Alleenstaande man krijgt hulp vaak in de schoot geworpen

Mannen kunnen niet goed voor zichzelf zorgen en oude mannen al helemaal niet, blijkt uit diverse sociologische onderzoeken. Wijzen de CBS-cijfers waaruit blijkt dat er steeds meer weduwnaren komen, op een zorgelijke maatschappelijk trend en moeten we rekening houden met een groeiende groep zorgverslinders?...

Van onze verslaggeefster Janny Groen

'Het is maar hoe je ''voor jezelf kunnen zorgen'' definieert', vindt Nico van Oosten, publicist over mannenemancipatie en coördinator van Code 'M', een organisatie voor mannen in verandering in zorg en arbeid. 'Als je het begrip breed hanteert, denk ik dat mannen uitstekend voor zichzelf kunnen zorgen. Alleenstaande oudere mannen zijn rijker dan alleenstaande oudere vrouwen. Zij kunnen zich permitteren zorg in te huren, nemen een schoonmaakster of huishoudster. Ze kopen dure kant-en-klaar maaltijden. Zo redden ze zich wel.'

Maar als met voor zichzelf zorgen wordt bedoeld: het huishouden regelen, een maaltijd koken, de vloer schrobben, de was doen, dan denkt Van Oosten dat mannen minder goed uit de voeten kunnen dan vrouwen. 'Mannen regelen wel makkelijker informele zorg. Ze doen eerder een beroep op anderen, want dat zijn ze gewend. Voor vrouwen ligt de psychologische drempel veel hoger.'

Ook Kees de Hoog, gezinssocioloog aan de Landbouwuniversiteit Wageningen, denkt dat mannen zich verzorging makkelijker laten aanleunen. 'Alleenstaande oudere mannen trekken makkelijker in bij hun kinderen, ze beginnen eerder een nieuwe relatie en hertrouwen ook vaker. Dat kun je toeschrijven aan een grote behoefte aan verzorging.' Ook als ze dure zorg niet kunnen betalen, zijn vrijwel alle mannen in staat alternatieve oplossingen te vinden, zegt De Hoog. 'Ze kloppen zonder gêne aan bij de dochter, de buurvrouw of de kerk.'

Van Oosten merkt op dat alleenstaande mannen in het bejaardentehuis nog altijd een minderheid vormen. 'Zij vormen een aantrekkelijke groep voor het overschot aan vrouwen in zo'n tehuis, die wil iets voor zo'n hulpeloze man willen doen. Ze krijgen de hulp in de schoot geworpen. '

Op het punt van zorg is de emancipatie nog lang niet voltooid, meent Thera van Osch, directeur van Vrouwen Alliantie. 'Niet alleen individuen, ook instanties zijn eerder geneigd alleenstaande mannen te helpen dan alleenstaande vrouwen. Dat zijn subtiele processen, die niet makkelijk zijn om te buigen. Misschien komen er wel meer weduwnaren, omdat hun vrouwen veel te zwaar belast zijn en eerder doodgaan. Oudere vrouwen moeten vaak hun ouders verzorgen, hebben een baan en soms ook de zorg voor kleinkinderen. Dat veroorzaakt stress, maakt hen ziek.'

Van Oosten, De Hoog en Van Osch zijn het erover eens dat de groep oudere alleenstaande mannen de meest hulpeloze is. De Hoog: 'Ze zijn dik in de 70, geboren tussen 1925 en 1930, ze waren jong toen Nederland werd bevrijd, trouwden vroeg, vormden hun gezin in de jaren vijftig en waren alleen kostwinner. Van de jaren zestig hebben ze weinig meegekregen. Dat zijn de mannen die nooit wat in het huishouden hebben gedaan.'

Generaliseren mag je niet, vindt De Hoog, want ook in die generatie zijn mannen te vinden 'die vroeger padvinder zijn geweest en zich nu thuis heel goed kunnen redden'. De drie deskundigen richten de hoop op volgende generaties mannen, al gaat de emancipatie op het terrein van zorg tergend langzaam, zegt Van Osch. Mannen van de babyboom-generatie kunnen en doen meer dan hun vaders. 'Maar tweederde van de onbetaalde arbeid komt nog altijd neer op de schouders van overbelaste vrouwen.'

De jongste generatie mannen heeft het vak verzorging gehad op school. Jonge vaders met peuterkinderen besteden 25 uur per week aan zorg in het gezin, merkt Van Oosten op. Maar hoe verheugend die trend ook is, de deskundigen vragen zich af of die ombuiging snel genoeg gaat om over tien jaar aan de groeiende zorgvraag te kunnen voldoen. Oude babyboom-mannen, verwachten ze, kunnen er niet omheen: ze zullen veel meer moeten gaan zorgen.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden