Alle runderen testen op BSE is onhaalbaar en onnodig

Tachtig miljoen gulden, omgerekend een paar dubbeltjes per biefstuk. Dat zou het kosten om de Nederlandse consument de garantie te geven dat hij geen met BSE besmet lapje op zijn bord heeft liggen....

De snelheid van de test is geen probleem meer, zegt M. Smits, projectleider van ID-Lelystad, dat voor Nederland de BSE-testen uitvoert. Bij oude testen duurde het een paar dagen voor de uitslag van de test gereed was. Maar de nieuwe testmethodes, die ID-Lelystad sinds een paar maanden in gebruik heeft, geven al binnen een dag uitsluitsel.

'Als het monster vóór tien uur bij ons binnen is, hebben we om zes uur dezelfde dag de resultaten', aldus Smits. Als het monster positief reageert op de eerste snelle test, is een tweede test nodig om het resultaat te bevestigen. Die tweede test duurt zes dagen.

ID-Lelystad heeft het afgelopen jaar 1200 runderen getest die waren aangemeld omdat ze 'verdacht' gedrag vertoonden. Bij alle tests was de uitslag negatief, tot koe Geertje in Eibergen vorige week.

Al vóór Geertje werd ontdekt, had de regering besloten volgend jaar 12 duizend tests te gaan uitvoeren op runderen om de verspreiding van BSE te onderzoeken. Nu gaan er ook stemmen op om alle runderen standaard te testen voordat ze naar de slagers toonbank gaan.

In Nederland worden jaarlijks 850 duizend runderen geslacht, kalveren niet meegerekend. Als die allemaal moeten worden getest, zouden de slachterijen overvol raken, zegt J. Rameker. Hij is voorzitter van de Centrale Organisatie voor de Vleessector, het overkoepelend orgaan van de slachterijen.

De dieren moeten zeker een dag blijven hangen om op de uitslag te wachten. Voor het vlees is dat geen probleem. 'Maar logistiek is dat niet haalbaar, dan raken de opslagruimtes vol.'

Alle dieren testen is dus onhaalbaar. Maar dat hoeft ook niet, zegt BSE-onderzoeker Smits. Testen heeft alleen zin bij oudere dieren, zegt hij. 'Dieren jonger dan twee jaar hebben de ziekte nog niet ontwikkeld.'

De Franse regering is met het voorstel gekomen om alle runderen te testen die zijn geboren vóór 1 januari 1998. Sinds die datum zijn in Frankrijk maatregelen getroffen om te zorgen dat diermeel niet in rundervoer terechtkomt.

Besmet veevoer is nog steeds de meest plausibele verklaring voor verspreiding van BSE, aldus onderzoeker Smits. 'In Engeland is die verbinding duidelijk aangetoond. Sinds ze daar op het voer zijn gaan letten, is het aantal BSE-gevallen sterk afgenomen.'

In Nederland mag sinds 1994 geen diermeel meer in het rundervoer worden gemengd, sinds 1989 mocht er al geen meel van herkauwers door het rundervoer. Maar het heeft even geduurd voordat ook alle productiebanden en silo's voor rundervoer strikt gescheiden zijn van die van varkens- en kippenvoer, waar nog wel diermeel in mag worden verwerkt.

Alle zeven BSE-koeien die tot dusver in Nederland zijn gevonden, inclusief Geertje, zijn geboren vóór 1994 en hebben dus nog met dierenmeel gemengd veevoer gegeten, legt Smits uit. 'Ik snap de commotie rond de koe in Eibergen daarom niet helemaal.'

In het Franse voorstel zouden alle koeien van bijna drie jaar en ouder worden getest. Dat komt voor Nederland neer op 450 duizend koeien, becijfert Rameker van de vereniging van slachters. Een BSE-test kost 50 tot 100 gulden per koe. Daarbij komen nog kosten voor het nemen van monsters, het transport en extra opslagfaciliteiten. Alles bij elkaar een dikke 80 miljoen gulden, schat Rameker.

ID-Lelystad kan de benodigde testcapaciteit binnen een paar maanden op poten zetten als dat nodig is, zegt Smits. Echt nodig is het niet, vindt hij. 'Maar als je de consument wilt geruststellen, kun je het wel doen.' Ook de slachtersbedrijven zijn over de streep te trekken om alle oudere dieren te testen, zegt Rameker. 'Als het moet kan het. Maar eerlijk gezegd vind ik het niet nodig.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden