Alleen het goud van de hockeyers blinkt nog volop

Raymond van Barneveld is in 1998 een bekende Nederlander geworden. Hij liet op zondagavond 11 januari miljoenen mensen naar het televisiescherm turen....

Van onze verslaggever

AMSTERDAM

Haagse Barney zakte door de knieën zoals Björn Borg en Richard Krajicek dat eerder op Wimbledon deden, sloeg zijn handen voor de ogen, en huilde hete tranen van geluk. De belangrijkste prijs in de dartswereld, de Embassy, was voor hem en verliezend finalist Richie Burnett uit Wales had het allemaal zien aankomen: 'Er moest ooit een dag komen dat een Nederlander de titel zou winnen'.

De zinderende ontknoping in Frimley Green was voor televisiekijkend Nederland een van de emotionele hoogtepunten van het sportjaar. Op nummer twee staat de eerste gouden medaille van Marianne Timmer bij de Winterspelen in Nagano. Ze klopte op de 1500 meter verrassend alle favorieten en reed tot haar eigen verbazing ook nog eens een wereldrecord.

Bovenaan de lijst staat natuurlijk de halve finale van het WK voetbal tussen Nederland en Brazilië. Toen aan Oranje-kant Cocu en Ronald de Boer bij de serie strafschoppen in de fout sprongen, was het toernooi voorbij. De belangstelling voor de door Frankrijk gewonnen finale viel in het niet bij de kijkcijfers tijdens de optredens van het Nederlands elftal.

Voetbal is en blijft de meest bekeken tv-sport en de mindere prestaties van de Nederlandse clubs in de Europese competities doen daar niets aan af. Ajax stond in eigen land op eenzame hoogte (landstitel en beker), maar sneuvelde in de kwartfinales van het toernooi om de UEFA Cup. In de Champions League kwamen PSV en Feyenoord niet door de poule-wedstrijden (1997-'98) en in het nieuwe seizoen lukte dat Ajax en PSV evenmin. Voor het eerst sinds het seizoen 1985-'86 overwintert er nu geen enkele Nederlandse club in de Europacuptoernooien.

Individueel waren er wel successsen. Jaap Stam verdiende een transfer van PSV naar Manchester United. Nog nooit telde een buitenlandse club zoveel geld (35 miljoen gulden) neer voor een Nederlandse speler. Clarence Seedorf won met Real Madrid de Champions League en de Wereldbeker. Dat laatste gebeurde onder leiding van oud-bondscoach Guus Hiddink die na het WK in dienst trad van de Spaanse club. In Engeland brachten Dennis Bergkamp en Marc Overmars de double voor het eerst sinds 1971 naar Arsenal.

Het was, uitgezonderd de goldrush van Marianne Timmer, Gianni Romme en Ids Postma bij de Winterspelen in Nagano, toch een wat flets sportjaar. Van de vier in Atlanta veroverde gouden medailles blinkt anderhalf jaar later alleen die van de hockeyers nog volop. In Utrecht liet de ploeg van coach Roelant Oltmans zich tot wereldkampioen kronen en deed dat later bij de Champions Trophy in Lahore nog eens dunnetjes over.

Opmerkelijk is het terreinverlies van de volleybalploeg en de Holland-Acht. De volleyballers stonden nog wel bijna het hele jaar nummer een op de wereldranglijst, maar duikelden bij het WK in Japan terug naar de zesde plaats. Thuis zat Peter Blangé zich te verbijten. Op de spelverdeler werd om onopgehelderde redenen niet langer een beroep gedaan door bondscoach Gerbrands, die het terreinverlies vervolgens gelaten incasseerde. 'Mijn opdracht is om in vier jaar een nieuwe topploeg op te bouwen.'

Nog somberder is het vooruitzicht van de roeiers. Zij zagen net als de volleyballers een groot aantal routiniers vertrekken en figureerden bij het WK in Keulen. Het is twijfelachtig of er in 1999 een nieuwe poging wordt gedaan om een Holland-Acht in het water te krijgen. Buiten beschouwing blijft mountainbiker Bart Brentjens die door blessures niet kon laten zien of hij nog de sterkste is in zijn discipline.

Voorts was er de val van Wouter Huibregtsen als voorzitter van de sportkoepel NOCNSF, nadat kroonprins Willem-Alexander was aangezocht als het derde Nederlandse IOC-lid en speelde de Nederlandse TVM-ploeg een bedenkelijke bijrol in de dopingperikelen rond de Tour de France.

Positieve uitzonderingen waren er natuurlijk in een typisch Nederlandse sport als schaatsen, waar Rintje Ritsma de beste allrounder bleef en werd Jan Bos de eerste Nederlandse wereldkampioen op de sprint. In meer internationale sporten zoals zwemmen, atletiek, judo, wielrennen en zeilen waren er ook ingecalculeerde én onverwachte successen.

Marcel Wouda veroverde de wereldtitel op de 200 meter wisselslag en bij de Europese kampioenschappen kortebaan waren er zelfs zes eerste prijzen. Robin Korving werd de eerste Nederlandse medaillewinnaar (brons) op de 110 meter horden bij het EK atletiek en tijdens het WK indoor greep Marco Koers zilver op de 800 meter. Door een blessure moest de middenafstandloper het EK aan zich voorbij laten gaan.

Mark Huizinga en Françoise Harteveld stonden bij het EK judo op de hoogste trede van het podium en bij het wielrennen bleek Michael Boogerd met zijn vijfde plaats in de Tour de France een echte ronderenner te zijn geworden. Daarnaast zegevierde Leon van Bon in een WB-wedstrijd (HEW Cyclassic). Wereldkampioen werd tenslotte de zeilster Carolijn Brouwer (Europe-klasse), terwijl de biljarter Dick Japers de wereldbeker veroverde en onlangs weer inleverde bij Torbjörn Blomdahl.

Maar echt bekend als sporter word je vooral in de voetballerij, want daar was in 1998 niet alleen door het WK in Frankrijk alle aandacht op gericht. Frank en Ronald de Boer vochten hun privé-oorlog met Ajax uit, Louis van Gaal leerde bij Barcelona de keerzijde van de medaille kennen en Frank Rijkaard werd de verrassende opvolger van de naar Real Madrid vertrokken bondscoach Guus Hiddink.

Ook hockeycoach Oltmans hoopt straks te slagen in de voetballerij. Hij maakt een voorzichtige entree in dat wereldje als algemeen directeur van de Bredase voetbalclub NAC.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden