlsperger. 'Ik weet hoeveel kracht het kost om als speler zo'n geheim met je mee te dragen, en dat jarenlang. Het topvoetbal is doordesemd van homofoob gedrag. Zowel op de tribune als op het veld. Een slechte trap wordt in Duitsland een schwulen Pass genoemd. Dat krijg je bij de pupillen al ingepeperd, dus nog voordat je in de puberteit bent. Nou, dan kijk je later wel uit om te zeggen dat je homo bent.' Hij zegt al meermalen benaderd te zijn door jonge topvoetballers die niet met de druk om kunnen gaan. 'Sommigen spelen zelfs met de gedachte om zelfmoord te plegen.'


Profvoetballers praten in de kleedkamer over auto's en vrouwen. Urban: 'Als je daar niet aan meedoet, ben je een sukkel; ben je soms homo of zo, krijg je dan te horen. Want Schwule sind Weicheier. En als je geen vriendin hebt, kijken ze je helemaal raar aan.'


Urban vindt het vreemd dat het homofobe gedrag nog steeds gemeengoed is in de voetbalwereld. 'En dat terwijl de moderne voetballer, in navolging van David Beckham, een ware metroman is geworden, die alles weet van mode.' De kaalgeschoren Urban lacht: 'Toppers nemen zelfs hun eigen kapper mee naar toernooien. Het is gedrag dat in vervlogen tijden van voetballers met lang haar als homogedrag zou worden gekarakteriseerd.'


Urban denkt dat er met de outing van Hitzlsperger een belangrijke stap voorwaarts is gezet. 'Het wordt, met al die positieve reacties, nu makkelijker voor jonge voetballers ook uit de kast te komen.'


Al vreest hij dat volledige acceptatie nog vele jaren zal duren. 'Jullie bondscoach Louis van Gaal voer, samen met ex-internationals, vorig jaar mee met een boot tijdens de Gay Pride in Amsterdam. Een belangrijke, symbolische gebeurtenis. Maar er is daarna geen enkele Nederlandse topvoetballer uit de kast gekomen. Toch?'


Marcus Urban


1990 Justin Fashanu (GB) Hamilton Steelers


1997 Wensley Ton (Ned) Helmond Sport


2000 Thomas Berling (Noo) Lyn


2003 John de Bever (Ned) Dordrecht '90


2012 David Testo (VS) Montreal Impact


2012 Anton Hysén (Zwe) Utsiktens BK


2012 Marcus Urban (Dui) Rot-Weiss Erfurt


2013 Robbie Rogers (VS) LA Galaxy


Openlijk homoseksueel

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden