Column

Alleen de erfenis van de PvdA staat nog als een huis

Bert Koenders en Jeroen Dijsselbloem tijdens de verkiezingsavond van de PvdA in de Westerunie. Beeld anp

Hoewel de Nederlandse kiezers een uitstekende bestuurderspartij (Dijsselbloem, Timmermans, Van der Laan, Aboutaleb) hebben weggevaagd, hebben ze de ratio van de moderne sociaal-democratie gesteund: It's the economy stupid.

Er is massaal gestemd voor marktwerking in de zorg, verhoging van de AOW, flexibele arbeidscontracten en degelijke overheidsfinanciën. Aangezien Rutte de grote beloftebreker was in de campagne, moet dit PvdA-beleid zijn geweest.

Verder blijft Nederland een internationaal concurrerend land. Op het moment dat de exitpoll van de Nederlandse verkiezingen bekend werd, steeg de euro op de financiële markten met 1 dollarcent: van 1,0635 naar 1,0735 dollar. De buitenlandse media, die massaal de Nederlandse verkiezingen kwamen verslaan in de verwachting dat hier de poten onder de stoel van het symbool van de Europese integratie zouden worden weggezaagd, dropen samen met de beide Jannen (Dijkgraaf en Roos) met de staart tussen hun benen af.

Als de verkiezingen een referendum waren voor de euro hebben de voorstanders een monsterzege behaald: 75 procent tegen 25 procent. De uitslag van het Oekraïnereferendum was een schijnbeweging waar Nederland niet is in getrapt.

Er zijn voor de euro nog meer horden te gaan. Zo worden volgende maand verkiezingen in Frankrijk gehouden, waar Marine Le Pen nog niet helemaal kansloos is. En dan zijn er verkiezingen in Italië en Duitsland en nieuwe onderhandelingen met Griekenland. Maar zoals voor een echte hordeloop geldt: als de eerste vloeiend is genomen is de rest een stuk minder hoog.

Na de Brexit en Trump leek de euro de volgende domino in de ineenstorting van de mondialisering. Nederland heeft voor een trendbreuk gezorgd, deels te danken aan de Britten en Amerikanen. In beide landen heeft het electoraat voor een bestuurlijke puinhoop gezorgd. De regering van premier May is totaal verstrikt geraakt in het voornemen om de wil van het volk uit te voeren en de Brexit door te zetten. Hierdoor dreigt het hele Verenigd Koninkrijk te worden opgeblazen.

Trump mocht in de eerste week na zijn inauguratie met veel gevoel voor theater het ene na het andere decreet afkondigen, maar inmiddels is duidelijk dat hij tegen de grenzen van zijn macht en de realiteit van alledag aan loopt. De wereld is een dorp en de tijd dat iemand met een muur om zijn eigen huis zelfvoorzienend kon zijn, is voorbij.

Deze wake-upcall kwam voor het Nederlandse electoraat net op tijd. Dat wilde daarom voortzetting van het PvdA-beleid, zij het dat per ongeluk de vakjes Pechtold en Klaver rood werden gekleurd in plaats van Asscher. Daardoor resteert een gefragmenteerd parlement. In de formatie passen veel puzzelstukjes (zorg, AOW, euro) in elkaar, maar werpen oude ideologische tegenstellingen blokkades op.

De PvdA sprong daaroverheen, maar is nu bijna dood. Alleen de erfenis staat als een huis.

Reageren? p.dewaard@volkskrant.nl

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden