Alles moeten opgeven

Het leven van Tashi is een omgekeerde versie van dat van zijn voorbeeld, prins Siddharta. Waar Boeddha voor hij zijn roeping vond tot zijn negenentwintigste van een aards bestaan kon genieten, leeft de jonge monnik Tashi al vanaf zijn kleutertijd in het klooster en begint zich pas als twintiger te...

Drie jaar, drie maanden en drie dagen duurde de meditatie waaruit Tashi aan het begin van Samsara ontwaakt. Zijn lichaam lijkt gemummificeerd, zijn haren klonteren om zijn hoofd en zijn verstijfde vingers moeten door andere geestelijken krakend worden rechtgebogen.

Afstand van de verzoekingen van de wereld heeft hij daarmee nog niet bereikt; al een paar dagen na zijn terugkeer ziet een van de monniken onkuise bewegingen onder Tashis dekens.

Samsara werd in het aan Tibet grenzende noorden van India gedraaid, een plek waar regisseurs op hun hoede moeten zijn. Het Himalaya-gebergte en de lokale variant van het boeddhisme zijn een valstrik voor filmmakers: Bernardo Bertolucci (Little Buddha), Jean-Jacques Annaud (Seven Years in Tibet) en Martin Scorsese (Kundun) reduceerden er spiritualiteit tot kitsch.

De Indiase regisseur Pan Nalin kan er de verleiding tot mooifilmen ook niet altijd weerstaan. Ondersteund door een weinig subtiele soundtrack laat hij de camera vaak net iets te lang over de landschappen glijden, en hij neigt soms zelfs naar soft-erotiek.

Dat gebeurt wanneer Tashi heeft toegegeven aan zijn verlangen uit het klooster te ontsnappen. Nadat hij op een nacht een glimp heeft opgevangen van een mooie boerendochter uit de omgeving, werden zijn bedenkingen te groot. Hoe kan hij ooit verlichting bereiken, als hij niet eerst weet wat het wereldse leven inhoudt?

De monnik trouwt, krijgt een kind, leert de problemen van handel en hebzucht, jaloezie en overspel kennen, en twijfelt opnieuw: Nirvana zou toch wel eens een mooie ontsnapping kunnen zijn.

Dat de monnik blijft aarzelen tussen extreme beslissingen, leidt tot de sterkste scènes. Het boeddhisme is hier geen serene, hemelse religie; de beslissing alles op te geven is wreed, en moet meer dan eens worden genomen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden