Alleen met een schat komt er een tweede baby

'Maaaam!'..

Van onze correspondent Bart Rijs

'Stil even Artjom, mama is aan het praten.'

'Waf, wawawawaf!'

'Carol, beestje, kom eens hier.'

'Maaaaaaam, wanneer gaan we nou schie-tuh?!'

Viktoria en Misja Sjerbakov wonen in een flat als een lucifersdoosje, veel te klein voor zoveel lawaai: twee kamers, een badkamer, geen keuken. Terwijl ze aan de tafel in de hoek bij het gasstel proberen te praten, klinkt er door de dunne muren een Russische smartlap, ligt de teckel op de vloer te rollen en te blaffen, en doet hun zoontje van vier de geluiden na van de tekenfilmachtervolging op de televisie.

Maar God, wat zijn ze blij met dat flatje. Eigenlijk is het een studentenflat, maar de hogeschool verhuurt ook aan particulieren. Misja heeft er zes maanden over gedaan om de directeur zo ver te krijgen dat ze iets konden huren. Ligt de flat in een van de onbestemde betonwijken aan de rand van Moskou, ver van de metro? Geeft niet. Ze woonden in bij Misja's ouders, en wilden er weg, kostte wat het kost.

Hij: 'Het is niet gemakkelijk als twee vrouwen met elkaar de keuken delen.

Zij: 'Over die tijd kunnen we beter niet meer praten.'

Misja en Viki hebben elkaar ontmoet bij de bushalte. Misja was vijfentwintig en had iets te vieren, en toen hij met een vriend erop uit ging om er drank bij te halen en ze bij de bushalte dat blonde meisje zagen, gaf hij zijn telefoonnummer. Viki was achttien, en ze belde hem een week later - 'en toen ging het verder zoals bij iedereen'. Ze trouwden na een jaar, en twee jaar later kregen ze Artjom.

Zij: 'Voor mij was het een bewuste beslissing, ik had alles geregeld.'

Hij lacht: 'Geen commentaar.'

Het leven in het hedendaagse Rusland is moeilijk - de eenvoudigste dingen kosten veel inspanning en geregel - en het leven met kinderen dubbel zo moeilijk. Het oude, communistische systeem van bijna-gratis huisvesting, kinderopvang, scholing en gezondheidszorg is verdwenen, zonder dat er iets voor in de plaats is gekomen.

Steeds minder Russen kiezen onder die omstandigheden voor kinderen, en als ze kinderen nemen, dan één of twee. Nog nooit is de bevolking van een land - buiten oorlogstijd - zo snel afgenomen als die van Rusland de afgelopen tien jaar.

Misja's moeder vraagt soms: waarom nemen jullie niet nog een baby? Viki wil niets liever, alleen: wáár? Niet in hun tweekamerflatje, en een grotere flat zit er vooralsnog niet in. 'Behalve als we een schat vinden,' zegt Misja met een lach.

Misja en Viki werken allebei, maar zij zorgt voor Artjom. Ze neemt hem 's ochtends mee naar de crèche vlak bij haar kantoor en haalt hem na haar werk om een uur of zeven weer op. Als haar Misja meer zou verdienen (nu verdient Viki tweederde van het familie-inkomen), zou zij 'natuurlijk' stoppen met werken. Emancipatie? Dat heeft hiet altijd betekend: én werken én voor de kinderen zorgen.

Voor de meeste vrouwen is voltijds moederschap een luxe droom. Gelukkig is Artjom een gemakkelijk kind, zonder kwalen en kuren, zodat het allemaal net lukt met Viki's werk. En als er problemen zijn, springen de oma's en opa's in. In Rusland is opvoeden het werk van twee, soms van drie generaties.

Misja's en Viki's grootste zorg is dat hun zoontje over twee jaar op een goede school terecht kan. Ze hebben geen geld om de schooldirecteur onder tafel te betalen, of de school nieuw meubilair of een computer cadeau te doen om zeker te zijn dat hij wordt toegelaten. In plaats daarvan proberen ze hem zo goed mogelijk voor te bereiden op de toelatingstest. Artjom, klein als hij is, krijgt al bijles. 'Eerst vond hij het leuk,' zegt Viki, 'Maar sinds hij begrijpt dat het moet, probeert hij er onderuit te komen.'

Hij: 'Ik maak me geen zorgen over zijn toekomst. De toestand is veel beter dan toen we trouwden. We redden het wel.'

Zij: 'Artjom zien opgroeien is het mooiste wat er is. Het is fijn om het gevoel te hebben dat je iets doorgeeft.'

Artjom: 'Maaam! Als je niet wilt schieten, teken je dan een schietschijf voor me?'

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden