Alle schermpjes in de kast op schermpjesvrijedag

Om het nieuwe jaar een zet in de goede richting te geven, bedachten mijn vrouw en ik een schermpjesvrije dag.

Lag de auto vroeger vol dozen lego, luiers en verwassen knuffels, nu hebben ze genoeg aan schermpjes.

Schermpjes, dat is de huisterm voor de scheepskist aan elektronica die dus ook mee moet op vakantie. Lag de auto vroeger vol dozen lego, luiers en verwassen knuffels, nu hebben ze genoeg aan schermpjes. Dat scheelt met inpakken, al hou je die kluwen oplaadsnoeren nooit uit elkaar. En ze maken geen ruzie meer onderweg, althans, analoog.

Tieners zijn ze geworden. En zoals vaker met kinderen, heb ik het pas door als het te laat is.

Aan het begin van de schermpjesvrije dag breekt de burgeroorlog uit. Het hele gezin kapseist. 'Is dit een soort van stráf?', zegt mijn jongste zoon van 10, bijna huilend. Mijn dochter zucht. Die is 14. 'Dit is de verschrikkelijkste dag van mijn leven', roept mijn oudste zoon, die 12 is en ruimte nodig heeft om vorm te geven aan zijn puberteit, en trouwens op een school zit waar ze continu met schermpjes werken, wat hem legaal verslaafd maakt.

Maar ja, jongens, luister, we hebben het afgesproken dus we doen het gewoon. De hele bende - hopla - in de kast van het vakantiehuisje, kabels en powerbanks erbij. En ja, ook de televisie is een schermpje.

Als kind van 12 was dit vakanties lang mijn universum: duinzand, vliegers, en dode konijnen die je met een zakmes kon demonteren.

'Dat is geen schermpje', roept mijn oudste zoon, 'dat is een scherm!'

'We hebben niks afgesproken', huilt mijn jongste zoon, 'júllie hebben dit afgesproken.'

Dan daalt een zware stilte neer in het vakantiehuis.

En nu gaan we fietsen. 'Fietsen? Het is gewoon pésten wat jullie doen.'

Zelf steek ik mijn schermpje in de binnenzak, voor de veiligheid, want je weet nooit in welke noodsituatie we verzeilen op de oostelijke ruigten van Terschelling. Mijn vrouw neemt ook haar schermpje mee, 'alleen om foto's te maken'.

Het idee voor een schermpjesvrije dag ontstond toen ik het interview las van Willem Vissers met de gebroeders Koeman, oudere voetbaljongens die een beetje reviaans naar de wereld kijken: 'Alles is veranderd, en niet ten goede.' Ze vertellen waarom het Nederlandse voetbal geen niveau meer heeft. 'De mentaliteit is veranderd', zegt Ronald. 'Kijk naar al die telefoons. Er wordt toch niet meer gecommuniceerd op een voetbalveld? Ze zitten allemaal met zo'n ding op in de bus en dat zie je qua communicatie terug in het veld.'

Die moeten een opvoedboek schrijven, Ronald en Erwin. Want qua communicatie gebeurt hier thuis hetzelfde. Bij het ontbijt al beschijnen de schermpjes onze gezichten alsof we in een zonnestudio zijn. En hier op Terschelling liggen de drie als mollen in de bank, tevreden ondergedoken in hun autonome digitale wereld.

Maar vandaag dus even niet.

Aan het begin van de schermpjesvrije dag breekt de burgeroorlog uit.

We fietsen naar het oosten. Voorbij het laatste huis. Wolken als luchtschepen boven het helmgras, een kiekendief scheurt de hemel open. Als kind van 12 was dit vakanties lang mijn universum: duinzand, vliegers, en dode konijnen die je met een zakmes kon demonteren. Alles overzichtelijk begrensd door de klare lijnen van het eiland.

Ouwemannenpraat.

We drinken chocolademelk in de strandtent. Ik ga naar het toilet en voel het schermpje in mijn binnenzak. Het herinnert me aan van alles. Gedachteloos haal ik het tevoorschijn, het is thuiskomen, een shot morfine, maar er is niks te zien. No service - te ver weg van de bewoonde wereld, gelukkig maar.

Terug aan tafel kaarten we. Er zijn geen stiltes meer. De tieners beginnen te communiceren. Hun woede over schermpjesvrije dag trekt weg als de eb en daarna springen ze van het steilste duin. Maar ik begin me ongemakkelijk te voelen.

Ter compensatie van de schermpjesvrije dag heeft mijn vrouw een bordspel gekocht en als we terug zijn in het vakantiehuisje beginnen de tieners daar vlijtig aan. Ik trek me terug op de wc en nu maakt mijn schermpje wel contact. 41 mails. Het geruststellende geluid van binnentikkende berichten.

Mijn vingers schuiven voorgeprogrammeerd van app naar app, het voelt als opnieuw gaan roken, het maakt wat duizelig. De tweets. De laatste stand van een zeilrace rond de wereld. Brekend nieuws. Iemand die iets zegt. Een patchworkfoto gemaakt door Geert Wilders' knutseladjudant. Een stuk dat ik moet lezen. Een filmpje dat ik moet zien - ik inhaleer de informatie alleen maar om het inhaleren.

Het is leegte. Mijn universum dijt uit hier op de wc, en krimpt ineen tegelijk. Het is een lagedrukgebied dat zichzelf vult, een vertroebelende laag over de werkelijkheid. Dat weet ik best.

Zo zit ik een tijdlang op het toilet. De tieners hebben niets door. Ik hoor ze joelen. Met hun bordspel.

t.heijmans@ volkskrant.nl

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden