Alles eens flink op de schop heeft ook zijn voordelen

Perfectionistisch en gewend aan louter voorspoed. En toen kwam 2013, het jaar dat voor Marit Bouwmeester anders liep dan gepland.

Haar coach beëindigde onverwachts de samenwerking. Haar relatie liep stuk en ook haar trainingsmaatje en de fitnesstrainer gingen een andere weg. 2013 noemt zeilster Marit Bouwmeester een hard en leerzaam jaar. 'Je weet pas hoe belangrijk iets is als dat er niet meer is.'

Het kwam haar altijd aanwaaien, zegt ze. Bouwmeester (25) werkte hard voor haar succes, was leergierig, doelgericht, maar ze had ook geluk, want ze ontmoette de juiste mensen op het juiste moment. 'En dan is het ineens 2013 en is de stabiliteit weg.'

Hoe groot is de rol van een coach in het zeilen? Bouwmeester ontdekte: groter dan ze altijd dacht. 'Ook al staat de coach aan de kant en ik in de boot, je kunt het sowieso niet alleen', zegt de zeilster uit de Laser Radiaal-klasse. Er gaat een hele voorbereiding aan vooraf.

Na de Olympische Spelen van 2012 op het water van Weymouth, waar zij met haar tengere postuur de dupe werd van de onverwacht harde wind, wilde Bouwmeester revanche op haar zilveren medaille. De plannen met Mark Littlejohn waren al gemaakt, maar in april liet haar coach weten dat hij een nieuwe olympische campagne niet zag zitten. Hij wilde een stabiele thuissituatie in Nieuw-Zeeland.

'Die beslissing respecteer ik. Maar als je dat hoort, loop je wel even met je ziel onder je arm', zegt Bouwmeester. De Friezin is niet het type dat bij de pakken neerzit. Ik doe het zelf wel, dacht ze.

Ze startte een campagne die ze gekscherend haar X-Factor noemde. De zoektocht naar een nieuwe coach had wel wat weg van een talentenjacht. In haar hoofd zaten vijf namen. Mensen van wie ze hoge verwachtingen had en die ze gedurende een jaar wilde uitproberen. Bouwmeester liet ze invliegen naar haar trainingslocaties. 'Er waren trainers waarbij ik dacht: hoe gaat dit ooit goed komen?'

Haar eisen voor een coach: hij moet net zo graag een gouden medaille willen winnen als zij. Iemand die het beste in haar naar boven haalt. Een rots in de branding en een klankbord. Met zeiltechnische kwaliteiten, hoewel Bouwmeester ook gewend is ter aanvulling expertise van buitenaf in te huren.

Veruit de belangrijkste eis: kennis van snelheid. Of, zoals Bouwmeester het omschrijft: 'speed is king'. Het gevolg van haar jaren in het buitenland is dat Nederlands zinnen af en toe worden aangevuld met snelle Engelse woorden.

Toen ze Littlejohn op haar 16de leerde kennen, was dat anders. Ze sprak nauwelijks Engels en moest niets van hem weten. 'Ik vond hem maar een rare, enge man. Het was zeker geen liefde op het eerste gezicht.' Daar dacht ze dit jaar aan terug als het tijdens haar zoektocht even niet ging zoals gewenst. Het opbouwen van een band heeft tijd nodig.

'Ik wilde wachten tot september voordat ik een keus zou maken voor een coach, maar na het WK merkte ik hoe belangrijk het is om een stabiel team te hebben.'

Het WK was een dieptepunt voor Bouwmeester. Ze werd zestiende. 'Met Littlejohn was ik juist altijd heel intensief bezig. Nu zat ik alleen in een dorp in China met een coach die afstand bewaarde. Daar werd ik ongelukkig van, al ging het in de trainingen vooraf heel goed. Tijdens de wedstrijden zat mijn hoofd vol met randzaken en dan neem je verkeerde beslissingen.'

Uiteindelijk koos ze voor de ervaren Jaap Zielhuis (47). Hij fungeerde het afgelopen jaar al wel als klankbord voor Bouwmeester, maar had in eerste instantie aangegeven een rol als coach niet te zien zitten. 'Hij werd aangestoken door mijn enthousiasme. Het klikt. Hij geeft mij rust.'

In de voorgaande jaren leerde Bouwmeester veel over zeilen, het afgelopen jaar leerde ze vooral veel over zichzelf. 'Dat was wel confronterend. Als sporter heb je zo je onzekerheden.' Bouwmeester is perfectionistisch. Bij een situatie die daar niet aan voldoet, zoals de samenwerking met een trainer die tekortschiet, raakte ze wel eens geïrriteerd. Dan werd ze kortaf.

'Als Jaap over een half jaar zou zeggen: ik stop ermee, dan choqueert dat mij niet meer. Ik probeer de touwtjes nu in eigen handen te hebben. Je kunt het echt niet alleen, maar ik wil niet afhankelijk zijn van een coach.'

Ze heeft het afgelopen jaar veel geleerd, zegt ze. 'Alles gebeurde tegelijkertijd.' Haar trainingsmaatje Claire Blom stapte over naar een andere klasse, het watersportverbond stelde een nieuwe fitnesstrainer aan en haar jarenlange relatie met zeilgrootheid Ben Ainslie werd beëindigd.

De Brit besloot na zijn overwinning op de Spelen in Weymouth te stoppen met olympisch zeilen. Bouwmeester: 'De concessie om bij elkaar te zijn werd groter dan we wilden. Bij topsport horen geen concessies. Relaties zijn nou eenmaal lastig te onderhouden voor een topsporter.'

Het was een zwaar jaar, zegt Bouwmeester. 'Maar ik geloof dat dingen gebeuren met een reden'. Ze is zich er meer van bewust dat ze zelf de enige is die kan regelen dat ze haar zaken goed voor elkaar heeft. Het voelt goed om baas te zijn van haar eigen campagne. Ze is sterker en zelfstandiger, zegt ze. 2013 was misschien wel het beste leerjaar dat ze als zeilster ooit kon krijgen. Bouwmeester: 'En zei Albert Einstein niet: als je hetzelfde doet, krijg je ook hetzelfde?'

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden