Alle planten nalopen

'Twee jaar geleden stonden er 89 verschillende planten op deze route van een paar honderd meter. Die moet ik vandaag allemaal weer zien terugte vinden', zegt drs....

Ze staat in natuurgebied Den Dulver bij Waspik en zal die dag een breed scala van vegetatietypen belopen: van half natuurlijk grasland, elzenbroekbos, begreppeld grasland tot laagveenmoeras.

De onderzoekster neemt vandaag precies dezelfde route als haar voorganger twee jaar geleden. Om in zijn 'voetsporen' te blijven, gebruikt ze een routebeschrijving met bijbehorende conaten die in een zakcomputer staan.

In 1995 heeft Noord-Brabant de meetnetroutes uitgezet. Ecologen beschreven toen welke planten zich aandienden. Met de tweejaarlijkse herhaling wordt een goede vergelijking mogelijk. De provincie kan zien hoe de natuur zich ontwikkelt. Komen er nieuwe soorten bij of zijn er verdwenen en hoe zeldzaam of dominant zijn soorten?

Voor Fiona Franken is een plant pas echt als hij in bloei staat. Daarbinnen heeft ze haar voorkeuren. Een van haar lievelingsplanten staat bij een greppel. 'Dit is de hoge cyperzegge met hangende kopjes. Ze beginnen hun bloei in groengeel en kleuren oranjeachtig als de zaden rijp zijn.'

De ecoloog werkt per sectie van zo'n vijftig meter. Ze begint met 'extensief grasland', een veelheid aan bloeiende bloemen op hoge stelen komt in zicht, omzoomd door een haag van riet. De bijzondere planten in dit schilderachtige landschap laven zich aan kalkrijk water. 'Planten die met dit water worden gevoed, zijn zeldzaam aan het worden. Meestal is water verzuurd, dat geeft een arme vegetatie.'

Franken legt haar rugzak op de grond en loopt vijftig passen. Daar legt ze een jas op de grond en loopt terug naar het beginpunt. Op die manier heeft ze al vluchtig de planten in de eerste sectie gezien. 'Nu is het een kwestie van langzaam naar mijn jas lopen, zo zie ik meer planten.'

Ook twee meter links en rechts van het looppad noteert de ecologe planten als de grote wederik, kale jonker, brunel, pitrus, kattestaart, biezeknoppen, gewone waternavel, melkeppe en grote pimpernel. In een mum van tijd heeft ze de planten, die in haar pocketcomputer zijn opgeslagen, afgevinkt op haar touchscreen.

Afgelopen winter is de meetnetroute met bijbehorende planten in alle zakcomputers van de plantentellers opgeslagen. 'Het gemak ervan is groot. Met dit apparaat kunnen we nu ook in de stromende regen doorwerken, daar kan het apparaat wel tegen. Vorig jaar maakten we nog aantekeningen op vellen papier, die doorweekt raakten als het plensde. Op regenachtige dagen lag het werk stil.'

Fiona Franken is veel alleen op pad. 'Als je alleen zijn niet prettig vind, moet je ook niet aan dit werk beginnen. Vaak ben je dagen in je eentje en zie je mensen op grote afstand voorbij komen.'

'Als ik me onveilig voel, zorg ik dat ik weg kom. Toen ik bij een kanaal onderzoek deed, stopte een auto in de buurt. Toen ik verder liep, reed de man ook verder. Dat herhaalde zich een paar keer. Ik ben toen snel het bos in gelopen en via een omweg teruggegaan naar het kanaal.'

Opeens ontdekt de ecologe een orchidee die daar nooit eerder is gezien. 'Dit betekent dat de kwaliteit van het gebied vooruit gaat.' De veelgebruikte, want beduimelde Heukels' Flora wordt erbij gehaald, het standaardwerk van planten in Nederland. Fiona noteert:

'Rietorchis gevonden'.

We naderen het elzenbroekbos. Donker, zompig met veel elzen waardoor zich wilde kamperfoelie slingert, en met stekelige bramen die het pad aan het zicht onttrekken. In rechte lijn van de ene gemerkte boom naar de andere lopen, is er niet meer bij.

Wanneer ze het bos uitkomt, merkt de ecologe de eerste brandnetels op. De haag riet is zo dicht dat de onderzoekster van haar route afwijkt. Deze zonde wordt beloond, in al zijn gele glorie staat een zeldzame ratelaar te bloeien. 'Loop je verkeerd, dan zie je de leukste dingen.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden