Alle verbeelding platgewalst

Wat heeft de choreograaf met al die spullen willen beweren?

Onthand loopt het publiek de zaal uit. Ze hebben niet kunnen klappen voor de dansers. Cinematic is geïnspireerd op film en ook filmacteurs kunnen niet opkomen voor applaus. Jammer, want als iemand waardering had verdiend, zijn het wel de dansers, vooral de mannen, die in deze productie fysiek tot het uiterste gaan. De choreografie zelf is een lastiger verhaal.


Het toneel is bezaaid met filmcamera's en lampen, een veel te opgepropt beeld voor zo'n kleine zaalproductie. Behalve dansen moeten de dansers ook aan de rand van de set lopen - zijn ze crewleden, passanten, of gewoon doelloos en daardoor ongemakkelijk lopende performers? - en de camera's verrijden en bedienen. Die camera's kadreren de ruimte, bepalen letterlijk de bewegingsvrijheid van de dansers. Nu eens is er een 1-op-1-relatie, dan weer is iemand omsingeld of staan de camera's als een strakke frontlinie opgesteld.


Op papier klinkt dit helaas spannender dan in het echt. In werkelijkheid wil er maar geen relatie tussen al die levenloze apparatuur en de hard werkende dansers ontstaan. Het is vooral de muziek, waaronder filmmuziek van Brian Tyler, bekend van Rambo, die sfeer brengt, met afwisselend geheimzinnige en explosieve passages. Maar wat de urgentie, de noodzaak van al die spullen is? Wat heeft choreograaf Stephen Shropshire ermee willen beweren? Wat heeft hij over film willen zeggen?


Natuurlijk, je ziet dat de dansers worden bekeken en zich, dat is de andere kant van de medaille, met graagte laten bekijken. Hier wordt gespeeld met de spanning tussen publiek en privé. De expressieve solo's voor het oog van de camera zijn behoorlijk ijdel en toch ook intiem; alsof de lichamen voor een spiegel staan. Er zijn intense blikken, theatrale gebaren (mijn hart!), kokette heupen en veel opmerkelijk spiervertoon in de hoog zwiepende benen en de complexe sprongen en kronkels op de vierkante meter. Alleen, wederom: wat vertellen deze poses verder?


De paar duetten (hier mogen de vrouwen aantreden) zijn showcases van acrobatische virtuositeit, met een overdosis aan wijd gespreide benen. Komt hier opeens de relatie in het menselijk bestaan om de hoek kijken?


Aandacht trekken, aandacht krijgen. Oké, film is daarvoor een mooie metafoor. Hans van Manen gebruikte het ooit subtiel én subliem in een duet voor één camera en één danseres waarbij de opnamen direct werden geprojecteerd. Maar zo'n filmset als in Cinematic walst alle verbeelding plat. Het is te letterlijk, te veel van hetzelfde en ook oninteressant: schuivende camera's zijn niet leuk om naar te kijken, de beelden die ze verzamelen mogelijkerwijs wel. Maar die krijgen we pas vlak voor de aftiteling te zien, in een korte, fragmentarische zwart-wit compilatie op een klein scherm vooraan op het toneel.


Cinematic door Noord Nederlandse Dans


23/3, Stadsschouwburg Groningen. Tournee: nnd.nl


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.