Alleen worteltjes voor Noord-Korea

WIE GEEN stok heeft om mee te dreigen, zal de zak met worteltjes te voorschijn moeten halen om iets gedaan te krijgen....

Officieel houdt de regering-Bush nog steeds staande dat het geen crisis is, ook al heeft Noord-Korea de ene na de andere dreigende stap gezet: eerst zette het de inspecteurs van het Internationale Agentschap voor Atoomenergie het land uit, vervolgens besloot het zich terug te trekken uit het nonproliferatieverdrag en tenslotte dreigde het de proeven met lange-afstandraketten te hervatten.

Een nieuwe crisis komt de regering-Bush niet uit nu zij alle aandacht probeert te concentreren op Irak, maar de ontwikkelingen rond Noord-Korea hebben Bush nog eens hardhandig herinnerd aan de oude wijsheid dat het buitenlands beleid voor een groot deel wordt gedicteerd door gebeurtenissen die je overkomen.

Net als in het geval van Irak, blijkt de regering-Bush diep verdeeld over de aanpak van Noord-Korea. Minister van Buitenlandse Zaken Colin Powell pleitte van meet af aan voor een diplomatieke benadering, terwijl een groepje haviken onder leiding van vice-president Cheney erop hamert dat de VS niet mogen buigen voor de 'nucleaire chantage' van Noord-Korea. Volgens hen moeten de VS het Noord-Koreaanse regime op de knieën dwingen door het land verder te isoleren.

De haviken waarschuwen dat de regering-Bush niet mag vervallen in de fouten die president Clinton volgens hen heeft gemaakt, toen hij in 1994 een akkoord met Noord-Korea sloot. Het land beloofde toen de productie van plutonium te staken in ruil voor de belofte dat het Westen Noord-Korea zou helpen met olieleveranties en de bouw van kernreactoren voor civiel gebruik. Maar volgens hen heeft de regering-Clinton niet scherp genoeg gecontroleerd, zodat Noord-Korea - naar het vorig jaar oktober toegaf - heimelijk kon doorgaan met het verrijken van uranium.

President Bush liet al kort na zijn aantreden weten dat hij van plan was een hardere koers jegens Noord-Korea te varen. Hij maakte dat nog eens extra duidelijk toen hij het land begin vorig jaar samen met Irak en Iran indeelde bij de 'As van het Kwaad'.

Na de 'nucleaire rebellie' van Noord-Korea bezwoer de regering-Bush aanvankelijk dat zij pas bereid zou zijn met Pyongyang te praten, als het land zijn kernwapenprogramma ontmantelt. Maar die harde aanpak heeft het Witte Huis nu verlaten. Met toestemming van Bush probeert Powell via informele gesprekken tussen Bill Richardson - uitgerekend een ex-medewerker van Clinton - en Noord-Koreaanse diplomaten de dialoog te hervatten.

Opmerkelijk was ook dat onderminister van Buitenlandse Zaken James Kelly Noord-Korea gisteren nieuwe olieleveranties in het vooruitzicht stelde, als het een einde maakt aan zijn kernwapenprogramma.

De haviken zijn bang dat de VS hiermee laten blijken dat zij gevoelig zijn voor de chantagepraktijken van Noord-Korea, maar het probleem is dat de Amerikaanse regering weinig keuze heeft. Allereerst moet de regering-Bush rekening houden met de mogelijkheid dat het om meer dan diplomatieke chantage gaat. Volgens sommige deskundigen is het niet uitgesloten dat de Noord-Koreaanse leider Kim Jong Il na de 'As van het Kwaad'-rede en het wapengekletter tegen Irak tot de conclusie is gekomen dat hij na Saddam Hussein aan de beurt is en dat hij besloten heeft dat kernwapens de enige betrouwbare levensverzekering zijn.

Het voornaamste is echter dat de VS geen stok hebben om Noord-Korea mee te bedreigen. Militaire actie tegen het land is heel onaantrekkelijk, omdat Noord-Korea mogelijk al over enkele kernwapens beschikt. Daarbij komt dat het een aanzienlijk sterker leger heeft dan Irak.

Er zit dan ook weinig anders op voor president Bush dan te erkennen dat het ene lid van de 'As van het Kwaad' voorzichtiger moet worden aangepakt dan het andere, ook al heeft hij nog zo'n afkeer van de Noord-Koreaanse dictator.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden