ReportageAchterstandswijken

Alles liever dan een kunstproject, zeggen de jongeren op het Verdiplein in Tilburg

Plannen zijn er genoeg om de jongeren op het Verdiplein in Tilburg-Noord vooruit te helpen. Neem de 4,2 miljoen euro die de EU beschikbaar stelt voor een kunst- en cultuurproject. Alleen zien de jongeren zelf er geen brood in. ‘Dansen is niet ons ding.’

Het Verdiplein in Tilburg-Noord. De jongeren op de foto zijn niet dezelfde als in het artikel.  Beeld Marcel van den Bergh
Het Verdiplein in Tilburg-Noord. De jongeren op de foto zijn niet dezelfde als in het artikel.Beeld Marcel van den Bergh

Een beetje achterstandswijk heeft zo’n winkelcentrum dat beeldbepalend is voor wat er schort aan de buurt. Waar hangjongeren zo samenklitten dat sommige wijkbewoners er nauwelijks langs durven en waar het verval van de grauwe gevels spat. Waar scooters af en aan rijden en waar wordt gehosseld en gedold. Waar journalisten en politici soms komen kijken hoe het gaat.

In Tilburg-Noord is dat al jaren het Verdiplein, een parkeerterrein met wat winkeltjes, shoarmabakkers en een grote Aldi. Eerder gold er een alcoholverbod, een samenscholingsverbod, een qatverbod. Er is camerabewaking, er werd een tijdje preventief gefouilleerd.

Corona-ellebogen

Begin juli bezocht minister Ferdinand Grapperhaus het plein. Daarbij deelde hij een paar corona-ellebogen uit aan lokale rappers. Want een werkbezoek aan zo’n wijk is niet compleet zonder rappers die aan de jeugd laten zien hoe het óók kan.

Op een zonnige namiddag staat een groepje tieners en begin-twintigers rond een scooter te chillen in een hoek van het plein, bij bakkerij Saada. Van allerlei achtergronden zijn ze: Marokkaans, Kaapverdiaans. Ze begroeten elkaar met een boks en dollen met elkaar. ‘Hij is van de maffia’, zeggen ze lachend over een jongen in een opzichtig rood Nike-pak, die een spiegelende pilotenbril op heeft.

Nee, ze hebben geen elleboog van de minister gehad. ‘Hij was hier om elf uur ’s ochtends’, zegt een jongen, deels geamuseerd, deels verontwaardigd. ‘Dan is hier niemand! Wij wisten niet eens dat-ie kwam.’

Ondermijning

Het bezoek van Grapperhaus ging over ondermijning, de vermenging van onder- en bovenwereld die veel jongeren zou meezuigen en waar beleidsmakers de mond vol van hebben. Dit risico is volgens burgemeesters van de grote steden groter geworden door de coronacrisis.

De wijk moet vooruit, er zijn altijd nieuwe plannen. Die worden gelanceerd met afkortingen als PACT: People Acting in Community Together. Of met een woordspeling als ‘ForwArt’: de 4,2 miljoen euro die de EU beschikbaar stelt om jongeren uit Tilburg-Noord met kunst en cultuur van het criminele pad te houden.

‘Geef mij een miljoentje daarvan’, zegt Hassan, een jongen van 20 in een groen-wit trainingspak. Zijn vrienden lachen. ‘Ik kan het geld beter besteden.’ Hij wijst naar een leeg pand. ‘Ik las dat ze daar dansvoorstellingen gaan doen om criminaliteit tegen te gaan. Tsss. Hoe gaat dat helpen? Dansen is niet ons ding.’

Hier in Noord gelden de wetten van de straat. Veel jongeren kunnen inderdaad een steuntje in de rug gebruiken. Ze groeien op met ouders die zelf nauwelijks de weg weten in het Nederlandse systeem. Terwijl deze tieners op straat wel zien hoe je gemakkelijk aan geld kunt komen.

Solliciteren

Maar die voortdurende associatie van Tilburg-Noord met jeugdcriminaliteit hangt deze groep jongeren inmiddels de keel uit. Volgens hen valt het met die ondermijning wel mee. ‘Wij werken gewoon’, zegt Abdess (25), een van de meest serieuze van het stel. Hij weet wel hoe je die miljoenen moet besteden. ‘Help jongeren met solliciteren, een stage vinden, met het aanmelden voor een opleiding.’

Een vriend vult aan: ‘Geef ons les in e-commerce.’ Alles liever dan een kunstproject.

Een reputatie als die van het Verdiplein ontstaat niet zomaar. In 2003 viel een groep van tachtig bewoners van Antilliaanse en Somalische afkomst elkaar aan na een ruzie over een bankje. Vanaf toen stond de plek op de radar van de media. Er volgden berichten over overvallen, plofkraken, een steekpartij, qatkauwers.

De spiraal was ingezet. Langzaam verdwenen de bekende winkels van het plein: de Chinees, de sigarenboer, de slager, de bloemist, twee banken. In 2014 kopte het Brabants Dagblad: ‘Verdiplein: laatste autochtone winkelier vertrekt’.

Gejoel en grootspraak

Voor de jongeren op het plein is dat allemaal prehistorie, ze kennen hun hangplek als rustig. Na wat gejoel en grootspraak vertellen ze eerlijk over hun ervaringen in de wijk. Intussen laten ze hun wantrouwen jegens de media merken. Hassan vertelt over een inzicht van een vlogger: bij slecht nieuws staat er altijd een straatfoto van een vrouw in hoofddoek bij. Op zijn telefoon toont hij screenshots.

Er is een vooropgezet plan in de media om moslims kapot te maken, zeggen ze. Niet veel later ontstaat een gesprek over de Illuminati, de bankiersfamilie Rothschild en de evolutietheorie. ‘Als mensen van apen afstammen’, zegt Hassan. ‘Waarom zijn apen nu nog geen mensen dan?’

Na een tijdje grijpt Abdess in. ‘In twintig jaar is hier nog nooit iemand langsgekomen om te vragen hoe het echt met ons gaat. En nu hebben jullie het over de evolutie.’

Eerdere afleveringen van Zomer in Tilburg-Noord

Wat verkoop je als Syriër in Tilburg-Noord? Kapsalon en shoarma

Geen grove taal en gangstergedrag op de Cruyff Court in Tilburg-Noord

Niet op vakantie, maar naar zomerschool: ‘Dit vind ik ook leuk’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden