Alles mag

Al stroomt er bloed uit de hoofdwonden, al ligt een van de vechters groggy op de mat - de scheidsrechter grijpt niet in....

Zelfs kickboksers moeten even slikken als ze kijken naar een ultimate fight. Professionele prijsvechters hebben een nieuwe, veel hardere variant gevonden. Het 'ultieme' gevecht is een bare knuckle fight waarbij alle vechttechnieken zijn toegestaan. Elleboogstoten en trappen naar het hoofd van een gevloerde tegenstander brengen het publiek op de banken. Bij het omstreden, onlangs in Nederland geïntroduceerde Rings free fight, mag aanzienlijk minder.

De plaats van handeling moet het wrede, primitieve karakter van het ultimate fight onderstrepen. De vechters worden opgesloten in een manshoge kooiconstructie, die wel de grootte, maar niet de ontsnappingsmogelijkheden van een boksring heeft. De stalen buizen zijn omwikkeld met schuimrubber. Het publiek kijkt door stevig gaas naar de vechtende mannen. De vloer is achthoekig, om geen vechtstijl te bevoordelen. De kunststof moet hard genoeg zijn voor de sprongen van thaiboksers en karateka's en zacht genoeg voor het grondwerk van samboworstelaars of judoka's.

Ingrijpen van de scheidsrechter is hoogst zeldzaam. Alleen bij opgave van een van de deelnemers, bij ingrijpen van de ringarts of bij knock out treedt hij tussen de vechters. Het gevecht wordt niet opgedeeld in ronden van enkele minuten. Ononderbroken door een bel of ronde-miss gaan de vechters door tot de partij beslist is. Bij de eerste Ultimate fight in Europa moeten, in tegenstelling tot het Amerikaanse origineel, de vechters kleine kickbokshandschoenen en kniebeschermers aan. Niet toegestaan zijn beten, aanvallen op de ogen en het kruis, trekken aan de haren en het gebruik van 'technieken' op de rug- en nekwervels.

Afgelopen zaterdag traden in een met zwarte doeken afgeschermd gedeelte van het Sportpaleis van Antwerpen zeven vechters aan voor een ultimate fight. De vloer is helder blauw van kleur, het gaas van de kooi groen. Rond de kooi zijn, zoals gebruikelijk bij vechtsportgala's, plastic tafels met champagnekoelers geplaatst voor de genodigden. Ook is flink uitgepakt met keiharde house, rap en metal bij de opkomst van de vechters, vlaggedraagsters in lingerie en een moddergevecht tussen twee magere catch-vechtsters.

Alhoewel het Cage fight tournament werd georganiseerd door de Belg Henri Corbeel, is de Nederlandse inbreng groot. Vijf van de zeven deelnemers zijn Nederlander, evenals de videoproducent, de scheidsrechters, de omroeper en een aanzienlijk deel van het publiek.

Dat de belangstelling beperkt bleef tot enkele honderden toeschouwers is volgens Corbeel te wijten aan de tegenwerking van pers en overheid. Het gevecht zonder regels werd aanvankelijk verboden door de burgemeester van Antwerpen, op verzoek van de minister van Binnenlandse Zaken. Dat het gevecht toch door kan gaan, in aanwezigheid van de politie, is volgens commissaris R. de Grim het gevolg van overleg met de organisator. 'We hebben ons zeer tolerant opgesteld, maar zijn teleurgesteld. In de definitieve aanvraag kwam te staan dat het ging om catch-wedstrijden, showgevechten waarvan de uitslag van te voren vast staat. Maar dit is geen catch.'

In het eerste gevecht van de avond treedt de kickbokser en judoka André van den Oetelaar in de kooi om het op te nemen tegen free fight-specialist René Rozen. De confrontatie tussen de twee Nederlanders wordt een bloedig spektakel, tot ontzetting van de ringarts en de naast hem zittende commissaris van politie.

Van den Oetelaar wordt door Roozen op de grond gewerkt en eerst met de elleboog en vervolgens met de voet bewerkt. Het hoofd van Van den Oetelaar moet het daarbij in het bijzonder ontgelden. Zijn trainer onderbreekt het gevecht door de handdoek in de ring te gooien. 'Te laat', volgens de aanwezige thaibokstrainer Thom Harinck. 'Een trainer hoort zijn jongen te beschermen. Als hij niks meer kan doen gaat het mis met die trappen en stoten.'

De rechtervoet van Rozen, waarmee hij de meeste trappen en hielstoten uitdeelde, is door het bloed van de versufte Van den Oetelaar rood gekleurd. Uit verschillende snijwonden op diens hoofd druipt bloed. De omroeper: 'Kan iemand van de organisatie wat bloed weghalen?' Ringarts Michel de Brabander meldt na afloop niet terug te zullen keren bij het ultimate fight. 'Kickboksen wil ik nog wel doen. Maar dit is te gewelddadig.'

Na het eerste gevecht wordt gebruik van de elleboog verboden door de ringarts. Tot teleurstelling van het publiek, maar om politie-ingrijpen te voorkomen. Een geüniformeerde en bewapende commissaris, een gerechtelijk officier en een rechercheur in burger wonen de gevechten in het Sportpaleis bij. Twee geüniformeerde agenten wachten 'om niet te provoceren' buiten.

Net als bij het free fight zijn worsteltechnieken vaak beslissend in de vrije gevechten. De vijf volgende gevechten worden zonder bloedvergieten gewonnen met verwurgingen. Ed de Kruif, een blonde reus van sportschool Kamakura uit Den Haag, mag zich met een verwurging van de Belgische kickbokser en worstelkampioen Rudy de Loos winnaar noemen.

De deelnemers maken deel uit van een internationaal netwerk van vechtsportbedrijven. Rings free fight, Pancrase, het ultimate fight championship en het world combat circuit hebben soms honderden vechters onder contract of trekken ze aan voor hun grote gala's. Nederlandse vechters zijn zeer actief en ook succesvol in dit commerciële vechtcircuit.

Verkoop van televisiebeelden, aan betaal-tv en via koopvideo's, levert hoge premies voor de vechters op. Op de video van het tweede Ultimate Fighting Championship, vorig jaar in de Verenigde Staten, is de Nederlandse kickbokser Orlando Wiet te zien, die met elleboogstoten in de nek en het hoofd en schoppen tegen het hoofd een tegenstander knock out krijgt. Een ronde verder in het toernooi wordt hij door de Haagse judoka Remco Pardoel in een armklem genomen en gaat hij knock out door acht elleboogstoten op de zijkant van zijn hoofd. De video is voor negentig gulden ook in Nederland te koop.

Staatssecretaris Erica Terpstra moet zich nog uitspreken over het toestaan van het door haar 'walgelijk' genoemde free fight in Nederland. In het free fight volgens het systeem van vechtsportbedrijf Rings worden technieken van verschillende vechtsporten gecombineerd. Slaan met de open hand is toegestaan, maar niet met de vuist.

Terpstra wacht nog op advies van haar ambtenaren. Deze zullen moeten voortmaken, want een volgend free fight-gala staat voor februari op het programma. Gesproken werd met verschillende vechtsportbonden, met organisator Rings en met een concurrerende free fight-organisatie. 'Het waren vrij positieve gesprekken', zegt de woordvoerder van Terpstra. 'Een verbod op free fight zal moeilijk zijn. Zelfregulering levert vaak betere resultaten op.'

Mogelijk wordt nader onderzoek ingesteld naar de stand van zaken in alle harde vechtsporten. Sportsocioloog Eric Lagendijk, die zich kanshebber acht voor de onderzoeksopdracht van het ministerie, denkt dat verbieden van bepaalde gevechtsporten niet haalbaar is. In de praktijk is een verbod alleen te realiseren als dat betrekking heeft op bepaalde handelingen, bijvoorbeeld op het gebruik van de elleboog. 'Juist dat soort handelingen raakt de ethiek van de sport.'

Video-producent Bas Boon maakt zich niet druk om de politieke belangstelling voor de hardste vechtvarianten. 'Dat is van weinig invloed op de verkoop van ultimate fight-video's. Publiciteit en tegenwerking is alleen maar goed voor ons.'

De Nederlander Dick Vrij is al in training voor een ultimate fight in oktober in de Verenigde Staten. De portier van de iT wil niet te lang stil blijven staan bij free fight. 'Dit trekt me meer. Het gaat nog verder.'

Over het sportieve karakter van ultimate fight maken de meeste sporters zich geen illusies. Verliezend finalist Rudy de Loos: 'Het is geen sport meer. Het wordt alleen wel door sportlieden beoefend. Die weten dat je niet stoer moet doen bij een verwurging.'

André Mannaart, trainer van Bob Schrijber die twee keer sneuvelde in een verwurging, typeert het als brood en spelen. 'Primitief en uiterst menselijk. Misschien is het niet slim je af te laten tuigen ter vermaak van anderen. Maar het moet kunnen en mogen. We leven in een vrij land. Burgers tegen zichzelf beschermen, Oké. Maar dan niet ook drank, tabak en hasj toestaan.'

Thom Harinck, die Dick Vrij traint in het thaiboksen: 'Dit is een barbaars volksvermaak. Het is geen sport, want de bedoeling is zoveel mogelijk letsel toe te brengen. Veel thaiboksers zullen als sportlieden niet zo ver willen gaan. Hier moet je ècht kunnen en willen doorgaan op je tegenstander. Maar tegen ben ik niet. Ieder zijn vrije wil.'

Een Nederlandse contractvechter van het bedrijf Pancrase, Bas Rutten uit Veldhoven, voorziet een grote toekomst voor met name het free fight. 'Dat wordt heel groot, net als een tijdje terug het thaiboksen.' Zelf vecht hij in Japan volgens de regels van Pancrase, ergens tussen free fight en ultimate fight in. 'Met een scheidsrechter en een handdoek wordt het sport. De meeste vechters weten wat ze kunnen. Ik maakte mijn debuut op 21 september 1993. Die jongen heeft twee dagen in coma gelegen. Juist het verschil in niveau maakt het gevaarlijk. Je moet kunnen vooruitzien. Laatst brak ik bij een Japanner een scheenbeen in een beenklem. Die klopte te laat af.'

Meer over

Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.