'Alleen over het gruwelijke onrecht dat hemzelf wordt aangedaan, raakt hij niet uitgepraat'

De ingezonden brieven van maandag 5 februari.

Louis-Ferdinand Céline (1894-1961) in 1932Beeld Foto Meurisse

Brief van de dag: overjarige puber

Nico Keuning raadt de lezers van de Volkskrant aan om Célines Duitse trilogie te lezen 'om een genuanceerd beeld te krijgen van Céline, en de anderen' (O&D, 2 februari). Een werk waarin beweerd wordt dat de hele wereld Anne Frank gunstig gezind was waarin wordt gesuggereerd dat haar hele bestaan een verzinsel was terwijl de arme Céline, de onkreukbare schrijver, vervolgd wordt, kan moeilijk dienen als middel om een genuanceerd beeld van Céline te verkrijgen. De lezer zal hooguit concluderen dat hier een overjarige puber aan het woord is. Niet voor niets vatte W.F. Hermans, die Célines vooroorlogse werken bewonderde, de trilogie samen als: 'Alleen over het gruwelijke onrecht dat hemzelf wordt aangedaan, raakt hij niet uitgepraat.'

Het is trouwens opvallend dat Keuning de faux pas van Céline omschrijft als 'het publiceren eind jaren dertig van zijn antisemitische en racistische ideeën'. Om te kunnen begrijpen waarom Céline in juni 1944 de wijk nam naar Duitsland, moet de lezer weten dat Céline in februari 1941 een derde pamflet had gepubliceerd, Les Beaux Draps, een schotschrift dat druipt van het antisemitisme. Ook uitte hij, in ingezonden brieven die zelden werden geplaatst omdat ze al te krankzinnig waren, zijn ongenoegen over het feit dat de Joden nog overal aan de macht waren.

Dit zijn allemaal feiten die voorkomen in het werk van Kummer, Van de ene dood naar de andere, dat Keuning aanhaalt maar bijzonder selectief gebruikt.

Coen van der Wolf, Leiden

Hylas en de Nimfen

De Manchester Art Gallery heeft het gewraakte schilderij van Hylas en de Nimfen naar het depot verplaatst vanwege de 'erotische' weergave van de nimfen (Ten eerste, 3 februari). Ongeacht de discussie die de verwijdering moet oproepen, verbaast het mij dat niemand het verhaal achter de voorstelling aanhaalt. Daarin zijn namelijk die erotische nimfen helemaal niet zo liefelijk: zij vinden Hylas juist zo'n mooie jongen dat ze hem het water in sleuren en hem voor altijd bij zich houden.

Als Herakles, Hylas' meester/ vriend/geliefde hem wanhopig probeert te vinden, houden de nimfen hem verborgen, Herakles achterlatend met een gebroken hart.

Hylas is dus in deze voorstelling het slachtoffer van een seksuele objectivering, niet de nimfen.

Een beetje extra context kan in de kunst, en in MeToo-discussies, nooit kwaad.

Puck Gerkema, Maarssen kunsthistorica

Pas op voor nabestaanden

Het is toch raar dat als ik mijn vermogen vermaak aan een goed doel de nabestaanden naar mijn geld kunnen fluiten. Mijn wilsbeschikking is onaantastbaar.

Hoe is het dan mogelijk dat ik niet kan beschikken over wat het meest eigen aan mij is, te weten mijn lichaam? Ook al heb ik een donorregistratie en weet mijn familie wat ik wil, dan kunnen ze vandaag de dag toch besluiten dat er niet gedoneerd wordt, omdat ze graag rond een volle kist afscheid van mij willen nemen.

Pas dus op voor nabestaanden!

P.H. de Vries, Amersfoort

Wat kost discriminatie?

Frank Kalshoven probeert de kosten van discriminatie te berekenen (Economie, 3 februari), maar de logica daarvan ontgaat mij geheel.

Hij meent dat degenen die door discriminatie een baan mislopen een beroep op de sociale voorzieningen doen. Natuurlijk.

Maar als zij die banen wel hadden gekregen, dan waren er toch net zoveel andere mensen werkloos? En dan doen die toch een beroep op diezelfde voorzieningen? Of meent hij dat er zomaar honderdduizend banen kunnen worden gecreëerd om gediscrimineerden aan het werk te helpen?

Gerda Casimir, Bennekom

Dienstplicht

In het artikel 'In tijden van oorlog ook dienstplicht voor vrouwen' (Ten eerste, 31 januari) is vermeld dat destijds de oudste twee zonen dienstplichtig waren. In de jaren zestig moest echter ook mijn jongste broer als derde zoon van het gezin in militaire dienst. Blijkbaar waren er te weinig oproepbare jonge mannen. Het was een financiële aderlating voor mijn moeder, een weduwvrouw, zonder ook maar enige financiële compensatie.

In de interviewrubriek 'Als man' (V, 31 januari) zegt Dick Berlijn, generaal b.d., onder andere het volgende: 'Maar een team voor je winnen gebeurt niet door te schreeuwen.' In de genoemde jaren zestig gedroegen de officieren zich daar niet naar.

Marinus te Lindert, Heerhugowaard, lichting 62-6

Petje af voor leerkrachten

Volgens Karin La Maitre (fulltime werkende moeder) lijkt de school er soms vanuit te gaan dat het leven alleen maar om de school draait. 'Oudergesprekken worden om vier uur 's middags gepland, dan ben ik aan het werk.' (Zaterdag, 3 februari).

Zou mevrouw La Maitre ook 's avonds om acht uur, onbetaald, een klant van het bedrijf waar ze werkt te woord staan? Die klant heeft immers ook een fulltime baan van negen tot vijf. En toch doen die leerkrachten dat. Oudergesprekken naar aanleiding van het rapport worden gepland vanaf vier uur 's middags en kunnen uitlopen tot negen uur 's avonds. Stel, een leerkracht heeft een klas met 30 leerlingen, 15 minuten per gesprek - komt al gauw neer op zo'n 7,5 uur. Onbetaald.

En dan heb ik het nog niet over de vergaderingen met de ouderraad op een doordeweekse avond, kennismakingsavonden, afscheidsavond groep 8, een avond voor de hulpouders als dank voor hun inzet. De kerstviering - leuk in de avond, want dan zie je de lichtjes in de kerstbomen zo mooi schijnen. De leerkracht van groep 8 die meegaat met het schoolkamp. Wordt allemaal niet gecompenseerd.

Petje af voor die leerkrachten.

Marion Schokker, Volendam

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden