'Alleen shocktherapie brengt ze tot verstand'

Ribeiro is een man van de keiharde aanpak, van orde en tucht. Als het aan Ribeiro ligt, sluit hij nog liever vandaag dan morgen de eilanden met behulp van kustradar hermetisch af van de drugs.

Of laat hij mariniers probleemwijken afsluiten, terwijl de politie op jacht gaat naar wapens en drugs. Een maand terug opperde de minister het idee boeven op te sluiten in containercellen, die Nederland had moeten leveren. Die waren nodig, want de gevangenis op Curaçao was al tot de nok toe gevuld.

Ribeiro wil de Antilliaanse drop-outs, 'straatschoffies' volgens VVD-leider Van Aartsen, 'structuur' geven. Bijvoorbeeld in een te bouwen jeugdinrichting. Als het aan Ribeiro en het kabinet-Ys ligt, moeten zo'n vierduizend probleemjongeren zelfs worden onderworpen aan een vormingsplicht. Dat wil zeggen, verplicht worden lessen te volgen of te werken op straffe van een gevangenisstraf of geldboete.

Kortom, onder deze minister zijn drugsbendes en criminele jongeren gewaarschuwd. Minister De Graaf voor Koninkrijksrelaties stelde maandag 27,5 miljoen euro beschikbaar om de strengere Antilliaanse aanpak van de criminaliteit en de armoede mogelijk te maken.

'Ik hoor wel eens: stop meer en meer geld in het onderwijs', zegt Ribeiro in de vertegenwoordiging van de Nederlandse Antillen in Den Haag. 'Nee, met meer geld voor het onderwijs los je de problemen waarmee we al jaren worden geconfronteerd, niet op. Je moet rust hebben, wil je opvoeden. Orde in de tent. Anders staat binnen de kortste keren je huis weer in brand.'

U gelooft heilig in repressie?

'Ik geloof niet in onderwijs alleen. Kinderen die nu in het criminele circuit zitten, bereik je niet alleen met een opleiding. Het magische woord is structuur. Dat missen ze nu. Meestal hebben ze geen vader of oom. Dat moet je herstellen, zoals bijvoorbeeld in een jeugdinrichting. Deze probleemjongeren zitten in een patroon van anarchie. Met een shocktherapie kun je ze weer tot verstand brengen.

'Maar ik zie ook wel dat alleen opsluiten en repressie niet de oplossing zijn. Justitie moet het laatste station zijn, het einde van de keten. Daar hoor je eigenlijk niet te beginnen.

'De realiteit is echter dat de andere schakels niet functioneren. Thuis, school en religie, deze combinatie heeft de jeugd nodig. Als thuis het een en ander ontbreekt, als je de gezinsrealiteit niet kunt veranderen, dan moeten we dat maar met vorming en school zien te bereiken. Maar justitie is niet de panacee.'

Is er sprake van een crisis onder de Antilliaanse jeugd? In Nederland komen ze uitsluitend negatief in het nieuws.

'We hebben een probleem. De mentaliteit verandert. Het is nu ieder voor zich. Familiebanden ontbreken. De secularisatie zet door. Maar een crisis? Paniek is de slechtste raadgever. Er wordt van je geëist dat je hele zware maatregelen neemt. Dat zag je bij de toename van het aantal criminele afrekeningen. Wanneer komen de pantserwagens op straat? Of de extra politie? De bevolking eist het.

Maar ik zit met een ernstig tekort aan cellen en een politieapparaat dat snel moet worden versterkt. Bovendien geloof ik meer in doordacht handelen. Niet zozeer in grootscheepse acties. Dat zijn cosmetische maatregelen.'

Maar als het aan u lag, stuurde Nederland vorig jaar mariniers om de politie bij te staan bij invallen in wijken. U vroeg Den Haag vorige maand tevergeefs om marechaussees naar de eilanden te sturen.

'De actie met de mariniers was een goed geplande actie. Onze politie zou het werk klaren en de wijken intrekken, de mariniers zouden vervolgens de buurten afsluiten. Of ik teleurgesteld was dat het niet doorging? Gedeeltelijk. Het was eerder frustratie dan boosheid. Mariniers, zo kregen we te horen, waren meer bedoeld voor oorlogssituaties. Maar je denkt ook: als ik die mensen eens had...'

U heeft onlangs gezegd dat Nederland eerder bereid is materieel te sturen dan mensen.

'Je zou willen dat ze over die begrijpelijke voorzichtigheid heenstappen en zeggen: wij maken pas op de plaats en stellen personeel tijdelijk beschikbaar. Bij niemand in Nederland beproef je enig enthousiasme voor de inzet van personeel. Er is kennelijk een zekere vrees. Ik verwachtte wel enig enthousiasme van Den Haag toen wij vroegen om hulp van mariniers. Misschien omdat het toen mijn eerste periode was als minister van Justitie.

'De senaat delibereert, terwijl de stad valt onder de troepen van Hannibal. Deze maatregelen zijn toch ook in het belang van Nederland? Het zou mij zorgen baren als dit kabinet niet voldoende hulp krijgt van Nederland. Anders is de kans groot dat Den Haag weer geconfronteerd wordt met een team zoals het kabinet-Godett.'

Nog iets: de walradar. Wat u betreft, was de radar er ook veel eerder gekomen om de aanlandingen van drugsbootjes te bestrijden. Nederland stelt nu 12,5 miljoen euro beschikbaar. Waarom nu pas?

'Het komt wel, maar het duurt zo lang. De walradar zal nu in 2006 actief zijn. We zijn constant bezig met allerlei gecompliceerde constructies te bedenken en in te voeren, terwijl je ook kan kijken naar simpele systemen in de strijd tegen de drugssmokkel.

'We kunnen geen muur bouwen tegen die vijandige buitenwereld. Maar een schild is wél mogelijk. Ik heb niet de pretentie dat we de strijd tegen de drugs kunnen winnen, maar als we het probleem beheersbaar kunnen houden, ben ik al tevreden.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden