Alles draait om het collectief

Het basketbal van spelers als Jason Kidd en Tim Duncan is meesterlijk, maar de net begonnen halve finales in de Amerikaanse NBA tonen vooral dat het superstertijdperk voorbij is....

Jason Kidd, de spelverdeler van de New Jersey Nets, had nog 1,4 seconden toen hij de lucht in ging voor zijn jump shot. De basketballer lanceerde koel zijn schot, en de bal zoefde door het net. Op het nippertje won New Jersey zondagavond de eerste van maximaal zeven wedstrijden tegen de Detroit Pistons met 76-74 en nam de leiding in de conference finals van de NBA-play-offs, de halve eindstrijd van het Amerikaanse basketbalseizoen.

Met zijn tweepunter bewees Kidd niet alleen dat zijn ploeg opnieuw een kanshebber is voor de titel, maar ook dat hij de status van absolute superster benadert. Benadert, want de watervlugge meesterstrateeg is te klein om te dunken en wedstrijden naar zijn hand te zetten.

Kidd is slechts het brein en middelpunt van de Nets. Dit team is net als de drie andere halve finalisten - Detroit, de San Antonio Spurs en de Dallas Mavericks - een werkploeg. Het draait om teamwork, passing, verdediging. De play-offs markeren zo het einde van het Michael Jordan-tijdperk. Niet één speler domineert zijn team en de league zoals Jordan, de legendarische nummer 23 van de Chicago Bulls.

Dat Jordan (40) ook definitief is gestopt na een knallende ruzie met zijn laatste team, de Washington Wizards, markeert die trend. Dat de sterren Kobe Bryant en Shaquille O'Neall hun ploeterende Los Angeles Lakers na drie opeenvolgende titels niet naar de laatste vier konden helpen, zet er een uitroepteken achter.

Natuurlijk zijn er spelers die onmisbaar zijn voor hun ploeg. Alle vier teams hebben grootheden zonder wie de best-of-seven series niet gewonnen kunnen worden, laat staan de finale in juni.

Tim Duncan van de Spurs is niet voor niets voor de tweede keer de meest waardevolle speler van de NBA. De forward maakte dit seizoen 23,3 punten per wedstrijd en pakte 12,9 rebounds. Met veteraan David Robinson en de Franse point guard Tony Parker maakte hij van de Spurs de meest getipte titelkandidaat, hoewel ze maandagavond hun eerste wedstrijd verloren van Dallas.

Dallas heeft in de Duitser Dirk Nowitzki zijn eigen blonde god. Toen Dallas in de kwartfinales tegen Sacramento een krankzinnig record vestigde - 83 punten in één helft - schitterde Nowitkzi.

De Detroit Pistons zouden niet veel zijn zonder Ben Wallace, die een hoofdrol speelde bij dé verrassing van het naseizoen: de Pistons bij de laatste vier. En de Nets zijn nergens zonder Kidd. Zijn grootste kwaliteit is dat hij zijn medespelers zoveel beter maakt. Samen met het jonge, acrobatisch dunkende duo Richard Jefferson en Kenyon Martin droogde hij in de kwartfinales Boston af; de serie werd met 4-0 gewonnen.

Allen zijn belangrijk, maar niet dominant op een imperiale manier. Bryant van de Lakers is lang gezien als de troonopvolger van Jordan. Hij leidde zijn ploeg naar heerschappij en drie NBA-kronen, maar dit jaar bleek dat hechte teams van Los Angeles en eigenlijk van iedereen kunnen winnen. Het draait om collectieven, niet om enkelingen.

Zo volgt de Amerikaanse league een internationale ontwikkeling. Bij het wereldkampioenschap in Indianapolis werd vorige zomer duidelijk dat nationale ploegen met ouderwets teamwork onverslaanbaar kunnen zijn. Joegoslavië (de kampioen), Duitsland en Argentinië wonnen, zonder alleenheersers maar met een handvol goede spelers die niet alleen dunkten maar vooral passten. Amerika (zesde) bracht geen toppers mee en kreeg een les in samenwerken.

Het lijkt een omgekeerde wereld, want lang keken basketballers in alle landen naar de NBA, waar altijd veruit het beste basketbal wordt gespeeld. Anno 2003 zijn de Amerikaanse topteams doordrenkt met buitenlandse spelers. Nowitzki bij Dallas, de Argentijn Ginobili bij San Antonio, twee Joegoslaven bij Sacramento, de 2.26 meter lange Chinees Yao Ming van Houston, en tientallen andere buitenlanders helpen om van NBA-basketbal weer een echte teamsport te maken. De vliegende dunks van Jordan en Briant zijn een lust voor het oog, maar de wedstrijden van de huidige laatste vier zijn uiteindelijk leuker om naar te kijken.

De 'nieuwe NBA' kan volgend jaar overigens alweer veranderen. Dan komt een jongen van 18 die bij voorbaat een superster is: LeBron James uit Ohio. Hij heeft alle eigenschappen die grootheid à la Jordan mogelijk maken. James slaat de universiteitsleague over en is de eerste keus voor alle teams, die later deze week via een loterij horen wie de 'number one pick' binnen zal halen.

Maar schoolbasketbal is wat anders dan de NBA, en James moet zijn carrière nog beginnen. Vooralsnog is de competitie een breed scala van sterren die hun teams beter maken. Na Michael Jordan ligt de weg open voor iedereen. Zeker voor Jason Kidd en New Jersey, die vorig jaar in de finale werden ingemaakt door Los Angeles en nu gerechtigheid zoeken. VOLKSKRANT

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden