REPORTAGE

'Alles is nieuw, alles is zo mooi'

Tot voor kort verbleven de slachtoffers van mensenhandel op een geheim adres in de binnenstad van Leeuwarden. Nu beschikken ze er over een gebouw dat in alles uitstraalt: niets om je voor te verstoppen.

Het Centrum voor Kinderhandel Mensenhandel in Leeuwarden, tot stand gekomen met behulp van sponsoring en crowdfunding.Beeld Harry Cock

Stoer en zelfbewust is dit gebouw aan de rand van Leeuwarden. Het is een kloeke doos, strak van silhouet, met markante gevels van geperforeerd staal. Een roestige huid - weerbestendig - maar door de sporen van oxidatie heeft ze ook iets kwetsbaars. Net als de bewoners van het gebouw: slachtoffers van mensenhandel.


Deze vrouwen en kinderen, vrijwel allemaal afkomstig uit West-Afrika, hebben nogal wat meegemaakt. Sommigen zijn door hun ouders verkocht, waarna ze in Nederland in de prostitutie belandden en zwanger raakten. Uit wanhoop meldden ze zich bij het Friese Fier, een stichting die hulp biedt bij de gevolgen van geweld in relaties.


Tot voor kort verbleven ze in een oud pand in de binnenstad, op een geheim adres. Eigenlijk was het de omgekeerde wereld, vindt Linda Terpstra, directeur van Fier; deze mensen hebben immers niets verkeerd gedaan.

Beeld Harry Cock

Rust

In het nieuwe Centrum voor Kinderhandel Mensenhandel (CKM), maandag officieel geopend, is de situatie omgedraaid. Met het politiebureau om de hoek en de moderne beveiliging weten de bewoners zich niet alleen beschermd. Het opvallende ontwerp van KAW architecten lijkt ook te willen zeggen: er is niets om je voor te schamen of te verstoppen.


Binnen, waar de kleuren wit en groen overheersen, komt er een gevoel van rust over je. Achter de receptiebalie hangt een levensgrote print van bedauwd gras waar de zon op schijnt. Zulke 'natuur' is ook afgebeeld op de deuren naar de woonruimten.


Architect Beatrice Montesano wilde 'het mooie van de buitenwereld in het gebouw brengen'. Het opvanghuis biedt beschutting, maar sluit zich niet af van de buitenwereld, waarnaar de vrouwen na enkele maanden terugkeren. De kamers hebben verdiepingshoge ramen, midden in het gebouw is een grote vide gemaakt met een glazen dak, waardoor je de wolkenlucht ziet.

Het interieur van het CKM. De geometrische patronen zijn met een laser in de stalen platen gemaakt en leiden tot een bijzondere lichtinval.Beeld Harry Cock

Thuis

Al wonen de bewoners hier tijdelijk, de architect wilde toch een thuis creëren, een gebouw waarin zij zichzelf kunnen herkennen. Ze ontwierp een geometrisch patroon van lijnen en pixels, dat in de stalen gevelplaten is gelaserd. Het doet denken aan de motieven op Afrikaanse stoffen, maar je kunt er ook een arabesk in zien of een Russisch borduurpatroon. Het oogt on-Hollands en bewerkstelligt een bijzondere lichtinval in de kamers.


Op de details valt wel wat af te dingen; het systeemplafond verdient niet de schoonheidsprijs. Als je bedenkt dat dit bouwwerk - energie- en waterneutraal - is gerealiseerd met behulp van sponsoring en crowdfunding, wordt het toch extra bijzonder. Bedrijven brachten al het meubilair, het tapijt en de verlichting bijeen. De tegels in de wasruimten zijn een restpartij uit een project van KAW, de boom in de vide is een cadeau van de aannemer, een meubelproducent doneerde de inrichting voor de crèche.


Die positieve lading lijkt op een of andere manier voelbaar. In haar kamer zit een bewoonster te stralen in een groene fauteuil. 'Alles is nieuw, alles is zo mooi', zegt ze om zich heen kijkend. 'Het geeft me het gevoel dat ze hier echt om me geven.'

Excellente zorgarchitectuur

Het Centrum Kinderhandel Mensenhandel is het 'broertje' van de Veilige Veste, het naastgelegen opvangtehuis dat de architecten van KAW eerder bouwden voor meiden die op de vlucht zijn voor loverboys. Dat gebouw, een moderne kunststof 'burcht' op een houten sokkel, kreeg dit jaar de Hedy ­d'Anconaprijs voor excellente zorgarchitectuur. 'Een maatschappelijk probleem dat met een opvallende huisvesting uit de anonimiteit wordt getrokken', schreef de jury over het ontwerp, gerealiseerd in een hergebruikt jarenzeventigkantoor. In 2012 won het project de Award voor Duurzaam Ontwerp.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden