Alleen JC is nummer 1 Hans Wijers te machtig

Wat heeft Hans Wijers dat iedereen hem wil hebben? De aanvoerder van de Volkskrant Top 200 van invloedrijkste Nederlanders gaat net zo makkelijk om met de top van het bedrijfsleven als met de Oranjes.

Beeld anp

Is Hans Wijers dan toch niet de invloedrijkste Nederlander? Zelfs de voormalig D66-minister, oud-topman van chemieconcern AkzoNobel en aanvoerder van de Volkskrant Top 200 werd dit jaar het slachtoffer van Cruyff-revolutie bij Ajax. In de slangenkuil rond het clubicoon bleef ook de ervaren en gelouterde oud-politicus, consultant en bestuurder niet overeind. Hij heeft gefaald als voorzitter, vond Johan Cruyff in De Telegraaf. Wijers ('die krant lees ik niet') stopte niet veel later als president-commissaris. 'Het is te belastend', zei hij onlangs tegen NRC Handelsblad. 'Ajax begon me buitenproportioneel veel tijd te kosten met alle gesprekken en vergaderingen. Ik heb ook nog andere functies, waarvoor ik de hele wereld over reis.'

'Ik heb ook nog andere functies' is een understatement. Het cv van de 64-jarige Wijers telt - ook zonder Ajax - tal van toonaangevende posten. Hij is (met onder anderen ABN Amro-topman Gerrit Zalm) commissaris van Shell, veruit het machtigste bedrijf van Nederland. Als president-commissaris van Heineken werkt hij nauw samen met de rijkste Nederlander, Charlene de Carvalho-Heineken, en haar familie. Hij is president-commissaris van het Concertgebouw, de 'huiskamer' van de Nederlandse elite. Hij is commissaris bij HAL Trust (de investeringsmaatschappij van de familie Van der Vorm) en bij farmaceut GlaxoSmithKline, naast het voorzitterschap van Natuurmonumenten. De Oranjes kunnen ook altijd een beroep op doen op de democraat. Wijers, die eerder Willem-Alexander wegwijs maakte in het internationale zakenleven, drukte als voorzitter van het Nationaal Comité Inhuldiging het omstreden Koningslied door, toen de componist het - boos om alle hilariteit - wilde terugtrekken.

Wat heeft Wijers dat iedereen hem wil hebben? 'Hans heeft veel ingangen, wanneer hij belt, neemt iedereen de telefoon op', merkte managementgoeroe en partijgenoot Hans Wissema eens op in Het Financieele Dagblad. Wijers is een van de zeer weinigen in Nederland die met succes op het hoogste niveau actief waren in zowel de politiek als in het bedrijfsleven, bij AkzoNobel.

Beeld Berto Martinez

Volkskrant Top 200 invloedrijkste Nederlanders

Wie trekt er in Nederland achter de schermen aan de touwtjes? De Volkskrant brengt voor het teinde jaar macht en invloed in kaart met de Volkskrant Top 200 van invloedrijkste Nederlanders. Wie zijn die invloedrijken en welke functies bekleden ze? U leest het hier.

Als 'ridder van de vrije markt' verruimde de econoom (Rijksuniversiteit Groningen, 1976) in het eerste paarse kabinet van Wim Kok de winkeltijden, brak prijsafspraken van advocaten en notarissen, liberaliseerde de taximarkt en weigerde met belastinggeld Fokker te redden. Daarna werd hij weer consultant bij de Boston Consulting Group; van 'politiek met een kleine p' - het Haagse gedoe - moest de bewindsman niks hebben. Als topman boekte de geboren Zeeuw tussen 2003 en 2012 ook succes bij het chemie- en verfconcern AkzoNobel, maar de 'uitverkoop' van farmadivisie Organon aan het Amerikaanse MSD, dat de onderzoeksafdeling sloot, werd hem later zeer kwalijk genomen.

Maar tegenslagen kleven 'Teflon-Hans' niet aan en de top is blij met hem als toezichthouder. Zo verlaagde hij vorig jaar tussentijds de prestatie-eisen zodat een reeks topmanagers van Heineken toch in aanmerking kwam voor een bonus. Dit jaar kreeg de directie van Natuurmonumenten een extraatje van vijf duizend euro boven op het salaris van 139 duizend. Bonussen zijn verboden bij goede doelen, maar dit was een 'eenmalige gratificatie'. Opmerkelijk: de directie haalde het beloofde ledenaantal niet.

En zo opereert de algemeen als charmant omschreven nummer 1 van de Volkskrant Top 200 van invloedrijkste Nederlanders overal in de coulissen om het land leuker en beter te maken, althans zoals hij (en D66) dat voor zich ziet. Wijers zelf vindt die invloed achter de schermen maar beperkt. Gevraagd naar zijn toenmalige tweede plek zei hij twee jaar geleden in het tv-programma Buitenhof dat in Nederland het kabinet de besluiten neemt, gecontroleerd door de Kamer en ook nog door de pers. 'Dan ben ik maar eersteklasse-amateurs.'

De 50 invloedrijkste Nederlanders van 2015

Ze komen elkaar voortdurend tegen, de Nederlanders die achter de schermen aan de touwtjes trekken. Ze zitten in dezelfde besturen, commissies en raden of zijn van dezelfde partij. Hoe groter het netwerk, hoe groter de invloed. Wie zit waar, en met wie? Bekijk hier de onderlinge netwerken van de eerste vijftig personen uit de Volkskrant Top 200 van 2015.

Infographic: Thuis bij de Nederlandse elite

De Nederlandse elite is roomblank, hoogopgeleid en rijdt in een Volvo. Toch? Of verandert er langzaam iets aan de top? Scroll hier door een herenhuis en klik op de stippen om uit te vinden wat de Nederlandse elite echt doet en denkt.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden