Alle wonderbenen doen het weer

Van beste dressuurpaard ter wereld tot kneus. Maar na enkele slechte jaren is Totilas opnieuw goud waard.

Totilas was nooit slecht. Het duurste dressuurpaard ter wereld presteerde de laatste jaren niet, maar nóóit was Totilas slecht, vindt Sjef Janssen. Hij kan het weten. De comeback van het Nederlandse dressuurpaard in Duitse handen is mede te danken aan de oud-bondscoach van Nederland.


Sinds Totilas' rentree in de wedstrijdring in mei heeft het veelgeplaagde wonderpaard geen wedstrijd verloren. Zo won Totilas zaterdag onder leiding van de Duitse ruiter Matthias Rath bij het prestigieuze CHIO van Aken van de onverslaanbaar geachte Britse olympisch kampioene Charlotte Dujardin en de Nederlandse Adelinde Cornelisse.


Janssen noemt het een emotioneel moment. 'Na alle tegenslagen zien dat hij het goed doet in Aken, dat maakt veel goed.'


'Het was Murphy's Law, zegt Janssen, die zich sinds 2012 over Totilas en Rath ontfermt. Alles wat de laatste jaren mis kon gaan, ging mis. Het dressuurpaard raakte tijdens het dekken langdurig geblesseerd aan de voorbenen. 'Er was geen houden aan. Totilas heeft bijna niet kunnen lopen, kreeg daarbij het ene probleem na het andere tot zelfs een operatie aan toe', aldus Janssen. En tot overmaat van ramp kwam daar ook nog eens de ziekte van Pfeiffer bij die Rath langdurig langs de kant hield.'


En dat bij een paard dat bekendstaat als het beste ter wereld. Totilas werd gefokt in Nederland en grootgemaakt door ruiter Edward Gal. De combinatie domineerde het internationale dressuurcircuit, verbrak wereldrecords en won alle belangrijke medailles. Op één na: een olympische.


Bijna vier jaar geleden, twee jaar voor de Olympische Spelen, werd Totilas verkocht aan de Duitse paardenhandelaar Paul Schockemöhle. Volgens ingewijden betaalde hij tussen de 10- à 15 miljoen euro. Succes leek, bij een paard met deze staat van dienst, een garantie. De Duitser Rath kreeg de kans op die olympische medaille: Schockemöhle wees hem aan de berijder van Totilas. Maar successen bleven uit.


Dat had niet alleen te maken met blessureleed, ook de communicatie tussen ruiter en paard was niet goed. Gal geldt als de beste ruiter ter wereld, Rath was redelijk onervaren en onbekend op het moment dat hij Totilas kreeg toegewezen. Janssen: 'Dan kun je trainen als Christus of als Louis van Gaal, maar als de communicatielijnen niet lopen, werkt het niet.'


Inmiddels is dat anders. 'Rath heeft geleerd het paard te begrijpen, wat lastig is. Ieder paard is anders', zegt Janssen. 'Gelukkig zijn er een hoop dingen die een paard nooit verleerd. Als het eenmaal in het systeem zit, gaat dat er niet zomaar uit.'


Daarom doet Totilas het nu zo goed. Hij traint sinds maart weer en is vanaf mei volledig belastbaar. Ondanks het succes verwacht Janssen nog een jaar nodig te hebben voordat Totilas het gewenste niveau bereikt.


Schockemöhle grapte ooit tegen Janssen, voor diens aanstelling: 'We hebben een superpaard gekocht en hadden een goede ruiter. We zijn alleen vergeten er de juiste trainer bij te zetten.'


Hoe groot Janssens aandeel is in het recente succes van het paard, moet Schockemöhle maar zeggen, vindt Janssen. 'Maar ik ben niet de eerste de beste trainer. Ik heb veel wereld-, Europees en olympisch kampioenen gemaakt. Niet alleen Anky (van Grunsven, zijn echtgenote, red.), ook anderen. Ik denk dat ik heb bewezen dat ik een goed paard kan afleveren.'


In Aken trokken Rath en Totilas zich zondag tot ongenoegen van de organisatie terug voor de afsluitende kür op muziek. Het WK-ticket was binnen, de eerste confrontaties met de internationale top waren geslaagd. De kritiek van de organisatie dat een proef maar 6 minuten duurt vindt Janssen onzin. 'Het was 37 graden. Bovendien gaat het niet om 6 minuten. Je moet voorbereiden en losrijden. Wij vonden het welletjes en kozen voor de gezondheid van het paard.'


Janssen en Rath kijken verder. Voor de Wereldruiterspelen in Normandië, die over twee maanden plaatsvinden, is de Britse amazone Dujardin dé favoriet voor het goud. Janssen, met enige ironie: 'Door zijn optreden in Aken wordt Totilas nu gezien als een van de medaillekandidaten. Als hij dat haalt, zijn we heel blij.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.