Alles boven 17 Celcius geeft extra doden

Ook al is het warme weer allang overgewaaid, de cijfers over het aantal doden in Frankrijk als gevolg van de hittegolf breken record na record....

Van onze wetenschapsredacteur Rik Nijland

Toch is het wat vroeg voor al te opgewonden betogen. Pas over vele maanden, als de statistici de boeken over dit jaar hebben afgesloten, zal echt duidelijk worden hoeveel mensen er extra zijn bezweken door de hitte.

Natuurlijk is het onmiskenbaar dat er deze maand opvallend veel Fransen zijn gestorven, een normaal verschijnsel bij extreme weersomstandigheden. Het CBS in Nederland berekende een aantal jaren geleden dat 17 graden Celsius de optimale leeftemperatuur is: dan gaan de minste mensen dood. Elke afwijking naar boven of naar beneden, geeft extra sterfgevallen.

Tijdens een hittegolf gaat het extra hard, dan bezwijken dagelijks tientallen personen meer dan normaal.Bij langdurig extreem hoge temperaturen kan dat oplopen tot honderd extra doden per dag.

Vooral verzwakte ouderen hebben het gedurende een warmteperiode moeilijk. Hun 'dorstcentrum' is minder alert, waardoor ze zonder hulp van buitenaf veel te weinig drinken. Daarnaast vormen de medicijnen die ze gebruiken een gevaar. Slaapmiddelen, bijvoorbeeld, verdringen het dorstgevoel; plaspillen verhogen de kans op uitdroging.

Het lichaam gaat normaal gesproken oververhitting tegen door transpiratie en rechtstreekse afgifte van warmte. Ouderen zweten echter minder en gaan ook onder warme omstandigheden vaak dik gekleed. Lopen de temperaturen dan ook nog op tot boven de lichaamstemperatuur van 37 graden, en dat was deze zomer in Frankrijk aan de orde van de dag, dan is de kans op oververhitting erg groot.

Gezien de duur en de intensiteit van de hittegolf lijkt een oversterfte van tienduizend in Frankrijk helemaal niet irreëel. Zeker niet als de verhalen kloppen dat veel oudere Fransen door hun vakantie vierende familieleden in kokende appartementen zijn achtergelaten, en dat de gezondheidszorg, gehinderd door verloven en beperking van de werktijden, slechts op halve kracht werkte. Over een langere periode gezien, is het echter maar de vraag of deze sterftepiek veel invloed heeft op de Franse sterftecijfers over 2003. Waarschijnlijk zijn er de afgelopen weken veel mensen gestorven die anders de komende maanden toch waren overleden.

Bij onderzoek vorig jaar in Baden-Wüttemberg, Duitsland, bleek uit de bevolkingsstatistiek van de afgelopen veertig jaar dat de oversterfte door hittegolven wordt 'goedgemaakt' door een geringere sterfte in de maanden erna. Die kennis zal in Frankrijk weinig baten. Daar heerst inmiddels een politieke hittegolf.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden