Alles, maar dan ook álles, over bijter Suárez

Waarom, Luis Suárez, waarom? Dat is de grote vraag. Zelf heeft hij zijn hap in de schouder van de Italiaanse Chiellini afgedaan als een doodnormaal voetbalincident. Psychologen denken daar anders over. De FIFA overigens ook. En de hele (voetbal)wereld praat erover. Wij verzamelden de reacties, de video's, de grappen, de repercussies, de zijdelings gerelateerde anekdotes, oftewel alles wat u moet weten over het bijtincident.

Suárez grijpt naar zijn pijnlijke tanden nadat hij die eerder in de schouder van Chiellini zette.Beeld ap

Wie waren eerder slachtoffer van Suárez' tanden?
De Italiaan Giorgio Chiellini bevindt zich in goed gezelschap. Hij is na de Nederlander Otman Bakkal en de Serviër Branislav Ivanovic de derde die de tanden van Luis Suárez in zijn vel voelde. Toenmalig PSV'er Bakkal kreeg een beet in zijn nek op 20 november 2010 in duel met Ajax, de club waar Suárez destijds speelde. De Uruguayaan werd voor zeven wedstrijden geschorst en kreeg een boete. Op 21 april vorig jaar nam Suárez weer een hap uit een tegenstander. Hij speelde inmiddels voor Liverpool en zette zijn tanden in Chelsea-speler Ivanovic. Een FIFA-commissie schorste hem voor tien wedstrijden.

Wat zijn de gevolgen voor Chiellini's gezondheid?
De Italiaan kan het beste zo snel mogelijk een antibioticaprik krijgen, zegt voormalig clubarts van PSV Cees Rein van den Hoogenband. Hij diende Bakkal in 2010 antibiotica toe na de aanvaring met Suárez. Het risico op ontstekingen is na een mensenbeet nog groter dan na een beet door een hond, zegt hij in het AD. Een tetanusprik is volgens hem echter niet nodig. 'Bij Bakkal was het heftiger, daar stonden de tanden in zijn sleutelbeen. Bij Chiellini heb ik geen bloed gezien.'

Wat zeggen de psychologen?
Suárez kan zijn nare gewoonte afleren, maar het zal geen gemakkelijke opgave zijn, zegt psychologe Eva Kimonis van de Australische University of New South Wales tegen persbureau Reuters. 'Hij reageerde zijn frustratie af op Chiellini omdat die zijn toegang tot de bal blokkeerde. Bijten komt veel voor onder kleine kinderen, maar is zeldzaam bij volwassenen. Het kan een manifestatie zijn van een breder patroon van agressie: slaan, treiteren, schreeuwen, vechten. Het komt voor bij heetgebakerde, impulsieve mensen.'

Kimonis adviseert cognitieve gedragstherapie om Suárez van zijn bijtgedrag af te helpen. 'Dat kan chronisch agressieve mensen helpen bij het herkennen van hun frustratie en woede.'

Psychologe Corinne Reid van de Murdoch University, eveneens in Australië, vraagt zich af of Suarez zijn gedrag als gerechtvaardigd of geaccepteerd ervaart. 'Als dat zo is en zijn gedrag wordt toegestaan door zijn team en zijn coach, dan is verandering van gedrag onwaarschijnlijk. Suarez' teamgenoot en captain Diego Lugano nam het in een eerste reactie inderdaad voor hem op en liet zich laatdunkend uit over het 'gehuil' van Chiellini. De Uruguayaanse bondscoach Oscar Tabarez sprak van 'animositeit' richting zijn getalenteerde spits en dat hij achtervolgd zou worden door zijn verleden.

Volgens psychologe Reid is verandering mogelijk, maar zal het proces veel tijd kosten. 'Als dit als probleem wordt geaccepteerd dan kan hij werken aan het herkennen van zijn stresspatroon. Het veranderen van levenslange gewoonten kost maandenlange toewijding en inspanning.'

Chiellini grijpt naar zijn pijnlijke schouder en Suárez voelt aan zijn geblesseerde gebit.Beeld epa

Wie zijn de lachende derden?
De een zijn hap is de ander zijn brood. Het hapje Italiaan is door een aantal gewiekste gokkers met gejuich ontvangen. Gokwebsite Betsson betaalt aan 167 deelnemers 175 keer hun inzet uit omdat zij de beet zagen aankomen. Een Noorse fan die zijn 32 kronen zag groeien tot 5600 kronen (670 euro) overweegt een shirt van Suárez te kopen voor zijn vriendin. Hij vindt de Uruguayaan een goede voetballer, maar zou het shirt zelf niet dragen omdat hij supporter is van Blackpool, zei hij tegen de Noorse krant Aftenposten. Een andere voetbalfan verdiende bijna 2500 euro aan Suárez' agressieve gedrag.

De gelukkige gokkers zijn niet de eersten die verdienen aan het Uruguyaanse temperament. Trainer Ron Jans kreeg begin 2009 100 euro van Suárez omdat hij goed had voorspeld dat de voetballer meer dan vijf gele kaarten zou krijgen in seizoen 2008-2009. Jans had Suárez in 2007 onder zijn hoede bij FC Groningen, voordat hij naar Ajax overstapte. Suárez ging de weddenschap aan, maar moest Jans al halverwege het seizoen gelijk geven, hij had inmiddels acht kaarten te pakken. Jans doneerde het geld aan stichting Spieren voor spieren.

Hoe reageren de Urugayaanse media?
Suárez krijgt rugdekking in eigen land. De kranten schrijven vandaag dat er geen bewijs is voor bijten. 'Het kan ook gewoon een moedervlek zijn', schrijft de website van krant El Observador bij een foto van de nek van Chiellini. In een ander stuk noemt de krant Suárez liefkozend 'Luisito' en beschrijft hoe hij door het incident weer het favoriete mikpunt van Britse media is geworden.

Gisteren drukte de krant op de voorpagina nog een uitknipbaar masker van het gezicht van Suárez af. De kop bij de foto: 'We zijn allemaal één.'

Ultimas Noticias heeft aandacht voor de pijn van de Uruguayaan. 'De camera's van de FIFA hebben ook de opgezwollen kaak van Suarez getoond.' La República citeert bondscoach Oscar Tabarez, die aangeeft dat Suárez 'het favoriete doelwit is van sommige media'. Hij ziet dat er een 'duidelijke vijandigheid is jegens deze speler'.

Wat valt er te lachen?
Genoeg. Vooral de Uruguayaan is onderwerp van spot op Twitter, maar ook Chiellini moet eraan geloven. Een kleine selectie.

Wat staat Suárez nu te wachten?
'De FIFA kan bevestigen dat er een tuchtprocedure is ingesteld tegen de speler Luis Suárez van Uruguay', zo verklaarde de FIFA. De bond onderzoekt de schending van twee artikelen in de tuchtregels, te weten overtredingen en agressief gedrag. De aanvaller en de bond van Uruguay hebben tot vandaag 17.00 uur plaatselijke tijd (22.00 uur Nederlandse tijd) de gelegenheid om hun kant van het verhaal te geven, desnoods voorzien van bewijsmateriaal.

Het bijtincident ontging de Mexicaanse scheidsrechter Marco Rodriguez, maar de FIFA heeft al laten weten dat het ook op basis van televisiebeelden straffen kan opleggen. Een lange schorsing behoort tot de mogelijkheden. Het is zeer de vraag of de vedette van Uruguay dit WK nog in actie komt.

Chiellini toont zijn schouder waar Suárez zijn tanden in zou hebben gezet.Beeld belga

Wat vindt hij er zelf van?
Suárez reageerde in eerste instantie met schouderophalen. 'Dat zijn situaties die plaatsvinden in het veld. We staan met z'n allen op elkaar en ik raak zijn schouder. Goed, dat zijn dingen die ik ook gek vind, maar zoiets kan gebeuren in het veld.' Misschien komt hij later nog tot inkeer. Dat was wel het geval nadat hij zijn tanden in de nek van Bakkal had gezet. Hij plaatste een emotionele video op Facebook waarin hij zijn excuses aanbood aan PSV en Bakkal. 'Op zo'n moment weet je niet wat je doet, achteraf voel je je er slecht over en heb je spijt. Ik ben zeer kritisch op mezelf en weet dat ik nu hard zal moeten werken.'

Wat gaat aan zo'n actie vooraf?
Geduw, getrek, getrap en gestomp: zeldzame acties zijn het niet. Er staan ontelbaar veel camera's langs het veld, maar de bal is vrijwel altijd leidend als het gaat om beelden die de uitzending halen. Wat gebeurt er zoal, voordat het tot een confrontatie in het veld komt? Het gevecht begint al in de spelerstunnel, zegt sportverslaggever Iwan Tol. 'Daar waar de gladiatoren voor de arena staan.'

'De Graafschap stond hier vroeger om bekend. Tegenstanders in de zak knijpen, of in de ogen. Een uitspraak van trainer Simon Kistemaker is: wedstrijden win je in de tunnel', aldus Tol.

Maar ook op het veld is strijd. Vooral bij hoekschoppen, die tegenwoordig door de snelheid in het spel steeds belangrijker worden, ziet Tol een toename van het getouwtrek. 'Het is een soort judo. Soms zegt de scheids daar wel wat van, maar ik heb niet het idee dat het wat helpt.'

Kungfu-kick en kopstoot, wat voor gekke toeren kennen we nog meer?
Al heeft Suárez inmiddels de twijfelachtige eer de enige sterspeler te zijn die bijtend over de voetbalvelden trekt, er zijn meer WK-incidenten die de grens van fatsoen passeren. De karatetrap van Nigel de Jong op Xabi Alonso bijvoorbeeld, bij het WK in Zuid-Afrika, vier jaar geleden. Niet kies, maar de actie kan nog gezien worden als een poging om de bal te bereiken.

Anders was de kopstoot van de Franse aanvoerder Zinédine Zidane, in de finale van het WK in 2006. Hij raakte de Italiaanse verdediger Marco Materazzi. De kopstoot zou de climax zijn van een lange onderlinge treiterpartij.

Nog zo'n voorval dat alle fatsoen te boven gaat: tijdens het WK van 1990 spuugde Frank Rijkaard tot tweemaal toe zijn Duitse opponent Rudi Völler op het hoofd. Toen Völler ging klagen bij de scheidsrechter kreeg hij zelf geel.

Wat heeft de Uruguayaanse volksaard ermee te maken?
Er zijn geen andere gevallen van bijtende Uruguayaanse spelers bekend. 'Maar voetbal wordt daar wel heel anders beleefd', zegt sportverslaggever Iwan Tol. In Uruguay vecht men voor elk punt. 'Overleven zit in 's lands aard', stelt Tol. Dat merkte hij in 2006, bij de toetreding van Suárez tot de selectie van Ron Jans, destijds trainer bij Groningen.

'Jans moest hem wel een beetje opvoeden. In Nederland versierde Suárez destijds de penalty's, naaide hij tegenstanders een gele kaart aan. Dat wordt bij ons als onsportief gezien. In Uruguay ligt dat anders.' Dat bleek ook toen Suárez vier jaar geleden in de kwartfinale van het WK met zijn handen de bal uit het doel ramde, waarna hij deed alsof hij van niets wist. Dankzij die handsbal bleef Uruguay in leven tegen Ghana. Tol: 'Daarna werd hij in zijn land als held onthaald. Wij zouden het raar vinden, het is niet sportief. In Uruguay spelen ze ruwer dan bij ons. Al is Suárez in het bijten wel uniek.'

Toepasselijk blijkt nu ook de Adidas-campagne waar Suárez zijn gezicht aan leende. De slogan luidt: alles of niets.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden