Alleen maar meer vragen over Clintons e-mail

Een maand voordat Hillary Clinton naar verluidt haar presidentskandidatuur bekend maakt, wordt ze achtervolgd door 'Mailgate'. Na een toespraak bij de VN over vrouwenrechten, die alle aandacht had moeten trekken, werd de oud-minister gisteren bestookt met vragen waarom ze op het State Department een persoonlijk e-mailadres gebruikte voor staatszaken. Haar antwoorden riepen alleen maar meer vragen op. De Republikeinen zijn ziedend.

Hillary Clinton gebruikt haar Blackberry in 2011 op weg naar Libië. Beeld ap
Hillary Clinton gebruikt haar Blackberry in 2011 op weg naar Libië.Beeld ap

Clintons e-mailgedrag werd bekend nadat een Congres-commissie die de aanval op de Amerikaanse ambassade in Libië onderzoekt, erop stuitte. Bij deze aanval van jihadisten kwam onder andere de Amerikaanse ambassadeur om het leven. De Republikeinen zijn kritisch over de rol van Clinton en het Witte Huis in deze kwestie. Maar hoe kan je deugdelijk onderzoek doen, zo is nu de vraag, als de minister van Buitenlandse Zaken communiceerde via haar privé-mail? Die, zo bleek dinsdag, 32 duizend mails heeft vernietigd omdat het privé-mails waren.

Clinton zegt dat ze helemaal geen zin had om constant met twee telefoons rond te zeulen. Eentje voor haar werk, de ander voor privé-zaken. Veel te veel gedoe. Het klinkt niet meer dan logisch.

'Het leek mij wel zo praktisch alles vanaf één adres en één apparaat te doen', aldus Clinton na een spervuur van vragen tijdens de inderhaast georganiseerde persconferentie bij de VN. 'Ik deed het omdat het gemakkelijk was'. Ze wees erop dat veel hoge ambtenaren, ook op het State Department, met dit probleem zitten. Dat klopt. Maar ze vergat te melden dat veel van hen, ook bewindslieden en Witte Huis-functionarissen, ervoor kiezen om toch twee telefoons te gebruiken. Zo liet het Pentagon vandaag weten dat Defensie-minister Chuck Hagel voortdurend twee Blackberry's bij zich had: eentje voor staatszaken, de ander voor privé-gesprekken met familie en vrienden.

Clintons verklaring strookt ook niet met haar recente optreden in Sillicon Valley. In februari, tijdens een conferentie, zei de oud-minister dat ze meerdere telefoons en tablets tegelijk gebruikte. Zo had ze een iPhone, een Blackberry, een iPad en een iPad-mini. 'Ik gooi niets weg', hield ze haar tech-publiek voor. 'Ik ben een soort verzamelaar'. Of wilde ze modern overkomen, in de aanloop naar de presidentsrace?

Hillary Clinton dinsdag bij de VN. Beeld ap
Hillary Clinton dinsdag bij de VN.Beeld ap

De Republikeinen schreeuwen moord en brand. Maar heeft Clinton wel regels en wetten overtreden met haar mailgedrag?

Eigenlijk niet. Ambtenaren van het State Department, en ook van andere ministeries, mogen privé-accounts gebruiken voor hun werk. Clinton wees erop dat sommige van haar voorgangers dit ook deden. Maar deze praktijk wordt echter steeds meer ontmoedigd. Ook wordt van ambtenaren gevraagd op hun telefoon slechts gebruik te maken van één mailaccount, bij voorkeur die van de overheid. Ook werd in het jaar dat Clinton Amerika's topdiplomaat werd een nieuwe richtlijn van kracht.

Ambtenaren zoals Clinton die hun privé-mail gebruikten, moesten ervoor zorgen dat overheidsinformatie die via deze mails werd gestuurd of ontvangen, gearchiveerd werd in een overheidssysteem. Bij Clinton gebeurde dit echter niet. De mails werden immers opgeslagen op haar privé-server in haar woning in New York. Ver weg van Washington DC. Iets meer dan 30 duizend mails heeft ze nu overgedragen.

Clinton was Amerika's meest bereisde minister van Buitenlandse Zaken. In haar vier jaar bezocht ze 112 landen, had ze 1.700 ontmoetingen met wereldleiders en legde ze zo'n 1,5 miljoen kilometer af. Beeld afp
Clinton was Amerika's meest bereisde minister van Buitenlandse Zaken. In haar vier jaar bezocht ze 112 landen, had ze 1.700 ontmoetingen met wereldleiders en legde ze zo'n 1,5 miljoen kilometer af.Beeld afp

Clinton zei dat ze alle mails heeft overgedragen die betrekking hadden op haar vier jaar op het State Department? Maar hoe weten we of dat wél zo is?
Wat de oud-minister nu zegt is: 'Jullie zullen me maar moeten geloven, jongens'. In principe zou, via de harde schijf, nog gecontroleerd kunnen worden of tussen de 32 duizend mails die ze heeft vernietigd mails zaten die wél betrekking hebben op haar werk. Maar Clinton voelt er niets voor buitenstaanders toegang te verlenen tot haar server. 'Ik ga al ver genoeg', zei ze over het overdragen van de ruim 30 duizend mails. Die werden geselecteerd door haar advocaat.

Hiermee is echter de kous niet af. Na haar optreden dinsdag, lieten diverse Republikeinse Congresleden weten met haar verklaring geen genoegen te nemen. Ze hebben een punt. Want hoe weten we of belangrijke correspondentie, bijvoorbeeld over 'Benghazi' of andere heikele kwesties, niet moedwillig zijn vernietigd? Volgens Clinton gingen de vernietigde mails over privé-zaken: van haar yoga-lessen en het huwelijk van dochter Chelsea tot de begrafenis van haar moeder.

'Ik heb geen belangstelling voor haar yoga-routine', aldus voorzitter Trey Gowdy van de commissie van het Huis van Afgevaardigden die 'Benghazi' onderzoekt. 'Ik ben wel geïnteresseerd in publieke zaken. Ik heb geen enkele boodschap aan haar advocaat die bepaalt wat tot het publieke domein behoort en wat niet.'

Clinton benadrukte ook dat onder de mails die vernietigd waren met name mails waren waarin ze met haar man overlegde, oud-president Bill Clinton.
Dat kunnen er niet veel zijn geweest, weten vrienden van de oud-president. Want Bill houdt niet van mailen. De oud-minister en haar medewerkers hadden beter hun huiswerk moeten doen. Want op zondag, twee dagen voor de persconferentie van Hillary, meldde de woordvoerder van de oud-president 'dat hij in zijn hele leven' maar twee mails heeft gestuurd. 'Ik heb nu meer vragen dan ooit', zei Congreslid Gowdy.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden